KWALIFIKACJA INF9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 20.
Na rysunku przedstawiono schemat układu zdalnego zasilania urządzeń sieciowych napięciem stałym 12 V przez niewykorzystywane pary łącza Ethernet. Jaką wartość rezystancji R1 należy zastosować, aby przez diodę D1 sygnalizującą obecność napięcia zasilającego płynął prąd 10 mA, jeżeli odczytane z katalogu napięcie przewodzenia diody LED wynosi 1,0 V?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny układu zdalnego zasilania urządzeń sieciowych napięciem stałym 12 V przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystor R1 ogranicza prąd LED:
Na rezystorze odkłada się napięcie 12 V − 1,0 V = 11 V. Dla wymaganego prądu 10 mA = 0,01 A: R = U/I = 11/0,01 = 1100 Ω, czyli 1,1 kΩ. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia jednostek lub przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

W typowym układzie sygnalizacji zasilania dioda LED jest połączona szeregowo z rezystorem. Rezystor ma za zadanie ograniczyć prąd płynący przez LED do wartości bezpiecznej i jednocześnie zapewnić wymaganą jasność świecenia.

Do obliczeń przyjmujemy:

  • napięcie zasilania: 12 V,
  • napięcie przewodzenia LED: 1,0 V,
  • wymagany prąd LED: 10 mA czyli 0,01 A.

Najpierw wyznaczamy napięcie, które musi "przejąć" rezystor (spadek napięcia na rezystorze):

UR = 12 V − 1,0 V = 11 V

Następnie stosujemy prawo Ohma:

R = UR / I = 11 V / 0,01 A = 1100 Ω

1100 Ω to 1,1 kΩ, więc taka wartość rezystancji zapewni prąd ok. 10 mA.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 11 Ω dałoby prąd rzędu 11 V / 11 Ω ≈ 1 A, czyli zdecydowanie zbyt duży (LED uległaby uszkodzeniu).
  • 1,1 Ω dałoby prąd jeszcze większy (kilka–kilkanaście amperów w modelu idealnym), całkowicie nielogiczny dla diody LED.
  • 11 kΩ ograniczyłoby prąd do ok. 11 V / 11000 Ω ≈ 1 mA, więc LED świeciłaby bardzo słabo albo wcale.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamieniaj mA na A (10 mA = 0,01 A) i na końcu sprawdzaj "zdroworozsądkowo", czy prąd LED wyszedł w zakresie kilku–kilkudziesięciu mA, a nie w amperach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru R = (Uzas − Uf) / I. Najpierw odejmij napięcie przewodzenia LED (Uf) od napięcia zasilania, a potem podziel przez prąd w amperach. Wynik w omach możesz przeliczyć na kiloohmy, dzieląc przez 1000.
Bo LED "zabiera" część napięcia (spadek Uf), a reszta odkłada się na rezystorze. To właśnie ta pozostała różnica napięć wymusza prąd przez rezystor. Pominięcie Uf daje zły wynik i może prowadzić do zbyt dużego prądu LED.
Uf to typowy spadek napięcia na diodzie LED podczas świecenia przy określonym prądzie. Nie jest to stała idealna: zależy od prądu, temperatury i koloru LED. W zadaniach egzaminacyjnych Uf jest podane, by dało się policzyć rezystor z prawa Ohma.
10 mA = 10/1000 A = 0,01 A. Na egzaminie to najczęstszy punkt pomyłek. Warto zapamiętać: 1 mA = 0,001 A, 10 mA = 0,01 A, 100 mA = 0,1 A.
Za mała rezystancja oznacza zbyt duży prąd. LED jest elementem półprzewodnikowym i bez ograniczenia prądu szybko się przegrzewa. W praktyce skutkiem bywa trwałe uszkodzenie diody, a czasem także uszkodzenie toru zasilania (np. elementów sterujących).
Tak, zwiększenie rezystora zmniejsza prąd, a więc jasność LED. Trzeba jednak zachować rozsądek: przy zbyt dużej rezystancji prąd będzie tak mały, że sygnalizacja stanie się niewidoczna. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o prąd podany w treści.
Najprościej włączyć miernik w trybie pomiaru prądu szeregowo w gałęzi LED z rezystorem. Alternatywnie można zmierzyć napięcie na rezystorze i policzyć prąd z I = U/R. Ważne jest poprawne wpięcie przewodów miernika.
Bardzo często: na panelach urządzeń abonenckich i sieciowych (zasilanie, link, alarm), w prostych zasilaczach DC oraz w modułach dystrybucji zasilania. Umiejętność doboru rezystora pomaga przy serwisie i naprawie drobnych usterek.
Najczęstsze to: brak zamiany mA na A, pominięcie Uf, pomylenie Ω z kΩ oraz błędne zaokrąglenie wyniku. Dobra praktyka to szybka kontrola: czy prąd wyszedł w mA oraz czy rezystor jest rzędu setek–tysięcy omów dla zasilania 12 V.
Nie. Wiele LED ma Uf wyższe (często kilka woltów), zależnie od technologii i barwy. W zadaniu przyjmuje się wartość odczytaną z katalogu dla konkretnej diody. Na egzaminie zawsze licz z danych podanych w treści, nie z "typowych" wartości z pamięci.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Rezystor R1 ogranicza prąd LED:Na rezystorze odkłada się napięcie 12 V − 1,0 V = 11 V."

Źródła:

  • All About Circuits, "Ohm's Law" (dział edukacyjny), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/ohms-law/ - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Prawo Ohma", https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Dioda elektroluminescencyjna", https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioda_elektroluminescencyjna - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektrotechniki/elektroniki (prawo Ohma, obwody szeregowe)
  • Notatki do egzaminu zawodowego: dobór rezystora dla LED
  • Karta katalogowa przykładowej diody LED (parametr napięcia przewodzenia Uf i prąd If)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego