KWALIFIKACJA OGR5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 18.
Na rysunku przedstawiono sposób przygotowania gleby pod uprawę warzyw
Ilustracja przedstawia proces przygotowania gleby pod uprawę warzyw korzeniowych, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warzywa korzeniowe wymagają gleby głęboko spulchnionej, bez zaskorupienia i z dobrą strukturą, aby korzeń mógł rosnąć prosto i bez deformacji. Charakterystyczne przygotowanie stanowiska (np. formowanie redlin lub staranne wyrównanie zagonu) jest typowe właśnie dla tej grupy, a mniej dla kapustnych, bobowatych i liściastych.

Pełne wyjaśnienie:

W uprawie warzyw kluczowe jest dopasowanie przygotowania gleby do tego, która część rośliny stanowi plon. Dla warzyw korzeniowych (np. marchew, pietruszka, burak ćwikłowy, seler korzeniowy) plonem jest korzeń lub zgrubienie korzeniowe, dlatego stanowisko musi sprzyjać prawidłowemu rozwojowi tej części.

Dlaczego "korzeniowych"?
Przygotowanie gleby typowe dla warzyw korzeniowych polega na uzyskaniu głębokiej, równomiernie spulchnionej warstwy, często także na odpowiednim ukształtowaniu powierzchni (np. zagon/rząd/redlina), aby gleba była przewiewna, niezbita i nie zatrzymywała nadmiaru wody. Zbita lub kamienista gleba powoduje rozgałęzianie, skręcanie i deformacje korzeni, co bezpośrednio obniża jakość plonu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "kapustnych" – kapustne mają inne wymagania agrotechniczne: zwykle większy nacisk kładzie się na zasobność w składniki pokarmowe i wilgotność oraz właściwe przygotowanie pod sadzenie rozsady. Sam "specyficzny" zabieg ukierunkowany na kształt korzenia nie jest dla nich najbardziej charakterystyczny.
  • "bobowatych" – rośliny bobowate (strączkowe) często korzystają z symbiozy brodawkowej, a przygotowanie gleby koncentruje się m.in. na odpowiednim stanowisku i strukturze, ale nie z powodu wymagań dotyczących kształtu korzenia jako plonu. Zabiegi typowo "pod korzeń jako plon" nie są tu rozstrzygające.
  • "liściastych" – w warzywach liściastych plonem są liście; ważne jest równomierne wschodzenie, dostęp wody i składników, ale mniejsza jest wrażliwość na zjawiska prowadzące do deformacji korzenia jako części użytkowej. Przygotowanie gleby zwykle nie musi tak silnie akcentować głębokiego, "korzeniowego" profilu uprawnego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu (na rysunku) widzisz zabieg sugerujący tworzenie warstwy uprawnej sprzyjającej rośnięciu korzenia w głąb (np. redlenie, bardzo staranne spulchnienie i wyrównanie), to najczęściej chodzi o warzywa korzeniowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Warzywa korzeniowe to grupa warzyw, w których częścią jadalną jest głównie korzeń lub zgrubienie korzeniowe. W praktyce szkolnej zalicza się tu m.in. marchew, pietruszkę, buraka ćwikłowego i seler korzeniowy. Wymagają one zwykle dobrze spulchnionej i niezbitej gleby.
Ponieważ plonem jest korzeń, a jego kształt i jakość zależą od struktury gleby. Zbita, zakamieniona lub zaskorupiona gleba sprzyja deformacjom (rozgałęzieniu, skręcaniu). Dobre spulchnienie i wyrównanie pomaga uzyskać proste, wyrównane korzenie i wyższy plon handlowy.
Najczęściej są to zabiegi pokazujące tworzenie korzystnego profilu glebowego: głębokie spulchnienie, staranne rozdrobnienie i wyrównanie, a czasem formowanie wyniesionych rzędów (redlin) lub zagonów. Taki obraz sugeruje dążenie do swobodnego wzrostu korzenia w głąb.
Typowe błędy to: pozostawienie brył i kamieni, zbyt płytka uprawa, doprowadzenie do zaskorupienia oraz ugniatanie gleby w czasie prac. Skutkiem bywają zdeformowane korzenie i nierównomierne wschody. W praktyce pomaga rozdrobnienie roli, wyrównanie i ograniczenie przejazdów po zagonie.
Zwykle nie w takim stopniu. Warzywa liściaste mają inne priorytety: szybkie i równe wschody, odpowiednia wilgotność oraz dostęp składników pokarmowych. Głębokie spulchnienie nadal może pomagać, ale nie jest tak krytyczne dla jakości plonu jak w warzywach, gdzie częścią użytkową jest korzeń.
W kapustnych często duży nacisk kładzie się na zasobność stanowiska, odczyn i przygotowanie pod sadzenie rozsady oraz utrzymanie wilgotności. W korzeniowych szczególnie ważna jest drobna, pulchna struktura i brak przeszkód w glebie, bo wpływa to bezpośrednio na kształt korzenia jako plonu.
To częsty efekt skojarzeń: bobowate "też mają korzenie" i kojarzą się z glebą, ale plonem jest zwykle nasiono/strąk, a nie korzeń. W zadaniach obrazkowych warto zawsze zadać sobie pytanie: czy pokazany zabieg poprawia warunki dla korzenia jako części zbieranej, czy raczej dotyczy ogólnej uprawy?
Redliny stosuje się m.in. wtedy, gdy chcemy poprawić warunki powietrzno-wodne i ogrzewanie gleby w rzędzie oraz ułatwić rozwój organów podziemnych. W praktyce często łączy się to z uprawą roślin, dla których kształt i zdrowotność części podziemnej ma duże znaczenie.
Ćwicz rozpoznawanie zabiegów: orka, kultywatorowanie, bronowanie, wałowanie, formowanie zagonów/redlin. Następnie łącz zabieg z celem uprawy (korzeń, liść, strąk, róża/kapusta). Pomaga też tworzenie krótkich notatek: "zabieg → po co? → jaka grupa warzyw?".
Najlepsza jest gleba o dobrej strukturze (drobno grudkowata), bez dużych brył i kamieni, dostatecznie głęboko spulchniona i niezbyt zwięzła. Takie warunki ograniczają deformacje i pękanie korzeni. W praktyce dąży się też do równomiernej wilgotności i unika zaskorupiania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że warzywa korzeniowe wymagają gleby głęboko spulchnionej, bez zaskorupienia i z dobrą strukturą, aby korzeń mógł rosnąć prosto i bez deformacji.

Źródła:

  • Wikipedia: "Warzywa" (podział na grupy użytkowe, w tym warzywa korzeniowe) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Warzywa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Marchew zwyczajna" (opis organu spichrzowego/korzenia jako części użytkowej) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Marchew_zwyczajna (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z warzywnictwa dotyczące grup warzyw i technologii uprawy roli
  • Instrukcje/poradniki uprawy warzyw korzeniowych (zwrócić uwagę na przygotowanie stanowiska i głębokość uprawy)
  • Atlas/kompendium zabiegów uprawowych (orka, kultywatorowanie, bronowanie, formowanie zagonów i redlin)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego