KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 17.
Na rysunku przedstawiono sprzęgło
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny sprzęgła łubkowego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechanika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprzęgło łubkowe rozpoznaje się po tulei podzielonej wzdłużnie na dwie połówki (łubki), które obejmują wał i są skręcane śrubami zaciskowymi prostopadle do osi. W sprzęgle tulejowym tuleja jest jednolita, w kołnierzowym występują kołnierze, a w kłowym – zazębiające się kły.

Pełne wyjaśnienie:

Sprzęgło łubkowe (zwane też skorupowym) należy do sprzęgieł sztywnych. Jego najbardziej charakterystyczną cechą konstrukcyjną jest tuleja podzielona wzdłużnie na dwie symetryczne połówki, które po złożeniu obejmują końce łączonych wałów. Połówki są skręcane śrubami zaciskowymi przechodzącymi prostopadle do osi wału. W praktyce moment obrotowy przenoszony jest dzięki dociskowi (tarciu) oraz często przez wpust widoczny na przekroju jako element osadzony w rowku wału.

Dlatego odpowiedź "łubkowe" jest właściwa: dwudzielna "skorupa" i poprzeczny kierunek śrub to cechy, których nie mają pozostałe typy z listy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "kołnierzowe" – typowo składa się z dwóch tarcz/kołnierzy na końcach wałów. Śruby łączą kołnierze, a ich układ i geometria są inne (dominują tarcze, nie dwudzielna tuleja obejmująca wał).
  • "tulejowe" – ma jednolitą tuleję nasuwaną na wał (brak podziału na dwie połówki skręcane jak obejma). Taki typ rozpoznaje się po braku "łubków".
  • "kłowe" – przenosi moment przez zazębiające się kły/zęby dwóch części sprzęgła. Na rysunkach widać wtedy wyraźne występy (kły), a nie gładką, skręcaną obejmę z dwóch połówek.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu sprzęgieł na rysunku najpierw szukaj podziału elementu (jednoczęściowe vs dwudzielne), a potem sprawdź kierunek i funkcję śrub. To zwykle najszybciej odróżnia sprzęgło łubkowe od tulejowego i kołnierzowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprzęgło łubkowe to sztywne sprzęgło do łączenia dwóch wałów. Składa się z dwóch połówek tulei (łubków), które obejmują wał i są skręcane śrubami. Stosuje się je, gdy potrzebne jest proste, solidne połączenie bez konieczności częstego rozłączania.
Szukaj dwudzielnej tulei (dwie połówki obejmujące wał) oraz śrub zaciskowych prostopadłych do osi wału. Często w przekroju widać też wpust. Ten zestaw cech jest najbardziej typowy dla sprzęgła łubkowego.
Kierunek śrub wskazuje, jak elementy są ściągane. W łubkowym śruby działają jak obejma i przechodzą prostopadle do osi wału, zaciskając połówki tulei. W innych konstrukcjach śruby mogą łączyć tarcze/kołnierze, co daje inny układ na rysunku.
Sprzęgło tulejowe ma zwykle jednolitą tuleję nasuwaną na wał. Sprzęgło łubkowe ma tuleję podzieloną na dwie połówki, skręcaną śrubami. Ta różnica jest kluczowa przy rozpoznawaniu na rysunku.
Kołnierzowe składa się z dwóch kołnierzy (tarcz) na końcach wałów, połączonych śrubami. Łubkowe ma dwie połówki tulei obejmujące wał jak skorupa. Na rysunku kołnierzowe "dominuje tarczami", a łubkowe "obejmą" i zaciskowymi śrubami.
Wpust może występować w wielu połączeniach wał–piasta, więc sam w sobie nie przesądza o typie sprzęgła. Pomaga jednak potwierdzić, że mamy połączenie na wale. O typie łubkowym decyduje głównie dwudzielność tulei i śruby zaciskowe.
Stosuje się je, gdy trzeba połączyć wały i ważny jest montaż z dostępem bocznym (bez nasuwania elementu wzdłuż osi). To bywa przydatne w remontach i serwisie, gdy nie ma miejsca na zsunięcie tulei wzdłuż wału.
Zwykle nie. Sprzęgło kłowe rozpoznaje się po kłach/zębach dwóch części, które się zazębiają. W łubkowym nie ma kłów, tylko gładka, dwudzielna tuleja skręcana śrubami. Jeśli na rysunku brak zazębienia, "kłowe" jest mało prawdopodobne.
Najczęściej myli się je ze sprzęgłem tulejowym (bo "widać tuleję"), pomijając fakt, że jest podzielona na dwie połówki. Drugi częsty błąd to wskazanie kołnierzowego bez sprawdzenia, czy na rysunku są tarcze/kołnierze czy obejma zaciskowa.
Użyj krótkiej procedury: 1) sprawdź, czy element jest jednolity czy dwudzielny, 2) zobacz, czy są kły/zęby, 3) oceń układ śrub (zaciskowe prostopadle czy łączące tarcze). To ogranicza pomyłki i przyspiesza wybór.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Sprzęgło łubkowe rozpoznaje się po tulei podzielonej wzdłużnie na dwie połówki (łubki), które obejmują wał i są skręcane śrubami zaciskowymi prostopadle do osi."

Źródła:

  • Kontekst teoretyczny zadania dostarczony w opisie (budowa i rozróżnienie typów sprzęgieł) – materiał systemowy do tego pytania
  • Zweryfikowany opis rysunku (analiza wizyjna): dwudzielna tuleja, śruby prostopadłe do osi, wpust – materiał systemowy do tego pytania

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu "podstaw konstrukcji maszyn" (rozdziały: połączenia wałów, sprzęgła)
  • Atlas/kompendium elementów maszyn z rysunkami typowych sprzęgieł
  • Zadania ćwiczeniowe z rozpoznawania elementów na rysunkach i przekrojach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego