KWALIFIKACJA ELE10 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 17.
Na rysunku przedstawiono sprzęt służący do
Ilustracja przedstawia lutownicę transformatorową, która jest sprzętem używanym do lutowania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Lutowania."
Sprzęt przedstawiony na rysunku służy do wykonywania połączeń lutowanych, czyli łączenia elementów za pomocą spoiwa (np. cyny) roztapianego temperaturą narzędzia. "Zaciskanie" dotyczy końcówek kablowych, "zgrzewanie" łączy materiał bez spoiwa, a "gwintowanie" wykonuje nacięcia gwintu.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź to "lutowania", ponieważ lutowanie jest techniką łączenia elementów (najczęściej metalowych, a w elektrotechnice także końcówek przewodów i wyprowadzeń) z użyciem spoiwa, które topi się pod wpływem temperatury narzędzia. Charakterystyczne jest to, że łączone elementy nie są stapiane w całości – kluczową rolę odgrywa stopione spoiwo, które po ostygnięciu tworzy połączenie o określonych właściwościach elektrycznych i mechanicznych.

Odpowiedź "zaciskania" jest nieprawidłowa, bo zaciskanie (crimpowanie) polega na trwałym odkształceniu końcówki/ tulejki na przewodzie przy użyciu zaciskarki, bez użycia temperatury i spoiwa. To zupełnie inna metoda łączenia, typowa np. dla końcówek kablowych w instalacjach.

Odpowiedź "zgrzewania" także nie pasuje: zgrzewanie to łączenie przez nagrzanie i dociśnięcie (często prądem zgrzewalniczym), zwykle bez spoiwa, stosowane w technikach przemysłowych (np. punktowo w blachach). Mechanizm i sprzęt są inne niż przy lutowaniu.

Odpowiedź "gwintowania" jest błędna, ponieważ gwintowanie to obróbka mechaniczna polegająca na wykonywaniu gwintu wewnętrznego lub zewnętrznego (gwintownik/narzynka), a nie metoda łączenia przewodów czy elementów elektrycznych.

W praktyce montera urządzeń i systemów OZE umiejętność odróżnienia tych procesów pomaga dobrać właściwą technologię: lutowanie bywa użyteczne w drobnych pracach elektrycznych i serwisowych, natomiast w wielu połączeniach instalacyjnych częściej spotyka się zaciskanie odpowiednich końcówek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lutowanie to metoda łączenia elementów (najczęściej metalowych) przy użyciu spoiwa, które topi się pod wpływem temperatury narzędzia. Spoiwo wnika w szczelinę i po ostygnięciu tworzy połączenie. W elektrotechnice liczy się też czystość powierzchni i poprawne zwilżenie spoiwem.
W lutowaniu zwykle występuje spoiwo (np. cyna) i narzędzie grzejne z grotem. W zgrzewaniu łączy się materiał przez docisk i nagrzanie (często prądem), zazwyczaj bez spoiwa, a urządzenia mają elektrody dociskowe. Na rysunku szukaj cech typu grot, kolba, stacja lutownicza.
Zaciskanie polega na mechanicznym dociśnięciu (odkształceniu) końcówki na przewodzie szczypcami/zaciskarką, bez podgrzewania i bez spoiwa. Lutowanie wymaga temperatury i spoiwa oraz przygotowania powierzchni (np. topnik). To dwie różne technologie, stosowane w innych typach złączy.
Lutowanie spotyka się głównie w pracach serwisowych i przy połączeniach sygnałowych/elektronicznych (np. drobne przewody sterowania, elementy płytek). W typowych połączeniach mocy częściej stosuje się zaciski i końcówki zaciskane, bo są powtarzalne i odporne mechanicznie.
Najczęściej myli się narzędzia o podobnym "pistoletowym" kształcie lub z przewodem zasilającym, pomijając detale (grot, elektrody, szczęki). Drugim błędem jest wybór odpowiedzi "z przyzwyczajenia" (np. zaciskanie), zamiast dopasowania funkcji narzędzia do widocznych elementów roboczych.
Połączenie lutowane oznacza, że elementy zostały połączone warstwą spoiwa, które po stopieniu zwilżyło powierzchnie i po ostygnięciu utworzyło mostek metaliczny. Dla jakości ważne są: czystość, właściwa temperatura, odpowiednia ilość spoiwa i brak tzw. "zimnego lutu".
Najczęściej do lutowania używa się lutownicy (kolbowej, transformatorowej lub stacji lutowniczej z kolbą). W zadaniach obrazkowych rozpoznaje się je po obecności grotu oraz elementów zasilania/sterowania temperaturą. Sam fakt, że narzędzie grzeje, nie wystarcza — liczy się sposób łączenia.
Gwintowanie bywa potrzebne przy montażu konstrukcji i obudów (śruby, elementy mechaniczne), ale nie jest metodą łączenia elektrycznego jak lutowanie czy zaciskanie. Gwintowanie wykonuje się narzędziami typu gwintownik/narzynka i dotyczy wykonywania gwintu w otworze lub na pręcie.
W tego typu zadaniach drobne elementy (np. grot, elektrody, szczęki zaciskowe) decydują o funkcji narzędzia. Szybkie "rozpoznanie po zarysie" uruchamia błędy poznawcze i prowadzi do pomyłek między technologiami łączenia. Warto najpierw nazwać element roboczy, a dopiero potem wybrać proces.
Najlepiej ćwiczyć rozpoznawanie narzędzi i procesów: lutownica/stacja, zaciskarka, zgrzewarka, gwintownik. Ucz się różnic: spoiwo i temperatura (lutowanie), odkształcenie końcówki (zaciskanie), docisk i prąd (zgrzewanie), nacinanie gwintu (gwintowanie). Pomaga też oglądanie zdjęć narzędzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: ""Lutowania."Sprzęt przedstawiony na rysunku służy do wykonywania połączeń lutowanych, czyli łączenia elementów za pomocą spoiwa (np. cyny) roztapianego temperaturą narzędzia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii montażu elektrycznego (lutowanie miękkie i twarde, zasady doboru spoiw i topników)
  • Instrukcje producentów narzędzi lutowniczych (BHP, temperatura pracy, dobór grotów)
  • Notatki/opracowania z podstaw elektrotechniki dotyczące jakości połączeń i rezystancji styku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego