KWALIFIKACJA MEP1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 1.
Na rysunku przedstawiono symbol będący oznaczeniem przekładni zębatej
Ilustracja przedstawia symbol techniczny oznaczający przekładnię zębatą stożkową, co jest zgodne z podanym pytaniem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol pokazuje dwie osie przecinające się (najczęściej pod kątem 90°) oraz ukośne kreski przy punkcie styku, co odpowiada geometrii kół stożkowych. Przekładnia ślimakowa ma osie skrzyżowane (nie przecinają się), a obiegowa i różnicowa to układy planetarne o innym symbolu.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach kinematycznych rodzaj przekładni rozpoznaje się głównie po układzie osi oraz charakterystycznych elementach symbolu.

Przekładnia stożkowa pracuje na kołach o kształcie stożków, a jej wały mają osie przecinające się (często pod kątem 90°). Dlatego jej symbol rysunkowy przedstawia dwie osie, które spotykają się w jednym punkcie, oraz ukośne kreski w miejscu współpracy zębów, sugerujące zęby/stożkowy charakter kół.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Ślimakowa – choć także służy do zmiany kierunku napędu, ma osie skrzyżowane (mijają się w przestrzeni i nie przecinają się). Jej symbol nie opiera się na prostym przecięciu osi w jednym punkcie.
  • Obiegowa – dotyczy przekładni planetarnej (koło centralne, satelity, jarzmo). Symbol zwykle wskazuje elementy układu planetarnego, a nie dwie osie przecinające się jak w przekładni stożkowej.
  • Różnicowa – również jest odmianą układu planetarnego, umożliwia różnicowanie prędkości/momentu na wyjściach. Oznaczenie na schemacie nawiązuje do układu planetarnego, a nie do pary kół stożkowych na przecinających się osiach.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na symbolu widzisz osie przecinające się, pierwszym wyborem jest przekładnia stożkowa; gdy osie są tylko "pod kątem", ale się nie spotykają – częściej chodzi o ślimakową lub inny układ ze skrzyżowaniem osi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przecięcie osi zwykle oznacza, że wały spotykają się w jednym punkcie, czyli ich osie przecinają się. To typowa cecha przekładni stożkowych, gdzie koła współpracują przy zmianie kierunku napędu (często o 90°).
Szukaj symbolu z dwiema osiami przecinającymi się oraz ukośnymi kreskami w miejscu zazębienia. Ukośne odcinki sugerują zęby i stożkowy charakter kół. To odróżnia ją od przekładni planetarnych i ślimakowych.
W przekładni ślimakowej ślimak i koło ślimakowe współpracują przy osiach skrzyżowanych, czyli takich, które są pod kątem, ale nie przecinają się. To cecha konstrukcyjna, która wpływa też na symbol stosowany na schematach.
Przekładnia obiegowa to układ planetarny: koło centralne, satelity oraz jarzmo. Na schemacie trzeba pokazać relacje tych elementów, więc symbol różni się od prostego "kątowego" układu osi typowego dla przekładni stożkowej.
Przekładnia różnicowa to szczególny przypadek układu planetarnego, który pozwala na różnicowanie prędkości na wyjściach. Jej symbol na schemacie odnosi się do elementów planetarnych, a nie do jednej pary kół na przecinających się osiach.
Najczęściej myli się je, bo obie mogą zmieniać kierunek przeniesienia momentu. Klucz to geometria osi: stożkowa = osie przecinają się, a ślimakowa = osie skrzyżowane (mijają się). Warto najpierw ocenić ten jeden szczegół.
Koła w przekładni stożkowej mają kształt stożków, a zęby są ukształtowane tak, aby współpracować przy przecinających się osiach. Takie rozwiązanie stosuje się w przekładniach kątowych, gdzie potrzebna jest zmiana kierunku napędu.
Symbole łożyskowania pomagają zidentyfikować końce wałów i układ osi, ale o typie przekładni decyduje głównie sposób ustawienia osi oraz znak zazębienia. W stożkowej istotne jest to, że osie spotykają się w jednym punkcie.
Przekładnię stożkową stosuje się, gdy trzeba zmienić kierunek osi obrotu (np. o 90°). Przekładnia walcowa ma osie równoległe, więc używa się jej wtedy, gdy napęd ma być przenoszony bez zmiany kierunku między wałami.
Najskuteczniej działa porównywanie symboli z zasadą ustawienia osi: równoległe (walcowa), przecinające się (stożkowa), skrzyżowane (ślimakowa), planetarne (obiegowa/różnicowa). Zrób fiszki "symbol → układ osi → nazwa" i ćwicz na krótkich schematach.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Symbol pokazuje dwie osie przecinające się (najczęściej pod kątem 90°) oraz ukośne kreski przy punkcie styku, co odpowiada geometrii kół stożkowych."

Źródła:

  • ISO 3952, "Kinematic diagrams — Graphical symbols" (norma dotycząca symboli na schematach kinematycznych) — wskazana w kontekście zadania
  • PN-EN ISO 1219, norma PN/EN/ISO wskazana w kontekście zadania jako podstawa standaryzacji symboli graficznych (oznaczenia na schematach)

Materiały:

  • Podręcznik do rysunku technicznego maszynowego (dział: schematy kinematyczne i symbole)
  • Materiały dydaktyczne z budowy maszyn: przekładnie zębate (klasyfikacja i zastosowania)
  • Zestawy ćwiczeń z rozpoznawania symboli na schematach mechanizmów i przekładni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego