W maszynach prądu stałego typ wzbudzenia i obecność uzwojeń dodatkowych można rozpoznać po oznaczeniach zacisków na tabliczce zaciskowej. Jest to praktyczna umiejętność przy montażu, uruchamianiu i konserwacji – pozwala dobrać właściwe połączenia bez rozbierania maszyny.
W przedstawionym układzie występują oznaczenia:
- A – zaciski twornika (armature),
- E – zaciski uzwojenia wzbudzenia bocznikowego (shunt),
- C – zaciski uzwojenia kompensacyjnego (compensating).
Skoro na tabliczce znajdują się zaciski E1/E2, to oznacza, że maszyna ma uzwojenie wzbudzenia bocznikowego (szuntowego), czyli wzbudzenie realizowane równolegle do obwodu twornika. Obecność zacisku oznaczonego C wskazuje dodatkowo na uzwojenie kompensacyjne, które kompensuje zniekształcenie pola magnetycznego spowodowane reakcją twornika i poprawia pracę pod obciążeniem.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Warianty z wzbudzeniem obcym są błędne, ponieważ wzbudzenie obce w oznaczeniach zacisków jest kojarzone z symbolem F, a na tabliczce występuje E.
- Wariant z wzbudzeniem szeregowym jest błędny, bo wzbudzenie szeregowe odpowiada innemu oznaczeniu (w praktyce spotyka się symbol D), a na tabliczce ponownie widnieje E, czyli bocznikowe.
- Wariant z uzwojeniem komutacyjnym nie pasuje, bo obecna jest litera C, która odnosi się do uzwojenia kompensacyjnego, a nie do uzwojenia komutacyjnego.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze analizuj wszystkie widoczne zaciski. Samo A1 mówi tylko o tworniku, natomiast o rodzaju wzbudzenia decyduje przede wszystkim litera przy zaciskach wzbudzenia (tu: E), a o uzwojeniach dodatkowych – osobne oznaczenia (tu: C).
