KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 5.
Na rysunku przedstawiono tabliczkę znamionową
Ilustracja przedstawia tabliczkę znamionową silnika indukcyjnego, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tabliczka znamionowa silnika indukcyjnego zwykle podaje m.in. napięcie i prąd znamionowy, moc, częstotliwość, prędkość obrotową mniejszą od synchronicznej oraz współczynnik mocy cosφ. Obecność parametrów typu "rpm" z poślizgiem wskazuje na silnik asynchroniczny, nie na prądnicę DC ani przetwornicę.

Pełne wyjaśnienie:

Tabliczka znamionowa służy do identyfikacji urządzenia oraz doboru warunków jego zasilania i eksploatacji. W przypadku silnika indukcyjnego (asynchronicznego) typowe są dane znamionowe dla zasilania prądem przemiennym, takie jak: napięcie, prąd, moc, częstotliwość, prędkość obrotowa oraz współczynnik mocy cosφ.

Kluczową cechą rozpoznawczą silnika indukcyjnego jest to, że jego prędkość znamionowa jest nieco mniejsza od prędkości synchronicznej wynikającej z częstotliwości i liczby biegunów. Ta różnica wynika z poślizgu, który jest niezbędny do wytworzenia momentu elektromagnetycznego w maszynie asynchronicznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "silnika synchronicznego" – w maszynie synchronicznej prędkość pracy jest związana bezpośrednio z prędkością synchroniczną (brak poślizgu w stanie ustalonym). Jeśli na tabliczce widoczna jest typowa prędkość wskazująca na pracę "poniżej synchronicznej" oraz standardowe parametry spotykane w silnikach klatkowych, przemawia to przeciw silnikowi synchronicznemu.
  • "prądnicy prądu stałego" – prądnica DC ma inny zestaw charakterystycznych parametrów (związanych z napięciem/prądem stałym, wzbudzeniem, komutatorem). Sama obecność częstotliwości sieciowej i cosφ jest typowa dla odbiorników AC, a nie dla prądnicy prądu stałego.
  • "przetwornicy jednotwornikowej" – przetwornice/konwertery opisuje się zwykle parametrami wejścia/wyjścia (np. zakresy napięć, prądów, częstotliwości, typ sterowania), a nie klasycznymi danymi znamionowymi charakterystycznymi dla wirującej maszyny elektrycznej, jak prędkość obrotowa znamionowa i cosφ.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: częstotliwość + cosφ + prędkość z poślizgiem to typowy "zestaw" dla silnika indukcyjnego. Analizuj zawsze kilka pól tabliczki jednocześnie, zamiast opierać się na jednym parametrze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tabliczka znamionowa to zestaw danych identyfikacyjnych i znamionowych urządzenia. Odczytuje się ją, aby dobrać zasilanie, zabezpieczenia i nastawy (np. w falowniku), a także potwierdzić moc, napięcie, prąd, częstotliwość i prędkość pracy silnika.
Najczęściej są to parametry typowe dla odbiornika AC: częstotliwość, prędkość obrotowa oraz współczynnik mocy cosφ. Dodatkowo prędkość znamionowa bywa nieco mniejsza od prędkości synchronicznej, co wynika z poślizgu w silniku asynchronicznym.
Silnik indukcyjny wytwarza moment dzięki poślizgowi, czyli różnicy między prędkością pola wirującego a prędkością wirnika. Gdyby poślizg był równy zero, nie indukowałoby się napięcie w wirniku i moment praktycznie by zanikł.
cosφ to współczynnik mocy, który informuje o udziale mocy czynnej w mocy pozornej. Jest ważny przy doborze instalacji i aparatury (np. zabezpieczeń oraz zasilania), bo wpływa na prąd pobierany z sieci przy danej mocy użytecznej.
W praktyce porównuje się prędkość znamionową z prędkością synchroniczną wynikającą z częstotliwości i liczby biegunów. Silnik indukcyjny zwykle ma prędkość nieco niższą (poślizg), a synchroniczny pracuje bezpoślizgowo w stanie ustalonym.
Tak. Kluczowe są: napięcie i prąd znamionowy, częstotliwość, moc oraz sposób połączeń uzwojeń (np. gwiazda/trójkąt). Na tej podstawie dobiera się falownik o odpowiedniej wydajności prądowej i konfiguruje parametry silnika w jego menu.
Częsty błąd to patrzenie tylko na moc lub napięcie i ignorowanie częstotliwości, cosφ oraz prędkości. Inny błąd to mylenie maszyn AC i DC na podstawie "wrażeń" zamiast weryfikacji, czy tabliczka zawiera typowe parametry sieciowe.
Nie. Prądnica DC opisuje się parametrami związanymi z prądem stałym i wzbudzeniem, a nie typowym zestawem dla odbiornika AC (częstotliwość, cosφ). Jeśli na tabliczce widnieją typowe dane sieciowe AC, to nie pasuje to do prądnicy DC.
Najczęściej przy wymianie silnika, doborze zabezpieczeń, uruchamianiu po naprawie, konfiguracji falownika oraz w diagnostyce przeciążeń. Tabliczka pozwala szybko sprawdzić, czy silnik pracuje w warunkach zgodnych z danymi znamionowymi.
Ćwicz rozpoznawanie maszyn po zestawie parametrów: U, I, P, f, n, cosφ. Ucz się, co oznacza poślizg i prędkość synchroniczna oraz jakie dane są typowe dla maszyn DC. Na egzaminie analizuj kilka pól tabliczki, nie tylko jedno.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Tabliczka znamionowa silnika indukcyjnego zwykle podaje m.in. napięcie i prąd znamionowy, moc, częstotliwość, prędkość obrotową mniejszą od synchronicznej oraz współczynnik mocy cosφ."

Źródła:

  • IEC 60034-1, Rotating electrical machines – Rating and performance (wymagania ogólne i dane znamionowe maszyn wirujących)
  • IEC 60034-2-1, Rotating electrical machines – Standard methods for determining losses and efficiency from tests (kontekst parametrów znamionowych i badań maszyn)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn elektrycznych (tabliczki znamionowe, parametry znamionowe, praca asynchroniczna/synchroniczna)
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) silników i napędów stosowanych w układach mechatronicznych
  • Materiały producentów silników dotyczące oznaczeń na tabliczkach znamionowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego