KWALIFIKACJA BUD2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 29.
Na rysunku przedstawiono układ tarcz deskowania słupa żelbetowego. Jaką szerokość powinny mieć tarcze zewnętrzne deskowania słupa o przekroju 30 × 30 cm, jeśli zostaną wykonane z desek o grubości 25 mm?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek deskowania słupa żelbetowego o przekroju kwadratowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szerokość tarczy zewnętrznej wynika z wymiaru słupa oraz grubości desek tworzących deskowanie.
Do 30 cm trzeba doliczyć po 2,5 cm z każdej strony (25 mm = 2,5 cm): 30 + 2·2,5 = 35 cm.
Dlatego poprawne jest 35 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W deskowaniu słupa o przekroju 30 × 30 cm wymiar wewnętrzny deskowania (światło) powinien odpowiadać projektowanemu wymiarowi elementu, czyli 30 cm. Pytanie dotyczy jednak szerokości tarcz zewnętrznych, czyli wymiaru "po zewnętrznej" stronie tarczy.

Jeżeli tarcze są wykonane z desek o grubości 25 mm, to najpierw trzeba poprawnie przeliczyć jednostki: 25 mm = 2,5 cm. Następnie trzeba uwzględnić, że deski znajdują się po obu stronach wymiaru wewnętrznego (z jednej i z drugiej strony słupa). Oznacza to, że do 30 cm dodajemy dwie grubości deski:

30 cm + 2 × 2,5 cm = 35 cm

Odpowiedź "35 cm" jest więc prawidłowa, bo uwzględnia obie grubości tarcz wynikające z konstrukcji deskowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "30 cm" – to typowy błąd polegający na utożsamieniu wymiaru tarczy z wymiarem przekroju słupa. 30 cm dotyczy światła deskowania, a nie wymiaru zewnętrznego tarczy.
  • "25 cm" – ta wartość odpowiada grubości w mm (25) błędnie potraktowanej jako cm albo jest wynikiem pomylenia danych. Nie wynika z żadnego poprawnego przeliczenia.
  • "40 cm" – oznaczałoby dodanie aż 10 cm do 30 cm, co nie odpowiada grubości 25 mm (2,5 cm) po obu stronach. Taki wynik mógłby powstać przez błędne zaokrąglenia lub przyjęcie innej grubości desek.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach o deskowaniu zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy wymiaru wewnętrznego (światła) czy zewnętrznego oraz czy naddatek trzeba dodać raz, czy podwójnie (z dwóch stron). Kluczowe jest też szybkie przeliczanie mm na cm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej bierze się wymiar słupa (światło deskowania) i dodaje grubość tarcz z obu stron. Czyli: wymiar zewnętrzny = wymiar wewnętrzny + 2 × grubość deski/płyty. Trzeba też pilnować jednostek (mm → cm).
Bo deska tworząca tarczę deskowania ma swoją grubość po każdej stronie przekroju: jedna warstwa "dochodzi" z lewej, a druga z prawej (analogicznie z przodu i z tyłu). Wymiar tarczy zewnętrznej obejmuje obie grubości, więc dodaje się je podwójnie.
To prosta konwersja: 10 mm = 1 cm, więc 25 mm = 2,5 cm. W zadaniach egzaminacyjnych błąd w jednostkach to częsta pułapka, dlatego warto zawsze najpierw przeliczyć mm na cm i dopiero potem wykonywać dodawanie do wymiarów w centymetrach.
Najczęściej: (1) przyjęcie 30 cm jako odpowiedzi bez doliczania grubości tarcz, (2) pomylenie 25 mm z 25 cm, (3) dodanie grubości tylko raz zamiast dwa razy, (4) liczenie "na oko" bez zapisu działań. Pomaga krótki szkic i zapis wzoru.
Jeśli mówimy o tarczy zewnętrznej, to zazwyczaj tak: jej wymiar obejmuje materiał szalunku (deski/płyty), więc wychodzi większy niż wymiar betonu. Wyjątkiem byłaby sytuacja, gdy pytanie dotyczy światła deskowania, a nie wymiaru zewnętrznego.
Wskazówką są sformułowania: "przekrój słupa" zwykle odnosi się do wymiaru betonu (wewnątrz deskowania), a "tarcze zewnętrzne" sugerują wymiar liczony "po zewnętrznej" stronie materiału. Gdy masz wątpliwość, sprawdź, czy podano grubość desek.
Gdy trzeba zaplanować rozkrój desek/płyt, dopasować łączniki, obejmy lub kleszcze, oraz sprawdzić, czy deskowanie zmieści się w projektowanej przestrzeni (np. przy gęstym zbrojeniu lub blisko ściany). Wymiary zewnętrzne są też ważne przy transporcie i składowaniu tarcz.
Zrób mini-szkic przekroju: kwadrat 30 cm (beton) i po obu stronach dodaj grubość deski. Następnie zapisz działanie: 30 + 2 × 2,5. Jeśli wynik jest mniejszy niż 30 cm lub dużo większy niż kilka cm ponad 30, to sygnał, że pomyliłeś jednostki.
Grubość tarcz wpływa głównie na wymiar zewnętrzny deskowania, ale pośrednio też na sztywność i utrzymanie wymiaru wewnętrznego podczas betonowania. Zbyt cienkie lub źle usztywnione tarcze mogą się odkształcać, co powoduje "rozepchanie" deskowania i odchyłki wymiarowe słupa.
Tak, ale musiałaby być inna grubość tarcz. Dla 40 cm przy świetle 30 cm różnica wynosi 10 cm, czyli po 5 cm na stronę (50 mm). W tym zadaniu podano jednak 25 mm, więc 40 cm nie pasuje. Na egzaminie zawsze opieraj się na danych z treści.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii robót betoniarskich/żelbetowych (dział: deskowania i rusztowania)
  • Materiały szkoleniowe producentów systemów szalunkowych (zasady wymiarowania i montażu tarcz)
  • Zadania ćwiczeniowe z geometrii deskowań (wymiary wewnętrzne/zewnętrzne, naddatki na grubości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego