KWALIFIKACJA CHM3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 28.
Na rysunku przedstawiono urządzenie stosowane do
Ilustracja przedstawia urządzenie laboratoryjne używane do przesiewania materiałów, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przesiewanie służy do rozdzielania materiału sypkiego na frakcje o różnym uziarnieniu z użyciem sit (klasyfikacja ziarnowa). Urządzenia do mieszania ujednolicają skład bez rozdziału frakcji, a mielenie i rozdrabnianie zmniejszają wielkość cząstek zamiast je segregować.

Pełne wyjaśnienie:

Przesiewanie to operacja przygotowania próbek stałych polegająca na rozdzieleniu materiału sypkiego na frakcje ziarnowe (np. drobniejszą i grubszą) z wykorzystaniem sit o określonej wielkości oczek. W praktyce laboratoryjnej wykonuje się je ręcznie (zestaw sit) albo z użyciem urządzeń, które wprawiają sita w drgania/ruch i ułatwiają przejście cząstek o odpowiedniej wielkości.

Odpowiedź "przesiewania" jest właściwa, ponieważ wskazuje na proces, którego celem jest klasyfikacja materiału według wielkości ziaren, a nie zmiana ich wielkości czy tylko ujednorodnienie mieszaniny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "mieszania" – mieszanie ma za zadanie ujednolicić próbkę lub roztwór (wyrównać stężenie/skład), ale nie rozdziela materiału na frakcje. Nawet jeśli ruch urządzenia przypomina wibracje, kluczową cechą przesiewania jest obecność sita i efekt selekcji ziaren.
  • "mielenia" – mielenie to proces rozdrabniania prowadzący do zmniejszenia ziaren (np. w młynkach). Wynikiem jest drobniejszy materiał, a nie podział na frakcje według istniejącego uziarnienia.
  • "rozdrabniania" – to pojęcie szersze niż mielenie, obejmuje różne metody mechanicznego zmniejszania wielkości cząstek (kruszenie, cięcie). Również nie oznacza selekcji na sitach, tylko zmianę wielkości cząstek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz element typowy dla sit (ramy z siatką/otworami, zestaw sit, pojemnik na frakcje), myśl o przesiewaniu. Jeśli dominują elementy tnące, bijaki lub żarna – to raczej mielenie/rozdrabnianie, a gdy jest mieszadło/łopatki – mieszanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przesiewanie to rozdzielanie materiału sypkiego na frakcje o różnym uziarnieniu przy użyciu sita lub zestawu sit. Celem jest klasyfikacja ziaren i uzyskanie frakcji o określonej wielkości, co poprawia porównywalność i powtarzalność dalszych oznaczeń.
W przesiewaniu kluczowe są sita i efekt selekcji: część przechodzi przez oczka, część zostaje. W mieleniu widoczne są elementy mielące (żarna, bijaki, kulki), a celem jest zmniejszenie cząstek. Patrz na funkcję: rozdział frakcji vs zmiana uziarnienia.
Uziarnienie wpływa na jednorodność, szybkość reakcji, ekstrakcję i powtarzalność ważenia. Przesiewanie pozwala uzyskać frakcję o bardziej stałej wielkości ziaren, co ogranicza błąd przypadkowy i ułatwia porównywanie wyników między próbkami.
Najczęściej przesiewa się materiały sypkie: proszki, granulaty, piaski, kruszywa, surowce mineralne, nawozy czy substancje stałe po wstępnym rozdrobnieniu. W analizie przesiewanie bywa etapem wstępnym przed oznaczeniem składu lub właściwości fizycznych.
Może występować ruch cząstek przypominający mieszanie, ale to efekt uboczny. Sednem działania jest separacja na sicie: cząstki mniejsze przechodzą, większe pozostają. Jeśli nie ma sita i rozdziału na frakcje, to nie jest przesiewanie w sensie analitycznym.
Częsty błąd to wybór "mielenia" lub "rozdrabniania" tylko dlatego, że temat dotyczy przygotowania próbki. Inny błąd to utożsamienie drgań z mieszaniem. Pomaga zasada: sito = klasyfikacja, element tnący/mielący = zmiana wielkości ziaren.
Przesiewanie stosuje się, gdy potrzebna jest frakcja o określonym uziarnieniu lub kontrola rozkładu ziaren. Mielenie/rozdrabnianie wykonuje się, gdy trzeba zmniejszyć cząstki, aby ułatwić homogenizację, rozpuszczanie lub ekstrakcję. Kolejność zależy od procedury badawczej.
Uziarnienie to wielkość i rozkład wielkości cząstek w materiale. Ma znaczenie, bo wpływa na powierzchnię właściwą, szybkość procesów (np. rozpuszczania), segregację mieszaniny i jednorodność próbki. Kontrola uziarnienia zmniejsza rozrzut wyników.
Najczęściej widać ramę/pojemnik z siatką lub perforacją (sito), ewentualnie stos sit oraz część zbierającą frakcję, która przeszła. Często urządzenie jest zaprojektowane do wprowadzania drgań lub ruchu ułatwiającego przechodzenie cząstek przez oczka.
Ucz się w zestawach: nazwa urządzenia → cel → typowa próbka → efekt procesu. Rób fiszki z fotografiami (młynek, przesiewacz, mieszadło), a na egzaminie szukaj elementu "charakterystycznego" (sito, żarna, mieszadło). To ogranicza zgadywanie.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Przesiewanie służy do rozdzielania materiału sypkiego na frakcje o różnym uziarnieniu z użyciem sit (klasyfikacja ziarnowa)."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe/OPL dla przygotowania próbek stałych w laboratorium szkolnym
  • Podręczniki i skrypty z podstaw technik analitycznych: rozdział o przygotowaniu próbek
  • Karty katalogowe i instrukcje obsługi przesiewaczy laboratoryjnych oraz zestawów sit analitycznych (dla utrwalenia rozpoznawania budowy i funkcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego