Wiązar to element nośny konstrukcji dachu, który przenosi obciążenia (m.in. ciężar własny, śnieg, wiatr) na podpory. W praktyce ciesielskiej kluczową umiejętnością jest rozpoznanie typu wiązara na rysunku, ponieważ od tego zależą: sposób prefabrykacji, rodzaj połączeń, kolejność montażu oraz typowe miejsca podparcia.
Odpowiedź "kratowy." jest właściwa dla wiązara, w którym pole pomiędzy głównymi pasami jest wypełnione układem prętów (krzyżulców i słupków) tworzących kratownicę. Cechą rozpoznawczą jest triangulacja (podział na trójkąty), dzięki której konstrukcja pracuje efektywnie w prętach.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do wiązara kratowego?
- "krokwiowy." odnosi się do prostszej więźby, gdzie podstawowym elementem są krokwie oparte na murłatach i kalenicy; zwykle nie ma wyraźnego, gęstego układu krzyżulców tworzących kratownicę w polu.
- "krokwiowo-jętkowy." charakteryzuje się obecnością jętki (element łączący parę krokwi w górnej części), co stabilizuje krokwie i ogranicza ich rozwarcie. To nadal układ typowy dla więźby tradycyjnej, a nie kratownicy z wieloma prętami.
- "płatwiowo-kleszczowy." rozpoznaje się po płatwiach (podłużnych belkach) oraz kleszczach obejmujących elementy, często we współpracy ze słupami. Jest to inny schemat statyczny i inna "logika" rysunku niż wiązar kratowy.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widać pasy oraz kilka przekątnych i pionów układających się w trójkąty, najpierw rozważ "kratowy". Gdy dominują pojedyncze krokwie i ewentualnie jedna jętka lub płatwie ze słupami, częściej będzie to jedna z odmian więźby tradycyjnej.
