KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 14.
Na rysunku przedstawiono więźbę dachową
Ilustracja przedstawia więźbę dachową jętkową, która jest elementem konstrukcyjnym dachu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Więźba jętkowa charakteryzuje się obecnością jętki, czyli poziomego elementu łączącego parę krokwi (zwykle w środkowej lub górnej części ich długości). W więźbie krokwiowej jętki nie ma, a układy stolcowe lub płatwiowo-kleszczowe rozpoznaje się po płatwiach, słupach (stolcach) i kleszczach.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: "jętkową".

Więźba jętkowa to odmiana więźby krokwiowej, w której dodano jętkę – poziomą belkę łączącą dwie przeciwległe krokwie jednej pary. Jej zadaniem jest ograniczenie ugięć krokwi, usztywnienie układu oraz zmniejszenie rozporu. Na rysunku taki typ rozpoznaje się właśnie po widocznym elemencie spinającym krokwie w poprzek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "krokwiową" wybiera się wtedy, gdy konstrukcja opiera się na samych krokwiach (z ewentualnym językiem/innymi detalami), ale bez charakterystycznej jętki łączącej parę krokwi. Jeśli na schemacie widać wyraźny łącznik poziomy między krokwiami, nie jest to czysta więźba krokwiowa.
  • "jętkowo-stolcową" sugeruje układ z jętką, ale także z elementami stolca (np. słupami podpierającymi płatwie/elementy pośrednie). Do takiego rozpoznania potrzebne byłyby wyraźne podpory (słupy) i powiązania typowe dla stolca.
  • "płatwiowo-kleszczową" rozpoznaje się po płatwiach (podłużnych belkach wzdłuż dachu) oraz kleszczach (elementach obejmujących słupy/układ w celu usztywnienia). Jeśli główną cechą rysunku jest jętka łącząca krokwie, a nie system płatwi i kleszczy, ta odpowiedź nie pasuje.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij elementy na schemacie (krokiew, jętka, płatew, słup/stolec, kleszcze), a dopiero potem dopasuj typ więźby. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Więźba jętkowa to układ krokwi, w którym pary krokwi są połączone jętką (poziomą belką). Na rysunku szukaj elementu biegnącego poprzecznie między dwiema krokwiami jednej pary, zwykle w środkowej lub górnej części połaci.
Jętka to poziomy element drewniany łączący dwie przeciwległe krokwie. Usztywnia układ, ogranicza ugięcia krokwi i pomaga zmniejszyć rozpor. Na schematach jest to "poprzeczka" spinająca krokwie w obrębie jednej pary.
W więźbie krokwiowej podstawowy układ tworzą krokwie (bez charakterystycznej jętki spinającej parę krokwi). W więźbie jętkowej występuje dodatkowy element: jętka, czyli pozioma belka łącząca krokwie, która wyraźnie zmienia sposób usztywnienia konstrukcji.
Obie konstrukcje mogą zawierać jętkę, więc działa "skrót myślowy" i student wybiera pierwsze skojarzenie. Różnicą są elementy stolca: słupy i powiązania podpierające elementy pośrednie (np. płatwie). Warto najpierw wypisać, jakie elementy naprawdę widać.
Oznacza układ, w którym ważną rolę pełnią płatwie (podłużne belki wzdłuż dachu) oraz kleszcze (elementy obejmujące i usztywniające słupy/fragmenty konstrukcji). Rozpoznanie opiera się na znalezieniu tych elementów, a nie samej pary krokwi.
Najczęściej wymagane są: krokiew, jętka, płatew, słup (stolec), kleszcze oraz czasem miecze/zastrzały. Jeśli potrafisz je wskazać na schemacie, dobór typu więźby staje się prostym dopasowaniem cech, a nie zgadywaniem nazwy.
Niejednoznaczność pojawia się, gdy rysunek jest zbyt uproszczony albo nie pokazuje kluczowego elementu (np. jętki, płatwi czy słupów), ewentualnie elementy są narysowane nieczytelnie. Wtedy kilka typów może wydawać się podobnych. Dobra ilustracja powinna mieć wyraźne cechy rozstrzygające.
Zastosuj metodę kroków: (1) znajdź krokwie, (2) poszukaj poziomego łącznika między nimi (jętka), (3) sprawdź, czy są płatwie i słupy, (4) szukaj kleszczy. Dopiero potem wybierz nazwę. To zmniejsza ryzyko pomyłki.
Tak, na poziomie ogólnobudowlanym. Na budowie często współdziała się z innymi branżami, a rozumienie schematów konstrukcyjnych ułatwia komunikację, planowanie robót i ocenę kolejności prac. Egzamin może sprawdzać podstawową orientację w konstrukcjach, nie tylko w betonie i zbrojeniu.
Najczęstsze są: pomijanie jętki (student patrzy tylko na krokwie), mylenie jętki z inną belką usztywniającą, oraz sugerowanie się nazwą "płatwiowo-kleszczowa" bez sprawdzenia, czy na rysunku widać płatwie i kleszcze. Pomaga nazywanie elementów przed wyborem odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Więźba jętkowa charakteryzuje się obecnością jętki, czyli poziomego elementu łączącego parę krokwi (zwykle w środkowej lub górnej części ich długości)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Więźba dachowa" – opis typów więźb, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wi%C4%99%C5%BAba_dachowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Więźba jętkowa" – charakterystyka jętki i układu jętkowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wi%C4%99%C5%BAba_j%C4%99tkowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN (hasło): "więźba dachowa" – definicja i ogólna charakterystyka konstrukcji dachu, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wiezba-dachowa;3998699.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budownictwa ogólnego (działy: konstrukcje drewniane, dachy, więźby)
  • Atlas/kompendium rysunków konstrukcji dachowych z opisem elementów
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie typów więźb na schematach (minimum 20 przykładów) wraz z opisem cech rozstrzygających

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego