KWALIFIKACJA CES2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 30.
Na rysunku przedstawiono wykres z reżimu odprężania butelek syfonowych. Jaką szybkość przesuwu taśmy należy ustawić, aby proces odprężania przebiegał zgodnie z przedstawionym reżimem, gdzie całkowity czas odprężania wynosi 117 minut?
Ilustracja przedstawia wykres związany z procesem odprężania butelek syfonowych, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość taśmy wyznacza się z zależności v = s/t: z rysunku reżimu należy odczytać całkowitą drogę przesuwu wyrobu w odprężarce (sumę długości odcinków/stref), a następnie podzielić ją przez czas całkowity 117 min. Po podstawieniu wartości z wykresu otrzymuje się 0,21 m/min.

Pełne wyjaśnienie:

W odprężaniu (wyżarzaniu odprężającym) kluczowe jest dotrzymanie reżimu, czyli przebiegu procesu w funkcji czasu i położenia wyrobu w odprężarce. W odprężarce taśmowej czas przebywania wyrobu w poszczególnych strefach wynika bezpośrednio z prędkości taśmy oraz z długości drogi, jaką wyrób pokonuje w urządzeniu.

Aby ustawić prędkość przesuwu zgodnie z podanym reżimem, stosuje się zależność ruchu jednostajnego:

v = s / t, gdzie:
v – prędkość taśmy [m/min],
s – całkowita droga (długość przejścia w lehrze) odczytana z wykresu/rysunku [m],
t – całkowity czas odprężania (tu: 117 min) [min].

Procedura rozwiązania jest następująca:

  • odczytaj z rysunku reżimu długości odcinków odpowiadających kolejnym etapom (nagrzewanie/wyrównanie/wygrzewanie/chłodzenie kontrolowane – zależnie od tego, jak wykres został zbudowany),
  • zsumuj odcinki, aby uzyskać s – całkowitą długość drogi w odprężarce,
  • podziel s przez 117 min, zachowując jednostki,
  • wynik zaokrąglij do postaci wymaganej w odpowiedziach (m/min).

Odpowiedź "0,21 m/min" jest poprawna, bo jest wynikiem bezpośredniego podstawienia wartości s odczytanej z wykresu do wzoru v = s/t.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ oznaczałyby inny czas przebywania wyrobu w odprężarce: zbyt mała prędkość (np. 0,10–0,12 m/min) wydłużałaby proces ponad założone 117 min, a zbyt duża prędkość (np. 0,35 m/min) skracałaby go, co grozi niedostatecznym odprężeniem i wzrostem naprężeń wewnętrznych. Typowym błędem jest też nieuwzględnienie całej drogi (pominięcie fragmentu strefy) albo niekonsekwencja jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odprężanie to kontrolowane wyżarzanie wyrobów szklanych po uformowaniu, aby zmniejszyć naprężenia wewnętrzne. W lehrze taśmowym wyrób przechodzi przez strefy o zaplanowanych temperaturach, a czas w strefach zależy od prędkości taśmy i długości drogi.
Stosuje się zależność v = s/t. Najpierw trzeba wyznaczyć całkowitą drogę s (np. sumę długości stref odczytaną z rysunku), a następnie podzielić przez całkowity czas t w tych samych jednostkach. Wynik podaje się zwykle w m/min.
Bo z rysunku odczytuje się dane niepodane w tekście, np. długości odcinków drogi lub podział na strefy procesu. Bez tej informacji nie da się policzyć prędkości taśmy z samego czasu, ponieważ potrzeba jeszcze drogi, którą wyrób ma pokonać w lehrze.
W praktyce spotyka się m/min (metry na minutę) albo m/h (metry na godzinę) – zależnie od dokumentacji urządzenia. Na egzaminie trzeba dopasować jednostkę do odpowiedzi i uważać na przeliczenia: 1 h = 60 min, więc łatwo o błąd skali.
Tak. Zbyt duża prędkość skraca czas wygrzewania i chłodzenia kontrolowanego, przez co naprężenia mogą nie zostać zredukowane do bezpiecznego poziomu. Skutkiem mogą być pęknięcia po produkcji, większa wrażliwość na uderzenia lub problemy w późniejszej eksploatacji wyrobu.
Za mała prędkość wydłuża proces ponad założony reżim, co obniża wydajność linii i zwiększa zużycie energii. W skrajnych przypadkach może też powodować niepożądane efekty cieplne (np. przegrzewanie lub nieoptymalne warunki chłodzenia) zależnie od konstrukcji i sterowania lehrą.
Najczęstsze są: pominięcie części drogi odczytywanej z wykresu, pomylenie osi lub skali rysunku, niekonsekwencja jednostek (minuty vs godziny), a także zbyt wczesne zaokrąglanie. Warto zapisać wzór, jednostki i dopiero na końcu zaokrąglić wynik.
To czas od wejścia wyrobu do obszaru odprężania (początek drogi w lehrze) do wyjścia z niego, obejmujący wszystkie etapy przewidziane reżimem. W lehrze taśmowym jest to czas przejazdu przez pełną długość drogi procesu, a więc zależy od prędkości transportu.
Najpierw identyfikuje się, co przedstawia oś pozioma (czas lub droga/położenie). Jeśli wykres podaje odcinki drogi dla stref, należy je zsumować. Jeśli podaje czasy etapów, należy sprawdzić, czy ich suma odpowiada czasowi całkowitemu. Dopiero potem podstawia się dane do obliczeń.
Ćwicz schemat: odczyt z wykresu → suma drogi lub czasu → wzór v = s/t → kontrola jednostek. Dobrą praktyką jest szybkie sprawdzenie sensowności wyniku (czy nie jest kilkukrotnie większy/mniejszy od typowych nastaw w lehrze) oraz pilnowanie zaokrągleń zgodnych z odpowiedziami.
info

Około 33% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii szkła dotyczące odprężania i naprężeń w szkle
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe reżimów odprężania dla danego asortymentu
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczania jednostek i zadań droga–czas–prędkość

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego