KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 32.
Na rysunku przedstawiono zbiornik
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek zbiornika cylindrycznego przeznaczonego do przechowywania gazu pod wysokim
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zbiornik cylindryczny jest typowym rozwiązaniem dla magazynowania gazu pod wysokim ciśnieniem (zbiornik ciśnieniowy o stałej objętości). Zbiorniki dzwonowe i tłokowe są kojarzone z pracą przy niższych ciśnieniach i regulacją objętości, więc nie pasują do wskazanego typu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznania rodzaju zbiornika do gazu oraz powiązania konstrukcji z typowym zakresem pracy ciśnieniowej.

Odpowiedź "cylindryczny dla gazu o wysokim ciśnieniu." jest właściwa, ponieważ zbiorniki cylindryczne o stałej objętości to klasyczne zbiorniki ciśnieniowe stosowane do magazynowania gazów sprężonych. Konstrukcja cylindryczna dobrze przenosi obciążenia od ciśnienia wewnętrznego, a eksploatacja takiego zbiornika polega na zmianie ilości/masy gazu przy zasadniczo niezmiennej geometrii zbiornika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "dzwonowy dla gazu o niskim ciśnieniu." – zbiorniki dzwonowe (gazometry) są kojarzone z magazynowaniem przy małych nadciśnieniach; ich idea opiera się na ruchomej części (dzwonie) i zmianie objętości. Jeżeli na rysunku widać zbiornik typowo ciśnieniowy (stały, cylindryczny), nie jest to gazometr dzwonowy.
  • "cylindryczny dla gazu o niskim ciśnieniu." – sama forma cylindryczna nie przesądza o ciśnieniu, ale w klasyfikacji egzaminacyjnej "zbiornik cylindryczny" zwykle odnosi się do zbiornika ciśnieniowego dla gazu sprężonego. Przypisanie "niskiego ciśnienia" może wynikać z mylenia go z magazynowaniem objętościowym (gazometr), które ma inną konstrukcję.
  • "tłokowy dla gazu o wysokim ciśnieniu." – zbiorniki tłokowe mają ruchomy element (tłok) i są stosowane, gdy istotne jest utrzymanie/zmiana ciśnienia poprzez zmianę objętości. Jeżeli rysunek przedstawia typowy stały zbiornik ciśnieniowy, nie ma podstaw do wskazania rozwiązania tłokowego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się typy "dzwonowy" i "tłokowy", szukaj na rysunku cech ruchomej części (dzwon/tłok). Brak takiej cechy zwykle kieruje wybór na zbiornik stały (np. cylindryczny) i magazynowanie pod wyższym ciśnieniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zbiornik cylindryczny do gazu to najczęściej zbiornik o stałej objętości, w którym gaz jest magazynowany pod ciśnieniem. Cylindryczny kształt jest korzystny wytrzymałościowo, bo ułatwia przenoszenie obciążeń od ciśnienia wewnętrznego.
W praktyce i w zadaniach egzaminacyjnych zbiornik cylindryczny bywa utożsamiany ze zbiornikiem ciśnieniowym. Kształt cylindryczny ogranicza koncentracje naprężeń i jest typowy dla magazynowania gazów sprężonych, gdzie ciśnienie jest znacząco wyższe niż atmosferyczne.
Zbiornik dzwonowy (gazometr) to urządzenie do magazynowania gazu przy niskim nadciśnieniu, w którym objętość zmienia się dzięki ruchomej części (dzwonowi). Jest rozpoznawalny po konstrukcji "ruchomego płaszcza", a nie po stałej, zamkniętej bryle.
W zbiorniku tłokowym ruchomy element ma postać tłoka poruszającego się w cylindrze, a w dzwonowym porusza się "dzwon" (płaszcz). Oba rozwiązania służą do magazynowania z regulacją objętości, ale różnią się detalami konstrukcji i sposobem uszczelnienia.
Najczęściej widać ruchomą część (dzwon) wsuwaną/unoszoną względem części stałej, czasem z prowadnicami. Jeśli rysunek przedstawia prosty, zamknięty cylinder bez elementu ruchomego, zwykle nie jest to gazometr dzwonowy.
W zbiorniku tłokowym charakterystyczny jest wewnętrzny tłok lub przegroda oddzielająca przestrzenie, która może się przemieszczać. Na schematach często widać element ruchomy wewnątrz cylindra, a nie tylko "pusty" zbiornik o stałej objętości.
Nie. Cylindryczny kształt może mieć wiele zbiorników technologicznych, także nieciśnieniowych. W kontekście pytań o magazynowanie gazu zwykle chodzi jednak o zbiornik do gazu sprężonego, czyli pracujący pod wyższym ciśnieniem.
Najczęstsze błędy to wybór po samej nazwie (np. "dzwonowy" brzmi znajomo), bez szukania cech konstrukcyjnych na rysunku, oraz mylenie pojęć "wysokie/niskie ciśnienie". Warto zawsze sprawdzić, czy na rysunku jest element ruchomy (dzwon/tłok).
Magazynowanie pod wysokim ciśnieniem występuje tam, gdzie potrzebna jest duża ilość gazu w małej objętości, np. w butlach, pakietach butli lub innych zbiornikach ciśnieniowych. Wymaga to odpowiednich procedur bezpieczeństwa i kontroli stanu technicznego.
Najlepiej uczyć się na zestawach rysunków i zdjęć: zbiornik cylindryczny (stały), dzwonowy (ruchomy dzwon) i tłokowy (ruchomy tłok). Pomaga też kojarzenie funkcji z konstrukcją: stała objętość vs zmienna objętość i typowy zakres ciśnień.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Zbiornik cylindryczny jest typowym rozwiązaniem dla magazynowania gazu pod wysokim ciśnieniem (zbiornik ciśnieniowy o stałej objętości)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zbiornik ciśnieniowy" https://pl.wikipedia.org/wiki/Zbiornik_ci%C5%9Bnieniowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Gazometr" https://pl.wikipedia.org/wiki/Gazometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Gaz sprężony" https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaz_spr%C4%99%C5%BCony (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gazownictwa omawiające magazynowanie i stacje/instalacje gazowe
  • Materiały dydaktyczne o zbiornikach ciśnieniowych i podstawach techniki wysokich ciśnień
  • Karty katalogowe producentów zbiorników (opis konstrukcji: cylindryczny, tłokowy, gazometr)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego