KWALIFIKACJA OGR1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 29.
Na rysunku przedstawiono żerowanie
Ilustracja przedstawia gałązkę rośliny z widocznymi uszkodzeniami liści spowodowanymi przez szkodniki, najprawdopodobniej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tarczniki tworzą na liściach i pędach charakterystyczne, przytwierdzone "tarczki"/osłonki i powodują żółknięcie oraz osłabienie rośliny przez wysysanie soków. Mączliki zwykle kojarzą się z drobnymi białymi owadami odlatującymi po poruszeniu, ziemiórki z podłożem, a wciornastki z srebrzystymi przebarwieniami i drobnymi czarnymi kropkami.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie szkodnika na podstawie objawów żerowania jest kluczowe, bo różne grupy szkodników dają inne, dość typowe "ślady". Odpowiedź "tarczników" pasuje do sytuacji, gdy na roślinie widać nieruchome, przytwierdzone do tkanek struktury przypominające małe tarczki lub wypukłe łuski. Tarczniki wysysają soki roślinne, przez co roślina słabnie, liście mogą żółknąć, a pędy tracić wigor. Często szkodniki są skupione na pędach i spodniej stronie liści.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowych objawów:

  • "mączlików" – mączliki to drobne, białe owady; charakterystyczne bywa to, że po poruszeniu rośliny "zrywają się" do lotu. Objawy żerowania mogą obejmować osłabienie i żółknięcie, ale kluczowa różnica diagnostyczna to obecność licznych drobnych osobników i ich aktywność (łatwo zauważalna przy potrząśnięciu).
  • "ziemiórek" – ziemiórki są silnie związane z podłożem: larwy żerują w ziemi, mogą uszkadzać korzenie i szyjkę korzeniową, a dorosłe muchówki są zwykle widoczne nad doniczką. Na liściach/pędach nie obserwuje się "tarczek"; częściej widzi się pogorszenie kondycji wynikające z problemów korzeniowych.
  • "wciornastków" – wciornastki często powodują srebrzyste lub jasne, nieregularne przebarwienia (efekt "przetarcia"), deformacje oraz drobne czarne punkty (odchody). Same owady są smukłe i ruchliwe; nie tworzą przytwierdzonych osłonek przypominających tarcze.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą wskazówkę: jeśli na roślinie widać "przyklejone tarczki" – myśl o tarcznikach; jeśli widać białe owady odlatujące – o mączlikach; jeśli problem "wychodzi z ziemi" – o ziemiórkach; a jeśli są srebrzyste smugi i drobne kropki – o wciornastkach. Takie skojarzenia pomagają szybko różnicować objawy na zdjęciach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tarczniki to szkodniki wysysające soki roślinne, często widoczne jako nieruchome "tarczki" na pędach lub liściach. Osłabiają roślinę, mogą powodować żółknięcie i zahamowanie wzrostu. W florystyce są problemem, bo obniżają wartość dekoracyjną materiału roślinnego.
Najczęściej widać przytwierdzone do tkanek wypukłe osłonki (tarczki) oraz ogólne osłabienie rośliny. Szukaj ich na pędach i spodniej stronie liści. W odróżnieniu od wielu innych szkodników tarczniki nie "uciekają" – wyglądają jak element rośliny.
Tarczniki zwykle wyglądają jak nieruchome tarczki przyklejone do rośliny. Mączliki kojarzą się z drobnymi białymi owadami; po dotknięciu rośliny często odlatują, a na spodzie liści bywają larwy. Na fotografii szukaj więc "osłonek" vs. drobnych owadów.
Larwy ziemiórek rozwijają się w wilgotnym podłożu i żerują w jego obrębie, nierzadko przy korzeniach. Skutkiem jest pogorszenie kondycji całej rośliny, ale nie typowe "tarczki" na liściach. Dorosłe osobniki to małe muchówki widoczne nad doniczką.
Wciornastki często powodują srebrzyste smugi, drobne odbarwienia i czarne punkty (odchody), a owady są smukłe i ruchliwe. Tarczniki tworzą przytwierdzone osłonki ("tarcze") i są pozornie nieruchome. To jedna z najłatwiejszych cech różnicujących w zadaniach obrazkowych.
Najpierw obejrzyj pędy (zwłaszcza przy rozgałęzieniach) i spodnią stronę liści, bo tam tarczniki często siedzą najgęściej. Warto też sprawdzić okolice nerwów liścia. Oględziny w dobrym świetle i z bliska są kluczowe w zadaniach ze zdjęciem.
Nie zawsze, bo młode stadia mogą być małe, a osłonki mogą zlewać się z kolorem pędu. Jednak na zdjęciach egzaminacyjnych zwykle pokazuje się je w powiększeniu lub w takim ujęciu, by dało się zauważyć charakterystyczne tarczki. Pomaga porównanie: tarczniki są "przytwierdzone".
Od razu po zauważeniu objawów, szczególnie gdy roślina ma stać blisko innych roślin lub ma zostać użyta w dekoracji. Izolacja ogranicza rozprzestrzenianie się szkodników. W praktyce dodatkowo usuwa się porażone fragmenty i postępuje zgodnie z zasadami ochrony roślin.
Częsty błąd to kierowanie się samym "osłabieniem" rośliny zamiast cechą diagnostyczną na fotografii (kształt, miejsce występowania). Inny błąd to wybór szkodnika "najbardziej znanego" bez porównania objawów. Na egzaminie zawsze szukaj elementu wyróżniającego.
Ucz się zestawów: szkodnik → objaw → miejsce występowania. Przeglądaj zdjęcia tarczników, mączlików, wciornastków i ziemiórek oraz porównuj je parami. Trenuj krótką checklistę oględzin: pędy, spód liści, wierzch liści, podłoże. To przyspiesza decyzję na teście.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Tarczniki tworzą na liściach i pędach charakterystyczne, przytwierdzone "tarczki"/osłonki i powodują żółknięcie oraz osłabienie rośliny przez wysysanie soków."

Źródła:

  • Royal Horticultural Society (RHS) – "Scale insects" (poradnik identyfikacji i objawów), https://www.rhs.org.uk/biodiversity/scale-insects (dostęp: 2026-03-01)
  • Royal Horticultural Society (RHS) – "Whitefly" (objawy i rozpoznanie), https://www.rhs.org.uk/biodiversity/whitefly (dostęp: 2026-03-01)
  • Royal Horticultural Society (RHS) – "Thrips" (objawy i rozpoznanie), https://www.rhs.org.uk/biodiversity/thrips (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Atlasy/klucze do rozpoznawania szkodników roślin ozdobnych (część: tarczniki, mączliki, wciornastki, ziemiórki)
  • Materiały szkoleniowe PIORiN dotyczące rozpoznawania agrofagów (opisy i fotografie objawów)
  • Strony poradnikowe ogrodnicze z porównaniem objawów (whitefly/thrips/scale/fungus gnat)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego