Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 2.
Na rysunku przedstawiono znak umowny, którym oznacza się rudy
Ilustracja przedstawia znak umowny, który jest używany do oznaczania rud miedzi piaskowcowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie "Cu-p" na znaku umownym wskazuje na rudy miedzi: "Cu" to symbol chemiczny miedzi, a litera "p" odnosi się do piaskowca jako skały macierzystej. Dlatego poprawna jest odpowiedź o rudach miedzi piaskowcowych. Pozostałe opcje dotyczą innego metalu lub innej litologii.

Pełne wyjaśnienie:

W znakach umownych stosowanych na mapach geologicznych i górniczych bardzo często łączy się symbol chemiczny pierwiastka z oznaczeniem typu skały macierzystej. W przedstawionym znaku widnieje zapis "Cu-p".

Dlaczego "miedzi piaskowcowe" jest poprawne?
"Cu" to powszechnie stosowany symbol chemiczny miedzi (cuprum). Człon po myślniku doprecyzowuje odmianę litologiczną: litera "p" odnosi się do piaskowca. W praktyce kartografii geologicznej i dokumentacji złożowej takie zestawienie (Cu + litera litologii) pozwala rozróżnić typy rud miedzi związane z różnymi skałami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "molibdenu" – nie zgadza się z symbolem "Cu", który odnosi się do miedzi, a nie do innego metalu. Sam zapis w znaku jednoznacznie wskazuje pierwiastek.
  • "miedzi w skałach ilastych" – choć dotyczy miedzi, nie pasuje do członu "p", który wiąże rudę z piaskowcem. Skały ilaste/łupkowe byłyby oznaczane innym doprecyzowaniem litologicznym niż "p".
  • "niklu krzemianowe ziemiste" – dotyczy innego metalu (niklu) i innego typu rudy; nie ma zgodności ani z "Cu", ani z litologicznym doprecyzowaniem "p".

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj symbol chemiczny (np. Cu), a dopiero potem litologiczny człon po myślniku (np. p). To minimalizuje pomyłki między typami rud miedzi (piaskowcowa/łupkowa/węglanowa) i ułatwia szybkie, poprawne czytanie legend map.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza symbol "Cu" na mapie geologicznej lub górniczej?
Symbol Cu to chemiczne oznaczenie miedzi. Na mapach geologicznych/górniczych występuje w znakach umownych opisujących występowanie rud lub mineralizacji miedzi. Dalsze litery (np. po myślniku) zwykle doprecyzowują typ skały lub odmianę litologiczną.
Co oznacza zapis "Cu-p" w znaku umownym dotyczącym rud?
Zapis Cu-p łączy symbol pierwiastka z litologią: Cu wskazuje na miedź, a p odnosi się do piaskowca. W praktyce oznacza to rudy miedzi związane z piaskowcami (odmiana piaskowcowa), co jest kluczowe przy czytaniu map i dokumentacji złożowej.
Jak odróżnić na mapie rudy miedzi piaskowcowe od łupkowych i węglanowych?
Najpierw identyfikuj Cu (miedź), a potem literę doprecyzowania litologicznego. W dokumentacji złożowej stosuje się rozróżnienie na odmiany związane z różnymi skałami (np. piaskowiec, łupek, węglan). Kluczem jest czytanie legendy oraz członu po myślniku w oznaczeniu.
Dlaczego znajomość znaków umownych jest ważna dla górnika eksploatacji podziemnej?
Znaki umowne umożliwiają szybkie rozpoznanie rodzaju rudy i warunków geologicznych w rejonie wyrobiska. Pomaga to w planowaniu robót (urabianie, obudowa, kierunek przodka), w komunikacji z dozorem i geologiem oraz w ograniczaniu pomyłek przy identyfikacji urobku i stref złożowych.
Jakie normy regulują znaki umowne na mapach geologicznych w Polsce?
W kontekście map geologicznych wskazuje się serię norm PN-ISO 710 (części 1–7), obejmującą zasady i znaki umowne dla map. W górnictwie stosuje się także normę PN-78/G-09010 dotyczącą map górniczych. W praktyce zawsze pracuje się również na podstawie legend konkretnej mapy.
Czy z samego wyglądu wypełnienia znaku można odczytać rodzaj rudy?
Częściowo, ale to ryzykowne. Wypełnienie bywa związane z litologią lub konwencją kartograficzną, jednak najpewniejsza jest analiza pełnego znaku, zwłaszcza napisu (np. Cu-p). Na egzaminie najczęstszy błąd to ignorowanie liter i wybór odpowiedzi "na oko".
Jakie są najczęstsze błędy przy rozpoznawaniu oznaczeń Cu-p, Cu-l i Cu-w?
Najczęściej myli się litery po myślniku, bo wszystkie warianty zaczynają się od Cu. Działa tu automatyzm: "widzę Cu, wybieram dowolną miedź". Drugi błąd to pomijanie litologii (piaskowiec/łupek/węglan). Pomaga nawyk: zawsze czytaj najpierw symbol pierwiastka, potem doprecyzowanie.
Kiedy w dokumentacji górniczej spotyka się znaki umowne rud na mapach?
Znaki rud pojawiają się m.in. na mapach geologicznych złoża, przekrojach, planach sytuacyjno-wysokościowych z elementami geologii oraz w opracowaniach dla planowania eksploatacji. Są używane przy wyznaczaniu frontu robót, ocenie zmienności złoża i przekazywaniu informacji między działami kopalni.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych z czytania map geologicznych w górnictwie?
Ćwicz pracę z legendą mapy: dopasuj symbole chemiczne (np. Cu) i doprecyzowania litologiczne do nazw rud. Przeglądaj przykładowe mapy i przekroje z dokumentacji szkoleniowej, a na egzaminie czytaj znak "od końca": najpierw pierwiastek, potem litologia. Unikaj strzelania na podstawie wzoru wypełnienia.
Czy odpowiedź "miedzi w skałach ilastych" może pasować do oznaczenia Cu-p?
Nie, bo w oznaczeniu Cu-p litera p odnosi się do piaskowca, a nie do skał ilastych. To typowa pułapka: widząc "Cu" wybiera się każdą odpowiedź z miedzią. W takich zadaniach litologia jest elementem rozstrzygającym, a nie dodatkiem.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Oznaczenie "Cu-p" na znaku umownym wskazuje na rudy miedzi: "Cu" to symbol chemiczny miedzi, a litera "p" odnosi się do piaskowca jako skały macierzystej."

Źródła:

  • PN-ISO 710 (seria, części 1–7):1999–2002 – normy dotyczące znaków umownych i zasad sporządzania map geologicznych (wskazane w kontekście zadania).
  • PN-78/G-09010 – norma dotycząca map górniczych (wskazana w kontekście zadania).
  • Opis ilustracji dostarczony w zadaniu (zweryfikowany): widoczny napis "Cu-p" w znaku umownym.

Materiały:

  • Teksty norm PN-ISO 710 (części dotyczące znaków i zasad map geologicznych)
  • Norma PN-78/G-09010 dotycząca map górniczych
  • Materiały dydaktyczne z geologii złożowej i kartografii geologicznej dla górnictwa
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego