KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 36.
Na rysunku przedstawiony jest
Ilustracja przedstawia trzy przekładniki prądowe, które są kluczowymi elementami w systemach energetycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnik prądowy służy do transformacji dużych prądów pierwotnych na znormalizowane, mniejsze wartości w obwodzie wtórnym (dla pomiarów i zabezpieczeń) oraz do separacji galwanicznej.
Odgranik i iskiernik są elementami ochrony przeciwprzepięciowej, a przekładnik napięciowy jest przeznaczony do odwzorowania napięcia, nie prądu.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku poprawną identyfikacją jest przekładnik prądowy. Taki aparat jest stosowany w elektroenergetyce do bezpiecznego "przeniesienia" informacji o prądzie z obwodu pierwotnego (o dużych wartościach) do obwodów wtórnych, w których pracują liczniki, mierniki, przekaźniki zabezpieczeniowe i automatyka. Kluczowe są tu dwie funkcje: zmiana poziomu prądu do wartości roboczych obwodów wtórnych oraz oddzielenie galwaniczne układu pomiarowo-zabezpieczeniowego od toru mocy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "odgromnik" – jego zadaniem jest ograniczanie przepięć (np. łączeniowych lub atmosferycznych) przez odprowadzanie energii do ziemi. To inna funkcja niż pomiar prądu. W praktyce odgromniki montuje się w punktach narażonych na przepięcia (np. przy transformatorach, liniach, rozdzielniach), a nie jako element toru pomiarowego prądu.
  • "iskiernik" – to również element ochrony przeciwprzepięciowej, działający poprzez przeskok iskry po przekroczeniu pewnego poziomu napięcia. Mechanizm i przeznaczenie nie odpowiadają przekładnikowi pomiarowemu.
  • "przekładnik napięciowy" – służy do odwzorowania napięcia (a nie prądu) na obwód wtórny. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle rozróżnia się je po przeznaczeniu i typowych cechach konstrukcyjnych/połączeniowych na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się zarówno przekładniki, jak i elementy ochrony przeciwprzepięciowej, najpierw ustal, czy pokazany aparat jest częścią toru pomiarowego (przenosi wielkość do mierników/zabezpieczeń), czy ma "zadziałać" tylko w momencie przepięcia (odgromnik/iskiernik). To zwykle najszybciej prowadzi do właściwego wyboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnik prądowy to aparat pomiarowy, który odwzorowuje prąd z obwodu pierwotnego na mniejszy prąd w obwodzie wtórnym. Umożliwia podłączenie mierników i zabezpieczeń oraz zapewnia separację galwaniczną między torem mocy a obwodami pomiarowymi.
Przekładnik prądowy służy do pomiaru prądu (w torze prądowym), a przekładnik napięciowy do pomiaru napięcia (w torze napięciowym). Różnią się też sposobem włączenia do obwodu: prądowy pracuje "w szeregu", a napięciowy "równolegle" do mierzonego napięcia.
Odgromnik jest elementem ochrony przeciwprzepięciowej: ma ograniczać przepięcia i odprowadzać energię do ziemi. Nie służy do ciągłego odwzorowania wielkości elektrycznych na obwody wtórne, dlatego nie spełnia roli przekładnika w pomiarach i zabezpieczeniach.
Iskiernik to zabezpieczenie przeciwprzepięciowe, w którym po przekroczeniu pewnego napięcia następuje przeskok iskry i "zwarcie" do toru odprowadzającego energię. Stosuje się go tam, gdzie trzeba chronić izolację urządzeń przed krótkotrwałymi przepięciami.
W rozdzielniach przekładniki wykorzystuje się do zasilania układów pomiarowych (liczniki energii, amperomierze) oraz układów zabezpieczeń (np. nadprądowych, ziemnozwarciowych). Dzięki nim aparatura wtórna pracuje na bezpiecznych poziomach prądu/napięcia.
Najczęściej rozpoznaje się go po tym, że tor pierwotny jest "przelotowy" (przewód lub szyna przechodzi przez rdzeń) albo ma wyraźnie zaznaczone zaciski pierwotne i wtórne. W obwodzie wtórnym zwykle przewiduje się podłączenie do mierników lub przekaźników zabezpieczeniowych.
Nie. Przekładnik prądowy jest elementem pomiarowo-separacyjnym, a ochrona przeciwprzepięciowa realizowana jest przez odgromniki, iskierniki lub inne ograniczniki. W praktyce oba typy aparatury mogą występować w tym samym polu rozdzielczym, ale pełnią inne funkcje.
Typowe błędy to mylenie przekładnika prądowego z napięciowym na podstawie samej nazwy oraz utożsamianie każdego elementu izolacyjnego z odgromnikiem. Pomaga zadanie sobie pytania: czy element służy do pomiaru w stanie pracy, czy ma zadziałać tylko podczas przepięcia.
Podczas montażu i uruchamiania rozdzielnic, w czasie prób i pomiarów oraz przy eksploatacji stacji elektroenergetycznych. Przekładniki są kluczowe dla prawidłowych wskazań pomiarów i działania zabezpieczeń, więc ich identyfikacja i kontrola połączeń jest częstą czynnością serwisową.
Najlepiej uczyć się na bazie zestawów zdjęć/rysunków i kart katalogowych: porównuj funkcję, sposób włączenia w obwód i typowe elementy konstrukcyjne. Na egzaminie skup się na funkcji aparatu (pomiar vs ochrona) i eliminuj odpowiedzi, które należą do innej grupy urządzeń.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przekładnik prądowy służy do transformacji dużych prądów pierwotnych na znormalizowane, mniejsze wartości w obwodzie wtórnym (dla pomiarów i zabezpieczeń) oraz do separacji galwanicznej."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z aparatury elektrycznej oraz elektroenergetyki (działy: przekładniki, ochrona przeciwprzepięciowa)
  • Karty katalogowe producentów przekładników prądowych i napięciowych (porównanie budowy i oznaczeń zacisków)
  • Materiały dydaktyczne o zabezpieczeniach i pomiarach w rozdzielniach SN/nn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego