KWALIFIKACJA CHM3 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 32.
Na rysunku przedstawiony jest przyrząd do poboru próbek
Ilustracja przedstawia przyrząd do poboru próbek gleby, co jest związane z kwalifikacją zawodową technika analityka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa odpowiedź to "gleby."
Przyrządy do poboru próbek gleby są zwykle przystosowane do pracy w materiale stałym i umożliwiają pobranie warstwy lub rdzenia gruntu. Sprzęt do wody, powietrza i opadów ma inną konstrukcję (pojemniki/sondy/zbieracze) i inne zasady użycia.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "gleby.", ponieważ przyrządy do poboru próbek gleby muszą być przystosowane do pracy w ośrodku stałym: umożliwiać pobranie porcji gruntu (często jako rdzeń lub wycinek warstwy) oraz ograniczać rozsypywanie i zanieczyszczenie materiału podczas wyjmowania. W praktyce analitycznej istotne jest także, aby próbka była reprezentatywna i pobrana w sposób powtarzalny.

Odpowiedź "wody." jest nieprawidłowa, bo próbkowanie wody realizuje się sprzętem nastawionym na pobór cieczy (np. naczynia/pojemniki lub próbniki butelkowe), a nie narzędziem przeznaczonym do penetracji gruntu i pobierania materiału stałego.

Odpowiedź "powietrza." jest nieprawidłowa, ponieważ próbki powietrza pobiera się z użyciem układów zasysających, filtrów, rurek sorpcyjnych lub worków próbkujących; taki sprzęt jest projektowany pod przepływ gazu i kontrolę objętości, a nie pod mechaniczne pobieranie gruntu.

Odpowiedź "opadów." jest nieprawidłowa, gdyż opady atmosferyczne zbiera się kolektorami/zbieraczami opadu (lej, pojemnik, osłony przeciw rozbryzgowi), zwykle stacjonarnie, z naciskiem na minimalizację zanieczyszczeń z otoczenia. To inna funkcja i inna geometria urządzeń niż przy poborze próbek gleby.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach z rysunkiem porównuj funkcję narzędzia z cechami matrycy: stała (gleba), ciekła (woda, opad), gazowa (powietrze). To ogranicza pomyłki wynikające z pierwszego skojarzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Matryca próbki to środowisko, w którym znajduje się oznaczany składnik, np. gleba, woda, powietrze lub osad. Matryca wpływa na dobór sposobu poboru, przechowywania i przygotowania próbki, bo różni się stanem skupienia, zanieczyszczeniami tła i podatnością na kontaminację.
Narzędzia do gleby są przystosowane do materiału stałego: mają element penetrujący grunt i umożliwiają pobranie warstwy/rdzenia. Próbniki do wody są projektowane pod ciecz (pojemnik, butelka, czerpak) i nie wymagają "wiercenia" ani mechanicznego wycinania próbki.
Bo błędny dobór sprzętu zwiększa ryzyko pobrania próbki niereprezentatywnej lub zanieczyszczonej. To może zafałszować wyniki analizy, a w konsekwencji prowadzić do złych wniosków (np. o stopniu zanieczyszczenia środowiska) i konieczności powtórzenia badań.
Najczęstsze błędy to: pobór z nieodpowiedniej głębokości, mieszanie warstw, brak uśredniania (zbyt mało punktów), użycie zabrudzonego sprzętu oraz niewłaściwe opakowanie. Każdy z nich może zmienić skład próbki i utrudnić porównanie wyników między punktami.
Reprezentatywna próbka możliwie wiernie odzwierciedla badany obiekt/obszar. W praktyce oznacza to m.in. pobór z właściwych miejsc, odpowiednią liczbę próbek cząstkowych i ich uśrednienie oraz takie postępowanie, które nie zmienia składu chemicznego próbki podczas poboru i transportu.
Nie. Gleba jest matrycą stałą, więc pobór często polega na mechanicznym wydzieleniu porcji materiału (warstwa/rdzeń). Opady są cieczą zbieraną z atmosfery, dlatego stosuje się kolektory i pojemniki minimalizujące zanieczyszczenia z otoczenia oraz straty próbki.
Stosuje się czyste, odpowiednie pojemniki, opisuje próbkę (miejsce, data, głębokość), ogranicza kontakt z obcymi materiałami i narzędziami oraz unika mieszania z innymi próbkami. Ważne jest też czyszczenie sprzętu między punktami poboru, aby nie przenosić zanieczyszczeń.
Powietrze jest matrycą gazową, więc pobór wymaga kontrolowanego przepływu i znanej objętości (np. pompa, filtr, sorbent). Przyrządy do gleby działają mechanicznie w materiale stałym i nie pozwalają na prawidłowe pobranie próbki gazu ani na kontrolę parametrów poboru.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie podstawowego sprzętu: do gleby, wody, powietrza i opadów, oraz łączyć wygląd z funkcją i stanem skupienia matrycy. Pomaga też nauka słownictwa technicznego (nazwy elementów i zastosowanie) oraz analiza typowych błędów kontaminacji.
Zwykle są to elementy umożliwiające wnikanie w materiał i wydzielenie porcji próbki (np. kształt ułatwiający pobór rdzenia/warstwy, mechaniczne ostrza/otwory, możliwość zatrzymania materiału w części roboczej). Taka konstrukcja odróżnia go od prostych pojemników na ciecze.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Prawidłowa odpowiedź to "gleby."Przyrządy do poboru próbek gleby są zwykle przystosowane do pracy w materiale stałym i umożliwiają pobranie warstwy lub rdzenia gruntu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu poboru i przygotowania próbek środowiskowych
  • Instrukcje producentów sprzętu do poboru próbek (karty katalogowe, instrukcje użytkowania)
  • Podręczniki i skrypty z analityki środowiskowej (rozdziały o próbkowaniu i błędach poboru)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego