KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 9.
Na rysunku przedstawiony jest silnik czterosuwowy, który wykonuje suw
Ilustracja przedstawia schemat silnika czterosuwowego, który wykonuje suw sprężania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suw sprężania w silniku czterosuwowym zachodzi, gdy tłok porusza się w górę, a zawór ssący i wydechowy są zamknięte, przez co mieszanka (lub powietrze w dieslu) jest sprężana w cylindrze. Dla porównania: przy dolocie otwarty jest ssący, przy wylocie otwarty wydechowy, a suw pracy jest po zapłonie.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku czterosuwowym rozróżnia się cztery kolejne fazy: dolot, sprężanie, pracę i wylot. Rozpoznanie suwu na rysunku zwykle opiera się na kierunku ruchu tłoka oraz na tym, które zawory są otwarte.

Odpowiedź "sprężania." jest poprawna, gdy przedstawiona sytuacja odpowiada fazie, w której tłok przemieszcza się ku górze (od DMP do GMP), a zawór ssący i wydechowy pozostają zamknięte. Wtedy objętość przestrzeni nad tłokiem maleje, a ładunek w cylindrze ulega sprężeniu. To kluczowy moment przed zapłonem w silniku ZI lub przed wtryskiem/osiągnięciem warunków samozapłonu w silniku ZS.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do typowego obrazu suwu:

  • "dolotu." — w dolocie tłok zwykle porusza się w dół, a zawór ssący jest otwarty, aby zassać ładunek do cylindra.
  • "wylotu." — w wylocie tłok porusza się w górę, ale zasadniczą cechą jest otwarty zawór wydechowy i usuwanie spalin; to odróżnia go od sprężania.
  • "pracy." — suw pracy następuje po zapłonie/rozpoczęciu spalania, a tłok jest wypychany w dół przez rosnące ciśnienie gazów; rysunki tej fazy często sugerują rozprężanie, a nie sprężanie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widać oba zawory zamknięte i tłok idzie do góry, najczęściej oznacza to sprężanie. Jeśli tłok idzie do góry, ale otwarty jest wydechowy — to wylot.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suw sprężania to faza, w której tłok porusza się w górę, a zawór ssący i wydechowy są zamknięte. Powietrze (diesel) lub mieszanka (benzyna) jest wtedy sprężana w cylindrze, co przygotowuje warunki do zapłonu i efektywnego spalania.
Najpewniejszy znak to zamknięte oba zawory i ruch tłoka ku górze. Jeśli na rysunku widać, że kanały dolotowy i wylotowy nie są "otwarte", a objętość nad tłokiem maleje, to odpowiada to sprężaniu.
W dolocie tłok z reguły idzie w dół, zwiększając objętość cylindra i wytwarzając podciśnienie. Otwarty zawór ssący umożliwia napływ świeżego ładunku. Bez otwarcia ssącego cylinder nie napełni się prawidłowo.
W obu przypadkach tłok często porusza się w górę, ale różni je stan zaworów. Przy sprężaniu oba zawory są zamknięte, a ładunek jest ściskany. Przy wylocie otwarty jest zawór wydechowy i następuje wypychanie spalin z cylindra.
Suw pracy następuje po zakończeniu sprężania, gdy rozpoczyna się spalanie (zapłon w silniku ZI lub samozapłon po wtrysku w ZS). Rosnące ciśnienie gazów popycha tłok w dół, przekazując energię na wał korbowy.
W ujęciu podstawowym tak (dolot: ssący otwarty, sprężanie: oba zamknięte, praca: oba zamknięte, wylot: wydechowy otwarty), ale w praktyce występują niewielkie przesunięcia czasowe (tzw. fazy rozrządu). Na rysunkach szkolnych zwykle pokazuje się stan uproszczony.
Pomiar kompresji ocenia, czy cylinder potrafi wytworzyć odpowiednie ciśnienie podczas sprężania. Nieszczelne zawory, zużyte pierścienie lub uszczelka pod głowicą obniżają wynik. Zrozumienie sprężania pomaga interpretować objawy i wyniki testu.
Obie fazy często przedstawia się z tłokiem idącym do góry, więc łatwo oprzeć się tylko na kierunku ruchu. Kluczem jest sprawdzenie, czy otwarty jest zawór wydechowy. Pominięcie tej przesłanki prowadzi do typowej pomyłki na testach.
Najważniejsze są: kierunek ruchu tłoka, położenie tłoka (bliżej GMP czy DMP), oraz informacja o zaworach (otwarty/zamknięty ssący i wydechowy). Pomocne bywają też strzałki przepływu mieszanki lub spalin.
Ćwicz na schematach: dla każdej fazy zapisz osobno kierunek tłoka i stan zaworów. Potem rozwiązuj zadania mieszane, gdzie zmienia się tylko jeden element (np. kierunek tłoka). To uczy analizy, a nie zgadywania na podstawie skojarzeń.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Suw sprężania w silniku czterosuwowym zachodzi, gdy tłok porusza się w górę, a zawór ssący i wydechowy są zamknięte, przez co mieszanka (lub powietrze w dieslu) jest sprężana w cylindrze."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Silnik czterosuwowy" https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_czterosuwowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Cykl Otta" https://pl.wikipedia.org/wiki/Cykl_Otto (dostęp: 2026-03-02)
  • How a Car Works: "The four-stroke cycle" https://www.howacarworks.com/engine/the-four-stroke-cycle (accessed 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy i eksploatacji silników spalinowych (cykl czterosuwowy)
  • Schematy/animacje pracy silnika czterosuwowego z opisem stanów zaworów
  • Zadania treningowe: rozpoznawanie suwu po położeniu tłoka i zaworów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego