KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 9.
Na rysunku przedstawiony jest szablon stosowany do oceny odporności na
Ilustracja przedstawia szablon używany do oceny odporności materiału na pilling, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szablon/wzorzec do oceny pillingu służy do porównania stopnia zmechacenia (kulek włókien) na powierzchni próbki po teście z ustalonymi wzorcami. "Tarcie" i "ścieranie" opisują raczej mechanizm oddziaływania w próbie, a "światło" dotyczy badań odporności barwy, nie mechacenia.

Pełne wyjaśnienie:

Pilling (w praktyce często nazywany mechaceniem) to zjawisko tworzenia się na powierzchni tkaniny lub dzianiny małych kulek/sfilcowanych skupisk włókien. Powstają one wskutek użytkowania: ocierania materiału o materiał, o ciało lub o elementy wyposażenia (np. pas samochodowy, torbę). Ocena pillingu jest ważna w odzieżownictwie, bo wpływa bezpośrednio na wygląd wyrobu i odczuwaną jakość, nawet jeśli wytrzymałość materiału nie spada gwałtownie.

W takich badaniach stosuje się wzorce/szablony oceny, czyli zestandaryzowane porównanie wizualne. Po wykonaniu próby (zwykle z wykorzystaniem kontrolowanego oddziaływania mechanicznego) powierzchnię próbki zestawia się z wzorcami przedstawiającymi różne stopnie pillingu. Dzięki temu wynik nie zależy wyłącznie od subiektywnej opinii osoby oceniającej, lecz ma charakter porównawczy i powtarzalny.

  • Odpowiedź "pilling." jest właściwa, ponieważ szablon pokazuje stopnie zmechacenia i służy do oceny skłonności materiału do tworzenia kulek włókien.
  • Odpowiedź "tarcie." jest myląca: tarcie bywa czynnikiem wywołującym pilling w trakcie testu lub użytkowania, ale szablon nie ocenia "tarcia" jako właściwości, tylko efekt na powierzchni materiału.
  • Odpowiedź "ścieranie." dotyczy ubytku materiału/zużycia przez ścieranie (np. przetarcia), co jest inną właściwością niż pilling. Materiał może się mechacić bez widocznego przetarcia i odwrotnie.
  • Odpowiedź "światło." odnosi się typowo do odporności barwy na działanie światła (fotostarzenia), a nie do zmian mechanicznych powierzchni w postaci kulek włókien.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się szablon z kilkoma stopniami wyglądu powierzchni (od gładkiej do mocno "zakulkowanej"), najczęściej chodzi o ocenę pillingu/mechacenia, a nie o ścieranie czy odporność barwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pilling (mechacenie) to tworzenie się na powierzchni materiału małych kulek włókien wskutek użytkowania i ocierania. Najpierw pojawia się meszek, a potem włókna splątują się w "kulki", które pogarszają wygląd odzieży, szczególnie na swetrach, dresach i tkaninach z domieszkami syntetyków.
Szablon (wzorzec) przedstawia kilka stopni zmechacenia. Po wykonaniu próby próbkę porównuje się wizualnie z wzorcami i wybiera najbardziej podobny stopień. To ujednolica ocenę między różnymi osobami i partiami materiału, co jest ważne w kontroli jakości w odzieżownictwie.
Tarcie to czynnik lub mechanizm oddziaływania (co "robi" test lub użytkowanie), a pilling to efekt na powierzchni materiału (co widzimy jako kulki włókien). W pytaniach o szablon zwykle chodzi o ocenę efektu wizualnego, a nie o sam proces tarcia.
Pilling to powstawanie kulek włókien na powierzchni bez koniecznego ubytku materiału, a ścieranie to zużywanie się materiału prowadzące do przetarć i ubytków. Materiał może mieć dobrą odporność na ścieranie, ale nadal mocno się mechacić (i odwrotnie), dlatego są to różne parametry jakościowe.
Warto to oceniać przed zakupem większej partii dzianiny/tkaniny na kolekcję, przy zmianie dostawcy oraz dla elementów narażonych na ocieranie (boki, rękawy, okolice pasa, uda). Pomaga to ograniczyć reklamacje i dobrać lepszy materiał do przeznaczenia wyrobu.
Tak. Skłonność do mechacenia zależy m.in. od rodzaju włókien, skrętu przędzy, konstrukcji splotu i wykończenia. Często materiały z domieszką włókien syntetycznych utrzymują kulki dłużej (włókna są mocniejsze), co zwiększa widoczność pillingu, choć nie jest to jedyna reguła.
Ograniczeniu pillingu sprzyjają m.in. odpowiednie wykończenia antypillingowe, strzyżenie/opalanie wystających włókien (zależnie od surowca) oraz dobór konstrukcji materiału o mniejszej skłonności do tworzenia meszku. W praktyce warto też testować próbki po praniu, bo pilling ujawnia się w użytkowaniu.
Częsty błąd polega na wybieraniu "tarcia" lub "ścierania", bo kojarzą się z ocieraniem, które faktycznie powoduje pilling. Trzeba rozróżnić: co jest oceniane (wygląd powierzchni i kulki włókien) od czym to wywołano (tarciem w teście lub w użytkowaniu).
Wskazówką jest opis "szablonu" lub "wzorca" oraz stopniowanie wyglądu powierzchni od gładkiej do mocno zmechaconej. Jeśli ocena jest wizualna i dotyczy "kulek" lub "meszku", to najczęściej chodzi o pilling. Odporność na światło dotyczy zwykle zmian barwy, nie faktury.
Odporność na światło odnosi się do trwałości barwy i zmian koloru pod wpływem naświetlania. Szablon do pillingu służy do oceny zmian struktury powierzchni (meszek, kulki włókien), a nie do porównywania odcieni. To dwa różne kierunki badań jakości materiałów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Szablon/wzorzec do oceny pillingu służy do porównania stopnia zmechacenia (kulek włókien) na powierzchni próbki po teście z ustalonymi wzorcami."

Źródła:

  • PN-EN ISO 12945 (seria): Tekstylia — Oznaczanie skłonności do mechacenia i pillingu (tytuł serii norm, wymagane sięgnięcie do aktualnej części w bibliotece norm)
  • PN-EN ISO 12947 (seria): Tekstylia — Wyznaczanie odporności na ścieranie metodą Martindale’a (tytuł serii norm, wymagane sięgnięcie do aktualnej części w bibliotece norm)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z towaroznawstwa włókienniczego (właściwości użytkowe tkanin i dzianin)
  • Instrukcje laboratoryjne z badań odporności na mechacenie/pilling
  • Normy branżowe opisujące metody badania pillingu i ścierania (seria ISO/PN-EN ISO)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego