KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Na rysunku przedstawiony został transformator trójfazowy Jaki element transformatora wskazuje strzałka?
Ilustracja przedstawia transformator trójfazowy, co jest zgodne z kontekstem egzaminu zawodowego dla elektryków w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strzałka wskazuje na zewnętrzną, cylindryczną strukturę z widocznymi poziomymi warstwami, charakterystyczną dla warstwowo nawiniętych zwojów. Taki wygląd ma uzwojenie transformatora. Rdzeń magnetyczny znajduje się wewnątrz uzwojenia i zwykle nie jest widoczny jako prążkowana powierzchnia, a konserwator i przełącznik to elementy osprzętu w innych miejscach.

Pełne wyjaśnienie:

W transformatorze trójfazowym olejowym wewnątrz kadzi znajdują się trzy zespoły kolumnowe, na których umieszczone są uzwojenia. Na rysunkach przekrojowych uzwojenie często rozpoznaje się po cylindrycznym kształcie oraz widocznych warstwach zwojów (prążkowanie, podziały poziome), bo przewód jest nawijany warstwowo.

Odpowiedź "Uzwojenie transformatora" jest poprawna, ponieważ strzałka celuje w zewnętrzną część jednej z wewnętrznych kolumn o wyraźnie warstwowej strukturze. To typowy sposób graficznego przedstawienia zwojów uzwojenia na rysunku poglądowym/technologicznym.

  • "Rdzeń magnetyczny" jest odpowiedzią błędną w tym ujęciu: rdzeń tworzą pakiety blach elektrotechnicznych i znajduje się wewnątrz uzwojeń. Na wielu przekrojach widoczna jest głównie "otulina" uzwojenia, a rdzeń nie prezentuje się jako zewnętrzna, prążkowana powierzchnia cylindra.
  • "Konserwator oleju" jest błędny, bo to zewnętrzny zbiornik wyrównawczy umieszczony na górze transformatora. Ma formę poziomego zbiornika, a nie elementu wewnątrz kadzi w postaci pionowej kolumny z warstwami.
  • "Przełącznik zakresów" (zaczepów) także nie pasuje: jest to osprzęt regulacyjny, zwykle przedstawiany jako mechanizm/urządzenie, a nie jako wielowarstwowy cylinder. Ponadto strzałka wskazuje część aktywną transformatora (kolumnę), a nie element sterujący.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz "walec" z warstwami lub prążkami wewnątrz kadzi transformatora, w pierwszej kolejności rozważ uzwojenie. Osprzęt taki jak konserwator, przepusty czy radiatory rozpoznaje się po położeniu na zewnątrz kadzi (góra/boki) i charakterystycznym kształcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzwojenie to zwoje przewodu (najczęściej miedzianego lub aluminiowego) nawinięte na izolowanym karkasie wokół rdzenia. Służy do wytworzenia strumienia magnetycznego (uzwojenie pierwotne) i odbioru energii w postaci innego napięcia (uzwojenie wtórne).
Najczęściej ma postać cylindrycznej "kolumny" z widocznymi warstwami lub prążkowaniem (poziome podziały zwojów). Jest umieszczone wewnątrz kadzi. W przekroju widać je jako element zewnętrzny zespołu kolumnowego, a rdzeń jest schowany w środku.
Rdzeń jest wewnętrzną konstrukcją z pakietów blach, a uzwojenia są na nim nawinięte. W wielu rysunkach poglądowych pokazuje się głównie zewnętrzny obrys uzwojeń (warstwowy walec), przez co rdzeń nie "dominuje" wizualnie i nie ma prążkowanej powierzchni.
Konserwator oleju to zbiornik wyrównawczy kompensujący zmiany objętości oleju w transformatorze. Zwykle jest umieszczony na górze urządzenia jako poziomy cylinder połączony przewodem z kadzią. Nie jest elementem części aktywnej wewnątrz kadzi.
Nie. Przełącznik zaczepów to mechanizm regulacyjny związany z uzwojeniem, ale sam w sobie nie ma postaci warstwowego cylindra z "zwojami". Na rysunkach przedstawia się go jako oddzielny osprzęt/komorę, a nie jako prążkowaną powierzchnię kolumny.
Uczniowie często mylą część aktywną (uzwojenia/rdzeń w kadzi) z osprzętem: konserwatorem oleju na górze, przepustami/izolatorami na pokrywie oraz radiatorami na bokach kadzi. Warto zapamiętać: uzwojenia są wewnątrz, osprzęt jest na zewnątrz.
Typowo widać trzy "kolumny" wewnętrzne (dla trzech faz) oraz osprzęt na zewnątrz: trzy duże przepusty na górze, radiatory/żebra chłodzące po bokach kadzi i często konserwator oleju na górze. To pomaga odróżnić układ trójfazowy od jednofazowego.
Warstwowe nawijanie oznacza układanie zwojów w kolejnych warstwach (jedna na drugiej) z przekładkami izolacyjnymi. Na rysunkach daje to efekt "poziomych linii" lub prążków na powierzchni uzwojenia, bo granice warstw są zaznaczone graficznie.
Najczęstszy błąd to wybór "rdzeń magnetyczny", bo kojarzy się z główną częścią transformatora. Tymczasem na przekrojach strzałka często wskazuje zewnętrzny element kolumny, czyli uzwojenie. Drugi błąd to mylenie konserwatora (góra) z elementami wewnątrz kadzi.
Najpierw określ, czy strzałka wskazuje część wewnętrzną (w kadzi) czy zewnętrzną (osprzęt). Potem porównaj kształt: prążkowany walec zwykle oznacza uzwojenie, a zbiornik na górze to konserwator, a nie część aktywna.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że strzałka wskazuje na zewnętrzną, cylindryczną strukturę z widocznymi poziomymi warstwami, charakterystyczną dla warstwowo nawiniętych zwojów.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator — dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator_tr%C3%B3jfazowy — dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektroenergetyki: budowa i działanie transformatorów
  • Katalogi/opracowania producentów transformatorów olejowych z rysunkami przekrojowymi
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego: czytanie przekrojów i oznaczeń na rysunkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego