KWALIFIKACJA TKO6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 29.
Na rysunku przestawiono
Ilustracja przedstawia pirometr, czyli urządzenie do bezkontaktowego pomiaru temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr służy do bezdotykowego pomiaru temperatury, najczęściej na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekt.
Inklinometr mierzy nachylenie/kąt, miernik całkujący służy do całkowania sygnału, a "czujnik temperatury" zwykle oznacza element pomiarowy wymagający kontaktu z obiektem.

Pełne wyjaśnienie:

Pirometr to przyrząd przeznaczony do bezdotykowego pomiaru temperatury. W praktyce wykorzystuje zjawisko emisji promieniowania (najczęściej w podczerwieni) przez ogrzane ciało i na tej podstawie wyznacza temperaturę powierzchni. Typowo ma formę "pistoletową" lub ręcznego miernika z optyką/celownikiem, co ułatwia szybkie pomiary w terenie.

Odpowiedź "inklinometr" jest niepoprawna, ponieważ inklinometr nie służy do pomiaru temperatury, tylko do pomiaru nachylenia, kąta odchylenia od poziomu lub pionu. Stosuje się go np. do oceny pochylenia konstrukcji, elementów montażowych czy parametrów geometrycznych, a nie do diagnostyki cieplnej.

Odpowiedź "miernik całkujący" również nie pasuje: taki przyrząd jest związany z przetwarzaniem sygnałów (np. całkowaniem w czasie) i w ujęciu metrologicznym nie jest typowym ręcznym przyrządem do identyfikacji temperatury obiektu na odległość.

Odpowiedź "czujnik temperatury" jest zbyt ogólna i zwykle oznacza element pomiarowy, który wymaga kontaktu z mierzonym obiektem (np. sonda, rezystor pomiarowy, termopara w osłonie). Pirometr jest natomiast kompletnym przyrządem pomiarowym, którego cechą wyróżniającą jest pomiar zdalny. W eksploatacji i diagnostyce urządzeń (także w automatyce kolejowej) pirometry są użyteczne do szybkiego wykrywania przegrzewających się elementów bez przerywania pracy i bez dotykania obiektów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widać przyrząd z optyką/"celownikiem" i pomiar ma być wykonywany z odległości, najczęściej chodzi o pirometr, a nie o czujnik kontaktowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury, zwykle na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekt. Umożliwia szybkie sprawdzenie temperatury powierzchni z bezpiecznej odległości, bez przykładania sondy.
Pirometr "widzi" promieniowanie emitowane przez powierzchnię i przelicza je na temperaturę. Wynik zależy m.in. od emisyjności materiału i warunków pomiaru (odległość, pole widzenia). Dlatego ważne jest prawidłowe ustawienie parametrów urządzenia.
"Czujnik temperatury" często oznacza element pomiarowy do pracy kontaktowej (np. sonda, termopara, czujnik rezystancyjny). Pirometr jest kompletnym miernikiem, który mierzy temperaturę zdalnie, bez dotykania obiektu, co zmienia zastosowanie i ograniczenia.
Typowe błędy to: pomiar błyszczących powierzchni bez korekty emisyjności, zbyt duża odległość (mierzony jest "większy obszar" niż cel), celowanie w źródła odbić oraz nieuwzględnienie, że pirometr mierzy głównie temperaturę powierzchni, nie wnętrza elementu.
Czujnik kontaktowy jest lepszy, gdy potrzebujesz pomiaru stabilnego, długotrwałego i odpornego na wpływ emisyjności (np. w układzie regulacji temperatury). Sprawdza się też, gdy mierzysz temperaturę wewnętrzną lub w miejscu osłoniętym.
Inklinometr to przyrząd do pomiaru nachylenia (kąta odchylenia od poziomu/pionu). Stosuje się go np. w geodezji, budownictwie i diagnostyce położeń. Nie służy do pomiaru temperatury, więc nie zastępuje pirometru.
Najczęściej jest to ręczny miernik z "okienkiem" optycznym i kształtem ułatwiającym celowanie w obiekt (często jak pistolet). Może mieć ekran LCD i przyciski. Kluczowa cecha: sugeruje pomiar na odległość, bez przewodu i sondy dotykowej.
Tak, bywa używany do szybkiego wykrywania miejsc przegrzewania (np. połączeń, obudów, elementów zasilania). Trzeba jednak pamiętać o wpływie emisyjności i o tym, że mały element mierzony z daleka może "zlać się" z tłem w polu pomiarowym.
Emisyjność opisuje, jak skutecznie powierzchnia emituje promieniowanie cieplne. Jeśli jest ustawiona nieprawidłowo, pirometr może zaniżać lub zawyżać wynik. Problem dotyczy szczególnie powierzchni błyszczących, metalicznych i odbijających.
Ucz się rozpoznawania urządzeń po funkcji i cechach wyglądu (optyka, sonda, przewody, skale), a nie tylko po nazwach. Porównuj pary mylone (pirometr vs termometr kontaktowy, inklinometr vs poziomica). Pomaga też przegląd kart katalogowych.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pirometr służy do bezdotykowego pomiaru temperatury, najczęściej na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekt."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Pirometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (pl): "Inklinometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Inklinometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (pl): "Czujnik temperatury" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_temperatury (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje producentów pirometrów (opis zasady działania, emisyjność, odległość-pole pomiaru)
  • Podstawy metrologii i aparatury kontrolno-pomiarowej (rozdziały o pomiarze temperatury)
  • Materiały szkolne z czujników i przetworników (porównanie czujników kontaktowych i bezdotykowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego