KWALIFIKACJA TWO9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 27.
Na rysunku strzałką wskazano
Ilustracja przedstawia urządzenie mechaniczne, które jest częścią wyposażenia technicznego używanego w żegludze śródlądowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bęben to walcowy element roboczy, na który nawija się linę, łańcuch lub taśmę w urządzeniach pokładowych. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do całych urządzeń (wciągarka cumownicza, winda kotwiczna) albo do zespołu przeniesienia napędu (przekładnia), a nie do wskazanego elementu.

Pełne wyjaśnienie:

W mechanizmach pokładowych (np. urządzeniach cumowniczych i kotwicznych) podstawową częścią, która bezpośrednio współpracuje z liną lub łańcuchem, jest bęben. Ma on postać walca (często z kołnierzami), a jego zadaniem jest nawijanie oraz wybieranie lub oddawanie liny/łańcucha. Dlatego, gdy na ilustracji strzałka wskazuje konkretny walcowy element, poprawną nazwą jest "bęben".

Odpowiedź "wciągarkę cumowniczą" jest nieprawidłowa, ponieważ wciągarka to całe urządzenie (zwykle obejmuje bęben, napęd, przekładnię, hamulec, sprzęgła, podstawę i osłony). Jeśli strzałka wskazuje pojedynczą część, nie należy nazywać jej nazwą całego zespołu.

Odpowiedź "winda kotwiczna" jest nieprawidłowa z analogicznego powodu: to również kompletne urządzenie przeznaczone do obsługi kotwicy i łańcucha, a nie nazwa pojedynczego elementu roboczego. Dodatkowo winda kotwiczna kojarzy się z funkcją kotwiczenia, a pytanie dotyczy identyfikacji części wskazanej na rysunku.

Odpowiedź "przekładnię" należy odrzucić, ponieważ przekładnia jest elementem przeniesienia i zmiany parametrów napędu (np. momentu i prędkości). Zwykle znajduje się w obudowie i nie jest tym samym, co walcowy element, na który nawija się linę/łańcuch.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "strzałką wskazano" najpierw ustal, czy strzałka obejmuje część (np. bęben) czy całe urządzenie (np. wciągarka/winda). To ogranicza typowe pomyłki wynikające z automatycznego nazywania całego zespołu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bęben to walcowy element roboczy, na który nawija się linę, łańcuch lub taśmę. Pracuje w urządzeniach takich jak wciągarki i windy kotwiczne. Jego cechą rozpoznawczą jest powierzchnia przeznaczona do nawijania oraz często kołnierze zapobiegające zsuwaniu zwoju.
Wciągarka to cały zespół: bęben + napęd + przekładnia + hamulec + podstawa. Bęben jest tylko jednym elementem, zwykle walcem w centralnej części. Jeśli strzałka wskazuje sam walec do nawijania, to bęben, a nie wciągarka jako urządzenie.
Przekładnia służy do przenoszenia napędu i zmiany prędkości/ momentu (to element "napędowy"). Bęben jest elementem "roboczym", który bezpośrednio współpracuje z liną lub łańcuchem. Na rysunkach przekładnia bywa w obudowie, a bęben jest widoczny jako walec do nawijania.
Windę kotwiczną stosuje się podczas kotwiczenia: do wybierania i luzowania łańcucha kotwicznego oraz do podnoszenia kotwicy. W praktyce obsługa obejmuje kontrolę hamulca, prowadzenia łańcucha i bezpiecznej pracy załogi w rejonie naprężeń i elementów ruchomych.
Typowa wciągarka cumownicza składa się z bębna (lub bębnów), napędu (np. elektrycznego/hydraulicznego), przekładni, hamulca, sprzęgieł oraz konstrukcji nośnej. W zależności od rozwiązania może mieć też prowadnice liny i elementy sterowania lokalnego/zdalnego.
Najczęściej bęben współpracuje z liną cumowniczą, ale w urządzeniach kotwicznych spotyka się także elementy przystosowane do pracy z łańcuchem (w praktyce ważne jest dopasowanie do medium: lina/łańcuch). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie funkcji: nawijanie i przenoszenie siły.
Najczęstszy błąd to nazywanie wskazanego elementu nazwą całego urządzenia (np. "wciągarka" zamiast "bęben"). Drugi błąd to mylenie części roboczych z napędowymi (np. bęben vs przekładnia). Pomaga pytanie kontrolne: "czy to część, czy cały zespół?".
Sprawdź, który walec ma powierzchnię do nawijania i jest sprzężony z liną/łańcuchem (często widać zwoje lub prowadzenie). Elementy napędowe zwykle są w obudowie i nie mają "toru" na linę. Jeśli strzałka wskazuje walec kontaktujący się z liną, to bęben.
Od stanu bębna zależy bezpieczeństwo pracy: przyczepność liny, równomierne nawijanie, ryzyko zakleszczeń i uszkodzeń oplotu. W praktyce kontroluje się zużycie powierzchni, czystość, ewentualne uszkodzenia i poprawność prowadzenia liny, aby uniknąć awarii podczas cumowania.
Najlepiej pracować na zdjęciach i schematach: rozdzielaj urządzenie (wciągarka/winda) od elementów (bęben, hamulec, przekładnia). Twórz własną listę cech rozpoznawczych: "nawija" (bęben), "przenosi napęd" (przekładnia), "całość do cumowania" (wciągarka).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Bęben to walcowy element roboczy, na który nawija się linę, łańcuch lub taśmę w urządzeniach pokładowych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy oraz eksploatacji mechanizmów pokładowych (urządzenia cumownicze i kotwiczne)
  • Instrukcje obsługi (DTR) i katalogi producentów urządzeń pokładowych: wciągarki, windy kotwiczne, kabestany
  • Albumy/atlasy części statku oraz rysunki poglądowe urządzeń pokładowych stosowanych w żegludze śródlądowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego