KWALIFIKACJA MOT2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 17.
Na rysunku technicznym widzisz oznaczenie R25. Określ, co to oznacza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunkach technicznych litera "R" przed liczbą oznacza promień łuku lub zaokrąglenia. Zapis R25 informuje więc, że promień wynosi 25 mm. Średnicę oznacza się symbolem ⌀, a obwodu i pola nie podaje się w ten sposób w wymiarowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji technicznej (rysunek wykonawczy, złożeniowy) stosuje się ujednolicone oznaczenia wymiarów. Jednym z podstawowych skrótów jest litera R, która umieszczona przed wartością liczbową oznacza promień łuku, zaokrąglenia lub fragmentu okręgu.

Dlatego zapis R25 należy czytać jako: promień wynosi 25 mm (o ile na rysunku nie określono innej jednostki). Taki wymiar spotyka się m.in. przy opisie zaokrągleń krawędzi, łukowych wybrań oraz elementów o profilu kołowym, gdzie podanie promienia jest najwygodniejsze i jednoznaczne.

  • "Średnica otworu wynosi 25 mm." – średnicę na rysunkach oznacza się standardowo symbolem średnicy (najczęściej ⌀) lub inną jednoznaczną konwencją, a nie literą R. Litera R wskazuje promień, więc taka interpretacja pomija kluczowy prefiks.
  • "Obwód otworu wynosi 25 mm." – obwód jest wielkością wynikową (2πr) i nie jest typowym sposobem wymiarowania geometrii na rysunku technicznym; rysunek podaje wymiary liniowe potrzebne do wykonania i kontroli, a nie pochodne wielkości obliczeniowe.
  • "Powierzchnia otworu wynosi 25 mm²." – podobnie jak obwód, pole powierzchni jest wielkością obliczaną i zwykle nie stanowi wymiaru wykonawczego. Dodatkowo jednostka mm² wskazuje na pole, podczas gdy zapis R25 odnosi się do długości (mm).

Wskazówka egzaminacyjna: w pierwszej kolejności zawsze czytaj znaki stojące przed liczbą (R, ⌀, itp.). To one decydują, czy liczba dotyczy promienia, średnicy czy innej cechy geometrycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis R25 oznacza, że promień danego łuku/zaokrąglenia wynosi 25 mm (jeśli rysunek nie podaje innej jednostki). Litera "R" jest standardowym prefiksem dla promienia w wymiarowaniu elementów okrągłych.
Promień rozpoznasz po literze R przed liczbą (np. R10). Średnica jest zwykle oznaczana symbolem przed liczbą (np. ⌀10). Warto zawsze najpierw sprawdzić prefiks, bo sama liczba bez znaku bywa myląca.
Rysunek techniczny ma ułatwiać wykonanie i kontrolę detalu, dlatego podaje wymiary liniowe (np. promień, średnicę, długość). Obwód i pole to wielkości obliczeniowe, zależne od π, i zwykle nie są potrzebne do obróbki ani pomiaru w warsztacie.
Oznaczenie R spotkasz przy częściach z zaokrągleniami lub łukami, np. uchwyty, wsporniki, elementy obudów, wycięcia w blachach, a także profile i odlewy. W naprawach ważne jest rozpoznanie promienia, by dobrać metodę obróbki i pomiaru.
Nie. Litera R dotyczy promienia łuku i może opisywać zarówno krawędź zewnętrzną, jak i wewnętrzne wybranie, zaokrąglenie naroża czy fragment okręgu. "Otwór" częściej wymiaruje się średnicą (⌀), a nie promieniem.
R stosuje się, gdy trzeba opisać łuk lub zaokrąglenie (czyli część okręgu), a nie pełny okrąg. Symbol używa się, gdy wymiar dotyczy średnicy okrągłego elementu, np. otworu, wałka lub kołka.
Do szybkiej kontroli promieni używa się wzorników promieni (szablonów R). W zależności od tolerancji i wymagań można też stosować metody pośrednie, np. pomiar geometrii na przyrządach warsztatowych lub sprawdzanie dopasowania do promienia narzędzia/kształtu.
W praktyce szkolnej i warsztatowej najczęściej przyjmuje się milimetry jako jednostkę domyślną rysunku technicznego, ale ostatecznie decyduje opis rysunku (tabliczka rysunkowa/uwagi). Jeśli jednostka jest inna, powinna być jednoznacznie wskazana.
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie litery R i wybór "średnicy", mylenie promienia ze średnicą (2×R), oraz wybieranie odpowiedzi z "obwodem" lub "polem", bo kojarzą się z okręgiem. Pomaga zasada: R = promień, ⌀ = średnica.
Jeśli potrzebujesz średnicy koła, a masz promień, użyj zależności d = 2R. Dla R25 średnica wynosiłaby 50 mm. Uwaga: to obliczenie jest pomocnicze; na rysunku wymiar "R25" nadal oznacza promień, nie średnicę.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Na rysunkach technicznych litera "R" przed liczbą oznacza promień łuku lub zaokrąglenia."

Źródła:

  • ISO 129-1, Technical product documentation (TPD) — Indication of dimensions and tolerances — Part 1: General principles, rozdział dotyczący oznaczania promieni (prefix R)
  • Autodesk Knowledge Network: "About Radius Dimensions" (dokumentacja wymiarowania promienia R w rysunku technicznym CAD), https://help.autodesk.com/ (sekcja wymiarów promieniowych) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rysunku technicznego maszynowego (działy o wymiarowaniu)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące dokumentacji technicznej w motoryzacji
  • Karty wzorcowe/wzorniki promieni i instrukcje ich użycia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego