KWALIFIKACJA INF9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 39.
Na rysunku zamieszczono strukturę logiczną testowanego urządzenia oraz wyniku pomiarów z których wynika, że uszkodzona jest bramka logiczna
Ilustracja przedstawia schemat logiczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W diagnostyce porównuje się zmierzone wyjścia z wartościami z tablic prawdy.
Dla wejść 0 i 1 bramka NAND powinna dać 1, bo NOT(0 AND 1)=1. Na rysunku jej wyjście ma 0, więc to ta bramka działa niezgodnie. Pozostałe bramki mają wyniki zgodne z oczekiwaniami.

Pełne wyjaśnienie:

W układach cyfrowych uszkodzony element najpewniej wskazuje się przez porównanie wyniku pomiaru (stanów 0/1 na wyjściach) z wynikiem, który wynika z tablic prawdy danej bramki.

Dla bramki NAND (negacja koniunkcji) obowiązuje reguła: wyjście jest równe 1, gdy co najmniej jedno wejście ma stan 0. W szczególności dla wejść 0 i 1: najpierw koniunkcja daje 0 (bo 0 AND 1 = 0), a następnie negacja zmienia to na 1, więc oczekiwany wynik to 1. Jeśli na schemacie/na pomiarze w tym punkcie pojawia się 0, oznacza to niezgodność z działaniem bramki i jest typowym objawem usterki.

Pozostałe elementy układu należy sprawdzić analogicznie:

  • Bramka AND z wejściami 0 i 1 powinna dać 0 – zgodność pomiaru z teorią nie wskazuje na uszkodzenie.
  • Bramka NOT odwraca stan: z 0 robi 1 – jeśli na jej wejściu jest 0, a na wyjściu 1, to działa poprawnie.
  • Bramka EX-OR (XOR) daje 1 wtedy, gdy wejścia są różne – dla pary 1 i 0 wynik 1 jest prawidłowy.

Wniosek: jedyna niespójność dotyczy bramki NAND, więc to ona jest uszkodzona. Na egzaminie warto pamiętać też o symbolach: NAND wygląda jak AND, ale ma kółko negacji na wyjściu, co łatwo przeoczyć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka logiczna to element układu cyfrowego, który przetwarza stany 0/1 zgodnie z określoną funkcją (np. koniunkcja, negacja, XOR). Służy do budowy układów kombinacyjnych i sterowania, także w elektronice urządzeń telekomunikacyjnych.
NAND to negacja działania AND: wynik jest 0 tylko wtedy, gdy oba wejścia są równe 1. We wszystkich pozostałych przypadkach wyjście jest 1. Praktycznie: jeśli widzisz wejście 0 na którymkolwiek pinie, oczekuj na wyjściu stanu 1.
Najpierw liczysz AND: 0 AND 1 = 0. Następnie negujesz wynik, bo NAND = NOT(AND). NOT(0) = 1. Jeśli pomiar pokazuje 0, to jest sprzeczne z tablicą prawdy i sugeruje uszkodzenie albo błąd pomiaru.
Symbol NAND wygląda jak bramka AND (kształt "D"), ale ma małe kółko na wyjściu oznaczające negację. To kółko jest kluczowe: bez niego byłaby to AND. Na egzaminie to częsty punkt "pułapka" przy rozpoznawaniu symboli.
Podaj znane stany 0/1 na wejścia, zmierz stany na wyjściach kolejnych bramek i porównaj je z tablicami prawdy. Uszkodzoną wskazuje pierwsza bramka, dla której zmierzony wynik nie zgadza się z oczekiwanym, przy poprawnych sygnałach wejściowych.
Nie. Błąd na wyjściu końcowym może być skutkiem usterki wcześniej w torze logicznym. Dlatego diagnozę prowadzi się "od wejść" i weryfikuje kolejne punkty pomiarowe. To ogranicza błąd wnioskowania i pozwala wskazać element, który jako pierwszy generuje sprzeczny stan.
To opis poziomów logicznych: "niski" odpowiada 0, a "wysoki" odpowiada 1. W praktyce są to zakresy napięć zależne od technologii (np. TTL/CMOS), ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle operuje się abstrakcyjnie wartościami 0 i 1.
Najczęściej: przeoczenie negacji (kółka) i pomylenie NAND z AND, błędne odczytanie symbolu XOR, oraz sprawdzenie tylko jednej bramki zamiast porównać wszystkie z tablicą prawdy. Pomaga zapisanie po kolei: wejścia → funkcja bramki → wynik oczekiwany.
Bramki logiczne występują m.in. w układach sterowania, prostych kontrolerach, dekoderach, multiplekserach i logice interfejsów. Monter/serwisant może spotkać je na płytach urządzeń abonenckich i w modułach, gdzie diagnostyka bywa oparta o pomiary stanów logicznych.
Najlepiej opanować reguły "w pigułce": AND = 1 tylko dla (1,1), NAND = odwrotność AND, NOT = odwraca, XOR = 1 gdy wejścia są różne. Ćwicz na krótkich zadaniach i zawsze zapisuj wynik pośredni każdej bramki – to redukuje pomyłki.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W diagnostyce porównuje się zmierzone wyjścia z wartościami z tablic prawdy.Dla wejść 0 i 1 bramka NAND powinna dać 1, bo NOT(0 AND 1)=1."

Źródła:

  • Wikipedia: NAND gate — https://en.wikipedia.org/wiki/NAND_gate (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Logic gate — https://en.wikipedia.org/wiki/Logic_gate (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: XOR gate — https://en.wikipedia.org/wiki/XOR_gate (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw techniki cyfrowej (bramki, tablice prawdy, układy kombinacyjne)
  • Notatki do egzaminu zawodowego z rozdziału "układy cyfrowe" dla INF.1
  • Kursy wideo z podstaw logiki cyfrowej (symbole i tablice prawdy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego