KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2018

W typowym zasilaczu awaryjnym UPS energia elektryczna jest przetwarzana etapami, a schemat blokowy pokazuje te etapy jako osobne bloki funkcjonalne. Blok opisany jako prostownik AC/DC odpowiada za zamianę napięcia przemiennego z sieci (AC) na napięcie stałe (DC). To napięcie stałe zasila tzw. szynę DC (magistralę DC), z której mogą być zasilane dalsze stopnie oraz realizowane ładowanie akumulatora.

Dlatego odpowiedź "prostownik AC/DC" jest właściwa, jeśli blok "X" znajduje się w torze wejściowym od strony sieci, przed szyną DC i przed układem wytwarzającym napięcie wyjściowe AC.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tej funkcji:

• "falownik" to element realizujący konwersję odwrotną niż prostownik: z napięcia stałego (DC) wytwarza napięcie przemienne (AC) dla odbiorników. Na schemacie blokowym UPS falownik jest zwykle bliżej wyjścia 230 V AC.
• "tłumik" nie jest standardową nazwą głównego bloku przetwarzania energii w UPS. Tłumienie może dotyczyć np. filtrów lub elementów ograniczających zakłócenia, ale nie opisuje podstawowej funkcji konwersji AC↔DC w torze mocy.
• "przetwornicę DC/DC" stosuje się do zmiany poziomu napięcia stałego (np. podwyższania/obniżania napięcia na szynie DC, stabilizacji lub dopasowania do akumulatora). Taki blok pracuje w domenie DC po stronie szyny DC i nie zastępuje prostownika, który jako pierwszy zamienia AC z sieci na DC.

Wskazówka egzaminacyjna: aby odróżnić prostownik od falownika na schemacie blokowym, zawsze sprawdzaj, czy dany blok "przechodzi" między AC i DC oraz gdzie leży względem wejścia sieciowego i wyjścia do odbiornika. Sama nazwa UPS nie wystarcza — decyduje kierunek i miejsce konwersji.