KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 25.
Na schemacie elektrycznym alternatora elipsą zaznaczono
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny alternatora, który jest częścią egzaminu zawodowego dla elektromechanika pojazdów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uzwojenie wirnika to uzwojenie wzbudzenia umieszczone na części wirującej alternatora. Na schemacie jest zwykle pokazane jako cewka w obwodzie wzbudzenia, zasilana przez regulator i szczotki/pierścienie. Diody i mostek dotyczą prostowania prądu ze stojana, a uzwojenie stojana jest po stronie wyjściowej AC.

Pełne wyjaśnienie:

W alternatorze samochodowym kluczowe są dwa uzwojenia: uzwojenie wirnika (wzbudzenia) oraz uzwojenie stojana (robocze). Zaznaczone na schemacie uzwojenie wirnika odpowiada za wytworzenie pola magnetycznego na części wirującej. To pole, zmieniając się względem stojana, indukuje napięcie w uzwojeniach stojana.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "uzwojenie wirnika."? Ponieważ na schematach alternatora element wzbudzenia jest przedstawiany jako uzwojenie w obwodzie zasilanym prądem stałym (sterowanym regulatorem napięcia). W praktyce diagnostycznej rozróżnienie tego obwodu jest bardzo ważne: przerwa w uzwojeniu wirnika, zużyte szczotki lub brak zasilania wzbudzenia mogą powodować brak ładowania mimo sprawnego stojana i prostownika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "diody wzbudzenia." – diody (w tym pomocnicze) są elementami półprzewodnikowymi, zwykle rysowanymi symbolem diody. Ich zadaniem jest prostowanie i/lub zasilanie obwodu wzbudzenia z wyjścia alternatora, ale nie są one uzwojeniem i mają inną symbolikę na schemacie.
  • "uzwojenie stojana." – stojan jest częścią nieruchomą; jego uzwojenia generują napięcie przemienne, które następnie jest prostowane. Na schematach uzwojenie stojana jest często powiązane z wyjściem na prostownik i z układem trójfazowym, co odróżnia je od obwodu wzbudzenia wirnika.
  • "mostek prostowniczy." – mostek to zespół diod prostowniczych (często sześciu) i na schemacie jest przedstawiany jako układ diod. Nie jest on rysowany jako cewka/uzwojenie. Błąd wynika zwykle z intuicji, że "alternator daje DC", więc wskazuje się prostownik, ale pytanie dotyczy elementu oznaczonego elipsą na schemacie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widzisz symbol cewki w części odpowiedzialnej za sterowanie wzbudzeniem, najczęściej chodzi o uzwojenie wirnika. Symbole diod i ich połączenia w mostek to oddzielny blok funkcjonalny związany z prostowaniem wyjścia ze stojana.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzwojenie wirnika to cewka na części wirującej alternatora, która po zasileniu prądem wytwarza pole magnetyczne (wzbudzenie). To pole indukuje napięcie w uzwojeniach stojana. W diagnostyce brak wzbudzenia często oznacza brak ładowania mimo sprawnych pozostałych elementów.
Uzwojenie wirnika zwykle jest pokazane w obwodzie zasilanym prądem stałym (wzbudzenie) i może być powiązane z regulatorem oraz szczotkami/pierścieniami. Uzwojenie stojana częściej występuje jako układ trójfazowy połączony z prostownikiem i wyjściem alternatora.
W uzwojeniach stojana alternatora powstaje napięcie przemienne, a instalacja pojazdu i akumulator wymagają prądu stałego. Mostek prostowniczy (zespół diod) przekształca prąd przemienny na stały. Objawami uszkodzeń bywają tętnienia napięcia i spadek skuteczności ładowania.
Diody wzbudzenia (pomocnicze) mogą zasilać obwód wzbudzenia z wyjścia alternatora po rozpoczęciu pracy, stabilizując wzbudzenie bez pełnego obciążania obwodu kontrolki ładowania. Na schemacie rozpoznasz je po symbolu diody, a nie po symbolu cewki/uzwojenia.
Typowe objawy to brak ładowania, świecenie kontrolki ładowania i brak wzrostu napięcia na akumulatorze po uruchomieniu silnika. Ponieważ wirnik nie wytwarza pola magnetycznego, stojan nie indukuje odpowiedniego napięcia. W pomiarach często wychodzi brak ciągłości uzwojenia.
Najczęściej wykonuje się pomiar rezystancji/ciągłości uzwojenia wirnika (po odłączeniu), kontrolę przejścia do masy oraz ocenę zasilania wzbudzenia. W praktyce warto też sprawdzić stan szczotek i pierścieni ślizgowych, bo ich zużycie daje podobne objawy jak uszkodzona cewka.
Tak. Zwarcie lub przerwa w uzwojeniu stojana ogranicza wytwarzanie napięcia przemiennego, które następnie jest prostowane. W efekcie napięcie ładowania jest zbyt niskie albo niestabilne. W diagnostyce mylenie stojana z wirnikiem to częsty błąd, bo oba elementy są "uzwojeniami".
Najczęściej myli się uzwojenie wirnika z uzwojeniem stojana oraz cewkę z blokiem diod (mostkiem). Warto patrzeć na symbol: uzwojenie to cewka, a prostownik to diody. Pomaga też analiza funkcji: wirnik odpowiada za wzbudzenie, a stojan za generację napięcia.
W wielu układach kontrolka ładowania jest częścią obwodu wzbudzenia: po włączeniu zapłonu umożliwia wstępne wzbudzenie wirnika, a po rozpoczęciu ładowania różnica potencjałów zanika i kontrolka gaśnie. Dlatego usterki w tym obwodzie mogą jednocześnie powodować świecenie kontrolki i brak ładowania.
Ćwicz czytanie schematów: rozpoznawaj symbole uzwojeń, diod, regulatora i połączeń trójfazowych. Ucz się powiązań funkcjonalnych: wzbudzenie (wirnik) → indukcja (stojan) → prostowanie (mostek) → stabilizacja (regulator). Pomaga też rozwiązywanie krótkich testów na identyfikację elementów.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Uzwojenie wirnika to uzwojenie wzbudzenia umieszczone na części wirującej alternatora."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Alternator — dostęp 2026-03-01
  • https://www.howstuffworks.com/alternator.htm — dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektrotechniki samochodowej (schematy alternatorów i układów ładowania)
  • Instrukcje serwisowe (DTR/serwisówki) alternatorów stosowanych w pojazdach
  • Materiały producentów części (opis budowy alternatora i prostownika)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego