Kocioł utylizacyjny (ang. waste heat boiler / exhaust gas boiler) jest elementem instalacji wykorzystującym energię cieplną spalin do wytwarzania pary lub ogrzewania medium w układach pomocniczych statku. Dlatego jest włączony bezpośrednio w tor spalin i na schematach instalacji wydechowej zwykle występuje jako większy "wymiennik" lub zespół powierzchni ogrzewalnych umieszczony na drodze spalin.
Odpowiedź "kocioł utylizacyjny" jest poprawna, ponieważ właśnie ten element pełni funkcję odzysku ciepła z gazów wylotowych. W praktyce jego obecność wpływa m.in. na bilans energetyczny siłowni, warunki przepływu spalin (opory) oraz wymagania eksploatacyjne (czyszczenie powierzchni od strony spalin).
Pozostałe odpowiedzi opisują inne urządzenia, które mogą występować w instalacjach związanych ze spalinami, ale mają odmienną funkcję i typową lokalizację:
- "Turbosprężarka" należy do układu doładowania. Jest napędzana energią spalin, ale jest bezpośrednio sprzężona z sprężarką powietrza doładowującego i zwykle znajduje się przy silniku, a nie jako osobny "kocioł" w torze spalin.
- "Filtr cząstek stałych" jest urządzeniem do ograniczania emisji cząstek stałych (sadzy). Jego rola to oczyszczanie, a nie odzysk ciepła. Na schematach jest przedstawiany jako element filtracyjny, nie jako wymiennik/kocioł.
- "Kompensator wydłużeń" (łącznik elastyczny) kompensuje wydłużenia cieplne i drgania rurociągu spalin. Jest to element wstawiany w przewód (zwykle krótki), a nie urządzenie do wytwarzania pary/odzysku energii.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "co oznacza numer na schemacie" warto kojarzyć element po funkcji (odzysk ciepła vs doładowanie vs kompensacja) i po skali elementu na rysunku (urządzenie kotłowe/wymiennikowe jest zwykle większe niż kompensator i ma inną symbolikę).
