KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 3.
Na schemacie widzisz cewkę i kondensator połączone równolegle. Jaki układ elektroniczny reprezentuje takie połączenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie równoległe cewki i kondensatora tworzy obwód LC o właściwościach rezonansowych.
Taki układ może gromadzić energię naprzemiennie w polu magnetycznym cewki i elektrycznym kondensatora, co odpowiada układowi oscylacyjnemu. Pozostałe opcje dotyczą innych funkcji (prostowanie, wzmacnianie) lub zbyt ogólnej filtracji.

Pełne wyjaśnienie:

Równoległe połączenie cewki (L) i kondensatora (C) tworzy klasyczny obwód rezonansowy LC, nazywany też układem oscylacyjnym. Istotą takiego układu jest wymiana energii między:

  • polem magnetycznym cewki (energia związana z prądem w L),
  • polem elektrycznym kondensatora (energia związana z napięciem na C).

Dla pewnej częstotliwości (częstotliwości rezonansowej) reaktancje indukcyjna i pojemnościowa "równoważą się" w sensie działania w obwodzie prądu przemiennego. W praktyce obwody LC wykorzystuje się m.in. do selekcji częstotliwości (strojenie, obwody rezonansowe), generacji drgań (po dołączeniu elementu aktywnego) oraz w technice pomiarowej i czujnikowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Układ prostujący – prostowanie wymaga elementów nieliniowych, typowo diod lub mostka prostowniczego. Sama cewka i kondensator nie wykonują prostowania.
  • Układ filtrujący – elementy L i C mogą być częścią filtrów, ale samo stwierdzenie "cewka i kondensator równolegle" najbardziej jednoznacznie wskazuje na obwód rezonansowy LC (układ selektywny). Filtr to pojęcie szersze i często wymaga wskazania typu (dolno-/górno-/pasmowy, zaporowy) oraz sposobu włączenia.
  • Układ wzmacniający – wzmacniacz wymaga elementu aktywnego (np. tranzystora, lampy, wzmacniacza operacyjnego) i zasilania. Połączenie L i C jest układem biernym, więc nie realizuje wzmocnienia mocy.

Na egzaminie warto zapamiętać: L + C = rezonans/oscylacje, natomiast prostownik kojarz z diodami, a wzmacniacz z elementem aktywnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ oscylacyjny LC to połączenie cewki (L) i kondensatora (C), w którym energia może okresowo przechodzić między polem magnetycznym cewki a polem elektrycznym kondensatora. Taki obwód ma częstotliwość rezonansową i wykazuje selektywność częstotliwościową.
W prądzie przemiennym cewka "przeciwdziała" zmianom prądu, a kondensator zmianom napięcia. Dla pewnej częstotliwości ich oddziaływanie się równoważy, co powoduje zjawisko rezonansu. W efekcie układ ma silnie zależne od częstotliwości parametry (np. impedancję).
Obwód LC (szeregowy lub równoległy) jest typowym "jądrem" układu rezonansowego, czyli selektywnego względem częstotliwości. Filtr to pojęcie szersze: zwykle trzeba rozpoznać, czy układ tworzy tor dolno-, górno-, pasmowo- lub zaporowy oraz gdzie jest wejście i wyjście sygnału.
Samo połączenie L i C jest układem biernym i nie wymaga zasilania, aby "istnieć" jako obwód. Natomiast aby uzyskać podtrzymywane drgania (generator), potrzebny jest element aktywny i zasilanie, które kompensują straty energii w rzeczywistym obwodzie.
Rezonans umożliwia wybiórczą reakcję na określoną częstotliwość: w zależności od konfiguracji obwód może "wyróżniać" pewne pasmo, tłumić inne lub zmieniać impedancję dla sygnałów o danej częstotliwości. To podstawa strojenia i selekcji sygnałów w wielu urządzeniach.
Prostownik zamienia prąd przemienny na jednokierunkowy i wymaga elementu nieliniowego, najczęściej diody (lub mostka Graetza). Cewka i kondensator są elementami biernymi liniowymi, więc nie realizują prostowania – mogą co najwyżej wygładzać tętnienia w zasilaczu po prostowaniu.
Tak, obwody LC są używane do filtracji i selekcji częstotliwości, ale wtedy analizuje się je jako konkretny typ filtru (np. pasmowy lub zaporowy). W pytaniach testowych samo wskazanie "L i C" zwykle ma naprowadzić na rezonans/układ oscylacyjny jako najbardziej charakterystyczną funkcję.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "filtr" bez rozróżnienia, czy chodzi o rezonans, mylenie prostownika z układem wygładzającym (kondensator kojarzy się z zasilaczem), oraz wskazywanie "wzmacniacza", mimo że brak elementu aktywnego. Pomaga sprawdzenie, czy w układzie są diody lub tranzystory.
Może się przydać przy serwisie i diagnostyce urządzeń z automatyką (sterowniki, moduły zapłonowe, czujniki), gdzie występują elementy L i C w torach pomiarowych lub przeciwzakłóceniowych. Zrozumienie roli rezonansu i filtracji pomaga ocenić skutki uszkodzeń elementów biernych.
Wzmacniacz wymaga elementu aktywnego (np. tranzystora, układu scalonego, wzmacniacza operacyjnego) oraz zasilania. Układ złożony wyłącznie z elementów biernych (L, C, R) nie wytwarza wzmocnienia mocy – może jedynie kształtować sygnał (np. filtrować lub stroić).
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje dotyczą innych funkcji (prostowanie, wzmacnianie) lub zbyt ogólnej filtracji.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Obwód rezonansowy", https://pl.wikipedia.org/wiki/Obw%C3%B3d_rezonansowy (dostęp: 2026-02-18)
  • All About Circuits, "Resonant Circuits", https://www.allaboutcircuits.com/textbook/alternating-current/chpt-6/resonance-in-series-parallel-circuits/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki/elektroniki: obwody prądu przemiennego, rezonans w obwodach RLC
  • Kursy i notatki z podstaw automatyki i elektroniki (moduły o elementach biernych)
  • Zadania testowe: rozpoznawanie układów (prostownik, filtr RC/RL, obwód LC, wzmacniacz)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego