KWALIFIKACJA ROL11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 6.
Na schemacie żołądka bydła cyfrą 5 oznaczono
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek żołądka bydła, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U bydła żołądek składa się z czterech części: żwacza, czepca, ksiąg i trawieńca. Na schemacie wskazanym w pytaniu numer 5 odpowiada czepcowi, czyli przedżołądkowi połączonemu z żwaczem i uczestniczącemu w selekcji treści pokarmowej.

Pełne wyjaśnienie:

Bydło jako przeżuwacz ma żołądek złożony z czterech przedziałów: żwacza, czepca, ksiąg i trawieńca. Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznawania tych struktur na schemacie anatomicznym. Wskazany na rysunku element oznaczony cyfrą 5 to czepiec – część przedżołądków, funkcjonalnie powiązana z żwaczem i biorąca udział m.in. w kierowaniu oraz wstępnej segregacji treści pokarmowej.

  • Dlaczego "czepiec" jest poprawny?
    Na typowych schematach czepiec jest przedstawiany jako niewielki przedział położony do przodu i poniżej względem żwacza, w bezpośrednim sąsiedztwie jego ujścia. Oznaczenie 5 na załączonym schemacie odpowiada tej lokalizacji i kształtowi.
  • Dlaczego "żwacz" jest niepoprawny?
    Żwacz jest największym przedziałem przedżołądków. Na schematach zajmuje zwykle największą powierzchnię i ma inną pozycję niż niewielki czepiec, więc nie pasuje do oznaczenia 5.
  • Dlaczego "księgi" są niepoprawne?
    Księgi leżą dalej w przebiegu przewodu pokarmowego, za czepcem, i często są rysowane jako bardziej "kulisty" narząd z wyraźnymi fałdami/blaszami. To nie odpowiada elementowi opisanym numerem 5 na tym schemacie.
  • Dlaczego "trawieniec" jest niepoprawny?
    Trawieniec to "żołądek właściwy", zwykle przedstawiany jako wydłużony odcinek położony bardziej dobrzusznie. Na schemacie ma inny przebieg i rozmiar niż czepiec.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy mylisz części żołądka przeżuwaczy, najpierw znajdź największy przedział (żwacz), potem mały przedział przy jego przedniej części (czepiec), dalej bardziej zbity "z blaszkami" (księgi), a na końcu wydłużony odcinek (trawieniec). To ułatwia przypisanie numerów na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czepiec to jeden z przedżołądków przeżuwaczy, położony przy żwaczu. Uczestniczy w przesuwaniu i wstępnej selekcji treści pokarmowej oraz w kierowaniu jej dalej do ksiąg. Jest też ważny dla mechanizmu odbijania i przeżuwania.
Żwacz jest zwykle największym przedziałem i zajmuje najwięcej miejsca na rysunku. Czepiec jest mniejszy, położony bardziej do przodu i zwykle "przyklejony" do żwacza. Patrz na rozmiar i położenie, a dopiero potem na numerację.
Oba odcinki mogą być rysowane jako bardziej zwarte niż żwacz, a ich położenie zależy od perspektywy schematu. Księgi często mają charakterystyczne "blaszki/fałdy", a trawieniec bywa bardziej wydłużony. Błąd wynika z upraszczania schematów.
W klasycznym ujęciu wyróżnia się: żwacz, czepiec, księgi i trawieniec. Dwie pierwsze to przedżołądki związane z fermentacją, księgi odpowiadają m.in. za odsączanie, a trawieniec jest żołądkiem właściwym.
Nie. Czepiec należy do przedżołądków przeżuwaczy (razem z żwaczem i księgami). Żołądkiem właściwym, gdzie zachodzi typowe trawienie enzymatyczne jak u monogastrycznych, jest trawieniec.
Żwacz jest "komorą fermentacyjną" z bogatą mikroflorą. Zachodzi w nim rozkład włókna i węglowodanów oraz powstawanie lotnych kwasów tłuszczowych, będących głównym źródłem energii. Ruchy żwacza mieszają treść i wspierają przeżuwanie.
Przy obserwacji zachowania i pobierania paszy, ocenie przeżuwania, podejrzeniu wzdęcia lub spadku motoryki przedżołądków. Znajomość budowy ułatwia też komunikację o lokalizacji bólu, osłuchiwania i typowych problemach żywieniowych w stadzie.
Najczęściej: przenoszą numerację zapamiętaną z innego rysunku, wybierają "żwacz" bo jest najbardziej znany, albo nie analizują położenia narządów. Pomaga zasada: najpierw rozpoznaj największy element (żwacz), potem szukaj małego przed nim (czepiec).
Schematy pochodzą z różnych atlasów i mogą przedstawiać narządy w innej projekcji (widok boczny, przekrój, ujęcie uproszczone). Autorzy stosują własną numerację elementów, dlatego zawsze trzeba odczytywać numer w kontekście konkretnego rysunku.
Ucz się z kilku schematów/atlasów, ćwicz podpisywanie rysunków bez podpowiedzi i porównuj położenie narządów. Twórz fiszki: nazwa–funkcja–położenie. Na egzaminie najpierw identyfikuj elementy po kształcie i relacjach, a dopiero potem dobieraj nazwę.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "U bydła żołądek składa się z czterech części: żwacza, czepca, ksiąg i trawieńca."

Źródła:

  • The Merck Veterinary Manual – "Overview of Ruminant Digestion" (sekcja o przedżołądkach), https://www.merckvetmanual.com/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyclopaedia Britannica – hasło "ruminant" / opis żołądka przeżuwaczy, https://www.britannica.com/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – "Żołądek przeżuwaczy" / "Czepiec", opis czterech części żołądka, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBo%C5%82%C4%85dek_prze%C5%BCuwaczy (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Atlas anatomii zwierząt gospodarskich (dział: przewód pokarmowy przeżuwaczy)
  • Podręcznik z anatomii i fizjologii zwierząt (przeżuwacze: budowa i funkcje przedżołądków)
  • Materiały dydaktyczne OKE/CKE z anatomii zwierząt (jeśli dostępne w szkole)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego