KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 13.
Na spisie zdawczo-odbiorczym akt teczki aktowe przekazywane do archiwum zakładowego, powinny być ułożone
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spis zdawczo-odbiorczy powinien odzwierciedlać układ wynikający z rzeczowego wykazu akt.
Dlatego teczki przekazywane do archiwum zakładowego porządkuje się według kolejności symboli klasyfikacyjnych. Ułatwia to ewidencję, kontrolę kompletności i późniejsze wyszukiwanie dokumentacji.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce archiwum zakładowego spis zdawczo-odbiorczy nie jest przypadkową listą, lecz narzędziem ewidencyjnym, które powinno być spójne z przyjętym w jednostce systemem klasyfikacji dokumentacji. Tym systemem jest zwykle rzeczowy wykaz akt, a jego podstawowym "adresem" dla teczki jest symbol klasyfikacyjny. Z tego powodu właściwą zasadą ułożenia teczek w spisie jest porządek wynikający z kolejności symboli klasyfikacyjnych.

Odpowiedź "według kolejności symboli klasyfikacyjnych wykazu akt." jest poprawna, ponieważ:

  • zapewnia zgodność ewidencji ze sposobem klasyfikowania spraw w kancelarii,
  • ułatwia weryfikację, czy przekazywany zestaw teczek jest kompletny w ramach danych klas,
  • przyspiesza wyszukiwanie i udostępnianie teczek w archiwum (szukanie po symbolu jest bardziej jednoznaczne niż po nazwie tematu),
  • ogranicza ryzyko dublowania lub rozproszenia dokumentacji w różnych częściach spisu.

Pozostałe propozycje są typowymi, ale błędnymi uproszczeniami:

  • "zgodnie ze strukturą organizacyjną." – struktura organizacyjna może się zmieniać (reorganizacje), a ponadto wykaz akt ma na celu porządkowanie rzeczowe/klasyfikacyjne niezależnie od bieżącego schematu organizacyjnego.
  • "tematycznie, a w ramach tematu chronologicznie." – brzmi intuicyjnie, ale "temat" bywa niejednoznaczny. W archiwistyce zakładowej tematyka powinna być już ujęta w klasach wykazu akt, a spis ma zachować ich porządek, zamiast tworzyć alternatywny układ.
  • "według kategorii archiwalnych." – kategorie archiwalne są ważne dla kwalifikacji, okresów przechowywania i dalszego postępowania z dokumentacją, jednak nie stanowią podstawowego klucza układania teczek w spisie; w jednym symbolu klasyfikacyjnym mogą występować różne lata i różne jednostki opisu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się słowa "spis zdawczo-odbiorczy", "wykaz akt" i "symbol", najczęściej sprawdzana jest umiejętność powiązania ewidencji z klasyfikacją – czyli porządek według symboli, a nie według "wygodnych" opisowych kryteriów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spis zdawczo-odbiorczy to wykaz (ewidencja) teczek przekazywanych do archiwum zakładowego. Opisuje, co dokładnie przekazano i w jakiej liczbie jednostek, aby można było potwierdzić odbiór, kontrolować kompletność oraz później sprawnie wyszukiwać i udostępniać dokumentację.
Wykaz akt dostarcza klasyfikacji rzeczowej, czyli symboli przypisanych do typów spraw i teczek. Układanie teczek zgodnie z kolejnością symboli sprawia, że spis odzwierciedla system kancelaryjny jednostki, jest spójny i łatwy do kontroli oraz do późniejszego porównywania z zasobem archiwum.
"Tematycznie" bywa niejednoznaczne, bo różne osoby mogą inaczej nazywać podobne sprawy. Symbol klasyfikacyjny jest ustalony w wykazie akt i działa jak jednoznaczny identyfikator. Dzięki temu archiwum może utrzymać stały porządek i ograniczyć błędy wynikające z subiektywnych opisów tematów.
Kategorie archiwalne są kluczowe dla kwalifikacji i dalszego postępowania z dokumentacją (np. zasady przechowywania), ale nie muszą być podstawowym kluczem ułożenia teczek w spisie. W praktyce porządek spisu zwykle wiąże się z klasyfikacją z wykazu akt, czyli symbolami.
Symbol klasyfikacyjny wynika z wykazu akt i powinien znajdować się w opisie teczki (na okładce lub w metryczce), często razem z tytułem teczki oraz datami skrajnymi. To właśnie ten symbol pozwala w spisie i w archiwum grupować dokumentację według jednolitych klas.
Układ według komórek organizacyjnych bywa mylący, gdy jednostka się reorganizuje, zmienia nazwy wydziałów lub przenosi zadania. Wtedy "porządek organizacyjny" przestaje być stabilny. Porządek według symboli z wykazu akt jest zwykle trwalszy i łatwiejszy do utrzymania w czasie.
Częste błędy to: mieszanie kryteriów porządkowania (raz symbol, raz temat), pomijanie symbolu klasyfikacyjnego w opisie, niespójne tytuły teczek oraz brak konsekwencji w kolejności wpisów. Pomaga sprawdzanie spisu z wykazem akt i kontrola, czy symbole są ułożone w logicznym porządku.
Warto ćwiczyć na przykładach: dopasować teczki do symboli z wykazu akt, ustalić poprawną kolejność wpisów i wskazać, po co stosuje się taki układ. Dobrą metodą jest też porównywanie odpowiedzi: klasyfikacja (symbol) vs organizacja (wydział) vs opisowość (temat/chronologia).
Tak, chronologia ma znaczenie w opisie (np. daty skrajne teczki), ale nie musi być głównym kryterium układu całego spisu. Spis porządkuje się według symboli klasyfikacyjnych, a elementy chronologiczne wykorzystuje się do poprawnego opisu jednostki i rozróżniania teczek w ramach tej samej klasy.
Jednolity układ ułatwia: przyjmowanie dokumentacji, sprawdzanie kompletności, szybkie odszukanie teczek, porządkowanie magazynu oraz prowadzenie kontroli zasobu. Gdy spis odpowiada kolejności symboli z wykazu akt, różne osoby pracujące w archiwum rozumieją porządek w ten sam sposób.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Spis zdawczo-odbiorczy powinien odzwierciedlać układ wynikający z rzeczowego wykazu akt.Dlatego teczki przekazywane do archiwum zakładowego porządkuje się według kolejności symboli klasyfikacyjnych."

Źródła:

  • PN-ISO 15489-1:2016-04, Informacja i dokumentacja — Zarządzanie dokumentacją — Część 1: Pojęcia i zasady
  • ISO 30301:2019, Information and documentation — Management systems for records — Requirements

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki zakładowej dotyczące spisów zdawczo-odbiorczych i wykazu akt
  • Przykładowe (anonimizowane) spisy zdawczo-odbiorcze oraz ćwiczenia z układania teczek według symboli
  • Dokumentacja wewnętrzna jednostki: instrukcja kancelaryjna/archiwalna oraz obowiązujący wykaz akt (jeśli dostępne na zajęciach)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego