W tego typu zadaniach kluczowe jest rozdzielenie dwóch składowych czasu:
- Tpz – czas przygotowawczo-zakończeniowy, ponoszony raz na cały wyrób (tu: na jeden blok silnika). Obejmuje zwykle ustawienie, mocowanie, przygotowanie narzędzi, a na końcu czynności zamykające.
- Tj – czas jednostkowy, czyli czas wykonania jednej powtarzalnej czynności (tu: szlifowanie jednego cylindra).
Blok ma 4 cylindry, więc czynność "szlifowanie cylindra" występuje 4 razy. Dlatego łączny czas szlifowania cylindrów wynosi:
4 · Tj = 4 · 0,5 = 2,0 roboczogodziny.
Następnie dodajemy czas przygotowawczo-zakończeniowy wykonywany raz dla całego bloku:
Tp = Tpz + 4 · Tj = 1,0 + 2,0 = 3,0 roboczogodziny.
Dlaczego pozostałe wyniki są nieprawidłowe?
- 2,0 roboczogodziny – odpowiada tylko sumie czasów jednostkowych dla 4 cylindrów (4·0,5), ale pomija Tpz, czyli realny czas przygotowania i zakończenia operacji.
- 1,5 roboczogodziny – zwykle wynika z błędu rachunkowego (np. dodania 1,0 + 0,5) lub błędnej interpretacji, że Tj dotyczy całego bloku, a nie jednego cylindra.
- 6,0 roboczogodzin – może wynikać z podwójnego policzenia składowych (np. doliczenia Tpz wielokrotnie) albo z pomylenia liczby cylindrów/operacji.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, co liczy się "raz na wyrób" (Tpz), a co "razy liczba elementów" (n·Tj). Dopiero potem wykonuj działania.
