KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 29.
Na terenie zamieszkiwanym przez 1 000 osób powstaje 20 ton odpadów w ciągu miesiąca. Średnia ilość odpadów, którą wytwarza jeden mieszkaniec w ciągu roku, wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
20 t/miesiąc dla 1 000 osób daje 0,02 t na mieszkańca na miesiąc (20 ÷ 1000). W skali roku trzeba uwzględnić 12 miesięcy: 0,02 × 12 = 0,24 t na mieszkańca na rok. Pozostałe wartości nie wynikają z tego przeliczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie wymaga wyznaczenia średniej rocznej ilości odpadów na 1 mieszkańca, mając dane miesięczne dla całej populacji.

Krok 1: obliczenie ilości na mieszkańca w miesiącu
Skoro w ciągu miesiąca powstaje 20 ton odpadów na terenie zamieszkiwanym przez 1 000 osób, to na jedną osobę przypada:

20 t ÷ 1000 = 0,02 t/miesiąc.

Krok 2: przeliczenie z miesiąca na rok
Rok ma 12 miesięcy, więc roczna ilość na 1 mieszkańca wynosi:

0,02 t/miesiąc × 12 = 0,24 t/rok.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "0,24 tony."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "600 ton." – to wartość o złym rzędzie wielkości dla wskaźnika na 1 mieszkańca. Taka liczba mogłaby powstać po błędnym przekształceniu danych (np. niewłaściwym operowaniu liczbą mieszkańców lub podwójnym skalowaniu).
  • "50 ton." – również nie wynika ani z podziału przez liczbę mieszkańców, ani z przeliczenia na rok; to typowy błąd zgadywania bez kontroli jednostek.
  • "0,02 tony." – to wynik po Kroku 1, czyli ilość na mieszkańca w miesiącu, ale pytanie dotyczy wartości w ciągu roku, więc trzeba jeszcze pomnożyć przez 12.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz w brudnopisie jednostki przy każdym działaniu (t/mies., t/os./mies., t/os./rok). Dzięki temu łatwo unikniesz pominięcia mnożenia przez 12 lub dzielenia przez liczbę mieszkańców.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby policzyć wskaźnik "na mieszkańca", dzielisz masę odpadów dla całego obszaru przez liczbę mieszkańców. Wynik to ilość odpadów przypadająca na 1 osobę w tym samym czasie, w jakim zebrano dane (np. na miesiąc).
Dane są podane "w ciągu miesiąca", a pytanie dotyczy "w ciągu roku". Najprostsze przeliczenie to 12 miesięcy w roku, więc mnożysz miesięczny wynik na osobę przez 12. Nie ma tu tygodni ani dekad, więc 52 lub 10 nie pasuje.
To średnia masa odpadów przypadająca na jedną osobę w ciągu całego roku, wyliczona z danych miesięcznych. Taki wskaźnik pomaga porównywać różne miejscowości lub osiedla niezależnie od liczby mieszkańców.
Po obliczeniu porównaj, czy wynik "na mieszkańca" jest dużo mniejszy niż wartość całkowita. Jeśli z 20 ton/miesiąc wychodzą dziesiątki ton na osobę, to znak błędu. Kontrola jednostek (t/os./rok) zwykle szybko ujawnia pomyłkę.
Tak. Możesz policzyć 20 t/miesiąc × 12 = 240 t/rok dla całej populacji, a następnie podzielić przez 1 000 mieszkańców: 240 ÷ 1000 = 0,24 t/os./rok. Kolejność działań jest różna, ale wynik powinien być identyczny.
Najczęstsze są: pominięcie dzielenia przez liczbę mieszkańców, pominięcie mnożenia przez 12, pomylenie "na miesiąc" z "na rok" oraz brak zapisu jednostek przy obliczeniach. To prowadzi do wyników za dużych albo za małych.
"Per capita" oznacza "na osobę". W gospodarce odpadami to wskaźnik pokazujący, ile odpadów wytwarza średnio jeden mieszkaniec w danym okresie (dzień, miesiąc, rok). Ułatwia planowanie i porównania między obszarami.
Nie zawsze. Jeśli wszystkie odpowiedzi są w tonach, możesz liczyć w tonach bez konwersji. Zamiana na kilogramy bywa pomocna, gdy wyniki są bardzo małe i łatwiej je interpretować, ale matematycznie nie jest konieczna, o ile pilnujesz jednostek.
Stosuje się je m.in. przy planowaniu systemu odbioru i zagospodarowania odpadów, szacowaniu potrzeb infrastruktury (pojemniki, transport), porównaniach między gminami oraz analizach środowiskowych. Roczny okres uśrednia sezonowość.
Zasada jest ta sama: najpierw policz "na mieszkańca" i dopiero przelicz czas do wymaganego okresu. Ustal przelicznik czasu (np. 7 dni w tygodniu), wykonaj działania na liczbach i zawsze dopisz jednostkę po każdym kroku, by uniknąć pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "20 t/miesiąc dla 1 000 osób daje 0,02 t na mieszkańca na miesiąc (20 ÷ 1000)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Tona" (jednostka masy, przeliczenia i zapis), https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Rok" (jednostka czasu, 12 miesięcy w roku w ujęciu kalendarzowym), https://pl.wikipedia.org/wiki/Rok - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkolne z matematyki: proporcje, jednostki, zadania tekstowe
  • Notatki/opracowania z gospodarki odpadami: pojęcie wskaźników wytwarzania odpadów
  • Ćwiczenia rachunkowe: przeliczenia "na mieszkańca" i "w skali roku" w kontekście inżynierii środowiska

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego