KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 18.
Na trasie przewodów instalacji gazowej o średnicy 20 mm w budynku jednorodzinnym znajdują się: dwa kurki, trzy kolana, trójnik-przelot i trójnik-odnoga. Na podstawie danych zawartych w tabeli opór miejscowy instalacji wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami oporu miejscowego dla różnych elementów instalacji gazowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opór miejscowy wyznacza się przez zsumowanie wkładów wszystkich elementów trasy (kurków, kolan i trójników) dobranych z tabeli dla średnicy 20 mm. Następnie dodaje się wartości dla: 2 kurków, 3 kolan, 1 trójnika przelotowego i 1 trójnika odgałęźnego. Taka suma daje wynik 3,30.

Pełne wyjaśnienie:

Opory miejscowe (straty miejscowe) wynikają z zaburzeń przepływu wywołanych przez armaturę i kształtki: zmiany kierunku, zwężenia/rozszerzenia, rozgałęzienia oraz elementy odcinające. W zadaniach egzaminacyjnych ich wartość najczęściej oblicza się jako sumę wartości przypisanych poszczególnym elementom instalacji, odczytanych z tabeli dla danej średnicy przewodu.

W tym przypadku trasa przewodu o średnicy 20 mm zawiera: dwa kurki, trzy kolana, trójnik-przelot oraz trójnik-odnoga. Postępowanie jest schematyczne:

  • odczytaj z tabeli wartość oporu (lub współczynnik odpowiadający oporowi) dla kurka przy średnicy 20 mm i pomnóż przez 2,
  • odczytaj wartość dla kolana i pomnóż przez 3,
  • odczytaj wartość dla trójnika przelotowego i dodaj jednokrotnie,
  • odczytaj wartość dla trójnika odgałęźnego i dodaj jednokrotnie,
  • zsumuj wszystkie składniki.

Wynik 3,30 jest zgodny z takim sumowaniem. Odpowiedzi 2,30, 3,15 i 2,15 zwykle odpowiadają typowym błędom: pominięciu jednego elementu (np. trójnika lub jednego kolana), użyciu wartości z innej średnicy lub pomyłce w rozróżnieniu trójnika przelotowego i odgałęźnego (w tabelach często mają różne wartości).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu wykonaj szybką kontrolę "rachunku elementów" (2+3+1+1 = 7 sztuk) i sprawdź, czy każdy typ elementu ma przypisaną wartość z tej samej kolumny/wiersza tabeli dla średnicy 20 mm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opór miejscowy to strata związana z pojedynczym elementem instalacji (np. kolanem, trójnikiem, kurkiem), która powoduje dodatkowy spadek ciśnienia poza stratami na prostych odcinkach. W obliczeniach najczęściej sumuje się wkłady wszystkich kształtek/armatury według tabel lub współczynników.
Najpierw zlicz liczbę każdego typu elementu (np. ile kolan, ile kurków). Potem dla danej średnicy przewodu odczytaj z tabeli wartość dla każdego elementu, pomnóż przez liczbę sztuk i dodaj wszystko do jednej sumy. To daje łączny opór miejscowy dla rozpatrywanej trasy.
Wartości oporów miejscowych lub współczynników dla armatury i kształtek mogą zależeć od średnicy/DN oraz konstrukcji elementu. Użycie tabeli dla innej średnicy powoduje błąd wyniku, nawet jeśli liczba elementów została dobrze zliczona. Dlatego zawsze pilnuj właściwej kolumny/wiersza.
Trójnik przelotowy dotyczy przepływu "na wprost" przez odcinek główny, natomiast trójnik odgałęźny opisuje przepływ z odgałęzieniem (lub w stronę odnogi), zwykle z większym zaburzeniem strugi. W tabelach często mają różne wartości oporu, więc nie można ich zamieniać.
Nie zawsze. Różne typy armatury odcinającej mogą mieć różne opory (zależnie od budowy i stopnia "przewężenia" przepływu). W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się wartości zgodne z podaną tabelą, więc kluczowe jest odczytanie wartości dla wskazanego w tabeli rodzaju kurka.
Najczęstsze błędy to: niedoliczenie jednego elementu, pomylenie trójnika przelotowego z odgałęźnym, odczyt z niewłaściwej średnicy oraz proste pomyłki rachunkowe. Pomaga spisanie składników w liniach (np. 2×kurek, 3×kolano, 1×trójnik-przelot, 1×trójnik-odnoga) i kontrola sumy.
Uwzględnia się je podczas wyznaczania łącznych strat ciśnienia w przewodach, aby sprawdzić, czy instalacja spełni wymagane warunki zasilania odbiorników. Opory miejscowe dodaje się do strat na odcinkach prostych, szczególnie gdy trasa ma dużo kształtek i armatury.
To zależy od liczby kształtek i armatury. Nawet krótka instalacja z wieloma kolanami, trójnikami i kurkami może mieć istotne straty miejscowe. W zadaniach egzaminacyjnych, jeśli podano elementy trasy i tabelę, opory miejscowe należy policzyć i zsumować zgodnie z danymi.
Wykonaj kontrolę: (1) czy uwzględniono wszystkie elementy, (2) czy każda wartość pochodzi z tej samej tabeli i dla średnicy 20 mm, (3) czy mnożenia przez liczbę sztuk są poprawne. Jeśli po korekcie jednego elementu wynik zmienia się wyraźnie, to znak, że wcześniej był błąd w zliczaniu lub odczycie.
Ćwicz szybkie czytanie tabel i konsekwentne zapisywanie działań: liczba elementów × wartość z tabeli. Naucz się rozróżniać typowe kształtki (kolano, trójnik) i armaturę (kurek), a po każdym zadaniu rób krótką kontrolę sumy. To ogranicza błędy wynikające z pośpiechu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z hydrauliki instalacyjnej (straty liniowe i miejscowe)
  • Instrukcje projektowania instalacji gazowych omawiające dobór średnic i obliczenia spadków ciśnienia
  • Zbiory zadań obliczeniowych dla instalacji sanitarnych (gaz, woda, c.o.)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego