KWALIFIKACJA MEC5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 15.
Na wrzecionie szlifierki można montować tylko ściernice, których dopuszczalna prędkość obrotowa jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ściernica musi mieć dopuszczalną (maksymalną) prędkość obrotową nie mniejszą niż prędkość wrzeciona.
Gdy wrzeciono obraca się szybciej niż dopuszcza ściernica, rośnie ryzyko jej pęknięcia lub rozerwania i ciężkiego wypadku. Dlatego wymagana jest wartość równa lub wyższa.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce warsztatowej i na egzaminie kluczowa jest zasada: parametr "dopuszczalna prędkość obrotowa" ściernicy musi być co najmniej równy prędkości, z jaką będzie ona rzeczywiście pracować na wrzecionie. Oznacza to, że ściernica o niższym dopuszczalnym limicie nie może być zamontowana, nawet jeśli "pasuje" wymiarowo.

Dlaczego tak jest? Ściernica podczas pracy jest obciążona siłami odśrodkowymi. Im wyższe obroty, tym większe naprężenia w materiale ściernicy. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości może spowodować pęknięcie, rozerwanie tarczy i wyrzucenie odłamków z bardzo dużą energią. To jest jedno z najpoważniejszych zagrożeń przy pracach szlifierskich.

Odpowiedź "równa albo większa od rzeczywistej prędkości wrzeciona" jest więc poprawna, bo gwarantuje, że podczas pracy nie zostanie przekroczony limit bezpieczeństwa ściernicy.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • "mniejsza lub równa rzeczywistej prędkości wrzeciona" oraz "mniejsza od rzeczywistej prędkości wrzeciona" dopuszczają przypadek, w którym ściernica ma limit niższy niż obroty wrzeciona. To właśnie sytuacja niebezpieczna i niedopuszczalna.
  • "co najmniej dwa razy większa od rzeczywistej prędkości wrzeciona" brzmi "bardziej bezpiecznie", ale nie jest ogólną zasadą doboru. Wymaganie dotyczy braku przekroczenia limitu, a nie narzucenia podwójnego zapasu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w pytaniu relację "dopuszczalna" vs "rzeczywista", myśl o tym jak o ograniczeniu bezpieczeństwa: rzeczywista nie może przekroczyć dopuszczalnej. To pomaga nie odwrócić nierówności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To maksymalna prędkość obrotowa, przy której ściernica może pracować bezpiecznie zgodnie z jej przeznaczeniem. Jest podawana na ściernicy lub opakowaniu (np. jako obr/min albo m/s). Podczas pracy obroty wrzeciona nie mogą przekraczać tej wartości.
Bo wtedy podczas pracy dojdzie do przekroczenia limitu bezpieczeństwa ściernicy. Skutkiem może być pęknięcie lub rozerwanie tarczy, wyrzut odłamków i ciężki uraz. Zasada doboru jest prosta: dopuszczalna prędkość ściernicy musi być ≥ prędkości wrzeciona.
Najpierw odczytaj prędkość obrotową wrzeciona z tabliczki znamionowej lub instrukcji szlifierki. Następnie porównaj ją z oznaczeniem dopuszczalnej prędkości na ściernicy. Jeśli limit ściernicy jest równy lub wyższy, dobór pod kątem obrotów jest prawidłowy.
Nie jest to ogólna, standardowa zasada. Wymogiem bezpieczeństwa jest, aby nie przekroczyć dopuszczalnej prędkości ściernicy. Dodatkowy "zapas" może wynikać z zaleceń producenta w konkretnych warunkach, ale na egzaminie kluczowa jest relacja: dopuszczalna ≥ rzeczywista.
Najpoważniejsze skutki to pęknięcie lub rozerwanie ściernicy i wyrzut fragmentów. Może to spowodować uszkodzenie osłon, zniszczenie obrabianego elementu oraz urazy operatora i osób w pobliżu. Dlatego kontrola prędkości jest elementarną czynnością BHP.
Zawsze, gdy ściernica jest uszkodzona (pęknięcia, wyszczerbienia), ma nieczytelne oznaczenia parametrów albo jej dopuszczalna prędkość jest niższa niż prędkość wrzeciona. Wymiany wymaga też ściernica niewłaściwego typu do danej operacji lub niezgodna z wymaganiami producenta narzędzia.
Tak, bo dla narzędzi obrotowych istotna jest także prędkość obwodowa. Zwiększenie średnicy przy tych samych obr/min zwiększa prędkość na obwodzie, co może podnieść obciążenia. Dlatego zawsze dobiera się ściernicę zgodnie z parametrami maszyny i oznaczeniami producenta.
Typowe błędy to: odczytanie niewłaściwego parametru (np. pomylenie m/s z obr/min), założenie ściernicy bez sprawdzenia oznaczeń, kierowanie się tylko wymiarem (średnica/otwór) oraz ignorowanie uszkodzeń tarczy. Częsty jest też błąd logiczny w nierówności: dopuszczalna musi być większa, nie mniejsza.
Nie powinno się tego robić, bo bez oznaczenia nie da się potwierdzić, że ściernica spełnia wymagania bezpieczeństwa dla danej prędkości wrzeciona. W praktyce oznacza to brak kontroli podstawowego ograniczenia. Na stanowisku pracy należy użyć ściernicy z czytelnymi, zgodnymi oznaczeniami.
Ucz się reguł porównywania parametrów: rzeczywiste obroty nie mogą przekraczać dopuszczalnych. Przećwicz odczytywanie tabliczek znamionowych i oznaczeń narzędzi, a także typowe zagrożenia (rozerwanie ściernicy, brak osłony, zły montaż). Pomaga też rozwiązywanie testów z podobnymi nierównościami.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Dlatego wymagana jest wartość równa lub wyższa."

Źródła:

  • Dyrektywa 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn (Machinery Directive) – wymagania zasadnicze bezpieczeństwa dla maszyn i osprzętu
  • PN-EN 12413: Ściernice zespolone – Wymagania bezpieczeństwa (norma dotycząca bezpieczeństwa narzędzi ściernych zespolonych)
  • PN-EN 13236: Narzędzia diamentowe i z regularnego azotku boru (CBN) – Wymagania bezpieczeństwa (norma dot. bezpieczeństwa wybranych narzędzi ściernych)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi szlifierek i ściernic (działy: BHP, dobór osprzętu)
  • Materiały szkolne z BHP w mechanice i montażu maszyn
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa urządzeń szlifierskich (parametry wrzeciona)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego