KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 39.
Na wykresie przedstawiono charakterystykę prędkościową silnika ZI. Oznaczenie ge dotyczy
Ilustracja przedstawia wykres charakterystyki prędkościowej silnika ZI, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie ge na charakterystykach silnika odnosi się do jednostkowego zużycia paliwa, czyli ilości paliwa potrzebnej do uzyskania jednostki użytecznej pracy/mocy (często w g/kWh). Nie jest to ani prędkość obrotowa, ani moment, ani moc – te wielkości zwykle oznacza się innymi symbolami.

Pełne wyjaśnienie:

Na wykresach charakterystyk silników spalinowych spotyka się kilka podstawowych wielkości: prędkość obrotową (zwykle oznaczaną jako n), moment obrotowy (często M) oraz moc użyteczną (często P lub N zależnie od konwencji). Oprócz tego, dla oceny ekonomiczności pracy silnika, bardzo ważne jest zużycie jednostkowe paliwa.

Symbol ge jest powszechnie używany do oznaczania jednostkowego zużycia paliwa (odnoszonego do efektu użytecznego silnika). W praktyce oznacza to, ile gramów paliwa trzeba spalić, aby wytworzyć jednostkę energii użytecznej lub mocy w jednostce czasu (często podawane jako g/kWh). Dzięki temu można porównywać "ekonomiczność" pracy silnika przy różnych obrotach i obciążeniach, niezależnie od samej wartości mocy.

  • Odpowiedź "jednostkowego zużycia paliwa." jest trafna, bo ge opisuje wskaźnik ekonomiczny pracy silnika, używany na charakterystykach i mapach zużycia.
  • "prędkości obrotowej." jest niepoprawne, ponieważ prędkość obrotową oznacza się najczęściej symbolem n (np. obr/min). Na wykresach jest też zwykle osią poziomą, ale nie jest opisywana symbolem ge.
  • "momentu obrotowego." jest niepoprawne, bo moment ma własne oznaczenia (np. M) i jednostki (N·m), a nie gramy na kilowatogodzinę.
  • "mocy użytecznej." jest niepoprawne, ponieważ moc podaje się w kW i oznacza innymi symbolami; ge nie jest miarą mocy, tylko "kosztu paliwowego" wytworzenia mocy/pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz symbol z literą g w kontekście silników i charakterystyk, często dotyczy on zużycia (masa paliwa), a indeks e bywa używany dla wielkości efektywnej/użytecznej (odnoszonej do efektu na wyjściu silnika).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
g_e oznacza jednostkowe zużycie paliwa, czyli ile paliwa silnik zużywa w przeliczeniu na efekt użyteczny (najczęściej podawane jako g/kWh). Taka wielkość służy do oceny ekonomiczności pracy silnika w różnych warunkach.
Najczęściej spotkasz zapis g/kWh, czyli gramy paliwa na kilowatogodzinę energii użytecznej. W literaturze bywa to też opisywane jako BSFC. Kluczowe jest, że to wskaźnik "ile paliwa na uzyskaną pracę/moc".
Prędkość obrotowa ma zwykle symbol n i jednostkę obr/min (rpm). g_e dotyczy masy paliwa w odniesieniu do energii/mocy, więc ma zupełnie inne jednostki i sens fizyczny niż obroty wału.
Moc ma jednostkę kW, moment ma N·m, a zużycie jednostkowe ma zwykle g/kWh. Nawet jeśli wszystkie krzywe są na jednym wykresie, patrz na symbole i jednostki w legendzie oraz opisy osi.
Nie bezpośrednio. g_e to zużycie na jednostkę pracy/mocy, a nie "na czas". Spalanie godzinowe (np. kg/h lub l/h) zależy dodatkowo od aktualnej mocy i warunków pracy, więc nie jest tym samym co g_e.
Przydaje się, gdy oceniasz ekonomiczność i sprawność pracy silnika, np. czy przy danych obrotach i obciążeniu spalanie nie jest nienaturalnie wysokie. Pomaga też zrozumieć, w jakim zakresie obrotów silnik pracuje najkorzystniej.
Najczęściej myli się g_e z obrotami (bo wykres jest "prędkościowy") albo z mocą i momentem (bo to najczęściej omawiane krzywe). Warto zapamiętać, że litera g zwykle wiąże się z masą paliwa, a nie z wielkościami mechanicznymi.
BSFC to angielski skrót od brake-specific fuel consumption i opisuje ten sam typ wielkości co g_e: zużycie paliwa odniesione do mocy użytecznej. Różnice mogą dotyczyć zapisu i konwencji, ale sens diagnostyczny jest taki sam.
Minimalne g_e oznacza, że silnik potrzebuje najmniej paliwa do wytworzenia tej samej ilości energii użytecznej, czyli pracuje najefektywniej. To ważne przy doborze punktów pracy, strategiach sterowania oraz analizie spalania.
Ćwicz rozpoznawanie krzywych i oznaczeń na wykresach: obroty n, moment M, moc P oraz wskaźniki zużycia paliwa (g_e/BSFC). Pomaga też przerabianie zadań z legendą i jednostkami, bo to najszybszy sposób odróżniania wielkości.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Oznaczenie ge na charakterystykach silnika odnosi się do jednostkowego zużycia paliwa, czyli ilości paliwa potrzebnej do uzyskania jednostki użytecznej pracy/mocy (często w g/kWh)."

Źródła:

  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", rozdziały dotyczące zużycia paliwa i brake-specific fuel consumption (BSFC).
  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", dział/rozdział: silniki spalinowe – podstawowe wielkości i charakterystyki (moc, moment, zużycie paliwa).
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Brake-specific_fuel_consumption - accessed 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw silników spalinowych (charakterystyki zewnętrzne i częściowe)
  • Instrukcje/zeszyty ćwiczeń z czytania wykresów silników ZI (moc, moment, zużycie jednostkowe)
  • Tablice i mapy BSFC (zużycia jednostkowego) jako materiał do interpretacji ekonomicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego