KWALIFIKACJA CES2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 12.
Na wykresie przedstawiono przebieg rozgrzewania wanny szklarskiej. W jakim zakresie temperatur rozgrzewanie przebiega najwolniej?
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który obrazuje przebieg rozgrzewania wanny szklarskiej w czasie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Najwolniej" oznacza najmniejszą szybkość wzrostu temperatury w czasie, czyli odcinek wykresu o najmniejszym nachyleniu.
Na przedstawionej krzywej rozgrzewania najmniejsze nachylenie występuje w zakresie 150°C–350°C, więc w tym przedziale temperatura rośnie najwolniej.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba zinterpretować wykres rozgrzewania wanny szklarskiej, czyli zależność temperatury od czasu. Określenie "rozgrzewanie przebiega najwolniej" nie oznacza "w jakiej temperaturze proces jest najważniejszy", tylko gdzie na wykresie temperatura rośnie najwolniej.

Na wykresie szybkość nagrzewania odpowiada nachyleniu krzywej:

  • duże nachylenie (bardziej stromy odcinek) → duży przyrost temperatury w krótkim czasie → rozgrzewanie szybkie,
  • małe nachylenie (odcinek bardziej płaski) → mały przyrost temperatury w dłuższym czasie → rozgrzewanie wolne.

Poprawna odpowiedź: "150°C ÷ 350°C", ponieważ w tym zakresie krzywa ma najmniejsze nachylenie, czyli wzrost temperatury na jednostkę czasu jest najmniejszy.

Dlaczego pozostałe zakresy są nieprawidłowe?

  • "350°C ÷ 430°C" – na wykresie odcinek jest bardziej stromy niż w 150–350°C, więc temperatura rośnie szybciej.
  • "630°C ÷ 1000°C" – typowo jest to etap wyraźniejszego przyrostu temperatury; na wykresie odpowiada mu większe nachylenie niż w najwolniejszym fragmencie.
  • "1000°C ÷ 1300°C" – to wysoki zakres temperatur, ale sama "wysokość" temperatury nie przesądza o szybkości. Na wykresie ten fragment nie jest najbardziej płaski, więc nie opisuje najwolniejszego rozgrzewania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach są podane przedziały temperatur, zawsze porównuj nachylenia krzywej w tych przedziałach (ΔT/Δt), a nie to, który przedział brzmi "bardziej technologicznie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o najmniejszą szybkość wzrostu temperatury w czasie. Na wykresie temperatura–czas odpowiada temu odcinek o najmniejszym nachyleniu (najbardziej "płaski"). Nie wybiera się zakresu po samej wartości temperatury, tylko po tempie jej przyrostu.
Porównaj nachylenie krzywej w podanych przedziałach temperatur. Najwolniejsze nagrzewanie to ten fragment, gdzie krzywa rośnie najłagodniej, czyli przyrost temperatury na jednostkę czasu jest najmniejszy. W praktyce: szukasz najbardziej płaskiego odcinka.
Wysoka temperatura nie oznacza automatycznie wolnego lub szybkiego rozgrzewania. Pytanie dotyczy tempa zmian, a nie poziomu temperatury. Możliwe jest szybkie nagrzewanie w wysokich temperaturach i wolne nagrzewanie w niskich – zależy od przebiegu krzywej.
Kluczowa jest umiejętność czytania wykresu i rozumienia nachylenia jako szybkości zmian. Wiedza technologiczna pomaga zrozumieć, dlaczego tempo bywa ograniczane (np. ze względu na materiały ogniotrwałe), ale samo wskazanie przedziału wynika z analizy krzywej.
Najczęściej: wybór przedziału z "najwyższą" temperaturą, mylenie długości odcinka na osi temperatury z szybkością, pomijanie skali osi czasu oraz ocenianie wykresu "na oko" bez porównania nachyleń. Pomaga świadome myślenie: szukam najmniejszego ΔT/Δt.
Zawsze spójrz na podziałki osi. Nietypowa skala (np. zagęszczona na osi czasu) może "oszukać" intuicję. Porównuj odcinki w tych samych jednostkach: ile stopni przybywa w porównywalnym czasie. Jeśli wykres ma punkty/siatkę, wykorzystaj je do porównania.
Zbyt szybkie nagrzewanie może powodować naprężenia termiczne i uszkodzenia wyłożenia ogniotrwałego oraz elementów konstrukcji. Dlatego rozruch cieplny bywa etapowany, a pewne zakresy temperatur prowadzi się wolniej. Pytania egzaminacyjne często sprawdzają rozumienie tej idei.
Wartości bezwzględne analizuje się wtedy, gdy pytanie dotyczy np. temperatury docelowej, progów technologicznych lub dopuszczalnych zakresów pracy. Gdy jednak pojawia się "najszybciej/najwolniej", prawie zawsze chodzi o nachylenie (tempo zmian w czasie).
Poza temperatura–czas często spotyka się wykresy: zużycie energii w czasie, wydajność wanny, temperatura stref, ciśnienie lub przepływy mediów. Zasada interpretacji jest podobna: rozumieć osie, jednostki, trendy oraz odcinki o zmianach szybkich i wolnych.
Ćwicz na różnych wykresach: zaznaczaj osie i jednostki, opisuj własnymi słowami trendy, a potem odpowiadaj na pytania typu "gdzie najszybciej/najwolniej". Dobrą metodą jest też przeliczanie przykładowych ΔT/Δt z dwóch punktów, aby utrwalić związek nachylenia i szybkości.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii szkła dotyczące budowy i rozruchu wanny szklarskiej (skrypty szkolne/branżowe)
  • Ćwiczenia z odczytu wykresów (temperatura–czas) i interpretacji nachylenia krzywej
  • Instrukcje zakładowe rozruchu cieplnego pieców/wann (jeśli dostępne w pracowni lub na praktykach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego