KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 14.
Na wykresie przedstawiono udział procentowy pracowników inżynieryjno-technicznych w stosunku do zatrudnienia ogółem. Do obliczeń zastosowano wskaźnik
Ilustracja przedstawia wykres kołowy, który pokazuje udział procentowy pracowników inżynieryjno-technicznych w stosunku do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik struktury służy do opisu, jaki jest udział części w całości, najczęściej w procentach (np. udział pracowników danej grupy w zatrudnieniu ogółem). Wskaźnik dynamiki dotyczy zmian w czasie, a korelacja i regresja opisują zależność między zmiennymi, nie sam procentowy skład całości.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu opisano, że na wykresie przedstawiono udział procentowy pracowników inżynieryjno-technicznych w zatrudnieniu ogółem. Taki opis oznacza, że interesuje nas, jaką część całej populacji (wszystkich zatrudnionych) stanowi wyróżniona grupa. Do tego służy wskaźnik struktury, czyli wskaźnik pokazujący skład (strukturę) całości.

W praktyce wskaźnik struktury odpowiada na pytania typu: "Jaki odsetek/udział stanowi dana kategoria w sumie?" i jest często prezentowany na wykresach (kołowych, słupkowych) jako procenty. Nie jest tu konieczne porównanie różnych okresów ani badanie zależności przyczynowo-skutkowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "dynamiki" – wskaźniki dynamiki służą do oceny zmian w czasie (np. wzrost/spadek w kolejnym roku lub indeksy łańcuchowe i jednopodstawowe). Gdyby pytanie dotyczyło tego, jak zmienił się udział rok do roku, wtedy rozważałoby się dynamikę. Sam "udział procentowy" w danym zestawieniu to struktura.
  • "korelacji" – korelacja opisuje siłę i kierunek związku między dwiema zmiennymi (np. zależność między stażem pracy a wynagrodzeniem). Nie jest narzędziem do liczenia udziału jednej grupy w całości.
  • "regresji" – regresja służy do modelowania zależności i często do prognozowania (np. jak zmieni się Y przy zmianie X). To również nie jest wskaźnik udziału procentowego w strukturze zatrudnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "udział", "odsetek", "procent w całości", "w strukturze", to zazwyczaj chodzi o wskaźnik struktury. Jeśli pojawia się "wzrost/spadek", "w porównaniu do roku bazowego", "tempo zmian" – wtedy częściej chodzi o dynamikę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik struktury pokazuje, jaki udział części w całości stanowi dana kategoria, najczęściej w procentach. Przykład: udział pracowników inżynieryjno-technicznych w zatrudnieniu ogółem lub udział kosztów wynagrodzeń w kosztach całkowitych.
Jeśli treść mówi o udziale/odsetku/procentach w całości bez porównania okresów, to jest to struktura. Dynamika pojawia się wtedy, gdy analizujesz zmianę w czasie, np. "wzrost o X%" albo "w porównaniu z rokiem bazowym".
To opis składu całej zbiorowości: wybrana grupa jest częścią ogółu. Liczysz więc relację "część/suma" i przedstawiasz ją w %. Taki pomiar nie bada zmian w czasie ani zależności między zmiennymi, tylko proporcje.
Tak, wskaźnik dynamiki często wyraża się w % (np. 110% oznacza wzrost). Różnica polega na tym, że dynamika porównuje dwa momenty w czasie lub dwa stany (okres badany vs bazowy), a struktura opisuje udział w całości w danym zestawieniu.
Korelacja opisuje związek między dwiema zmiennymi (np. czy wraz ze wzrostem X rośnie Y). Udział procentowy w całości to nie jest związek dwóch zmiennych, tylko jedna miara opisująca proporcję, więc do tego nie stosuje się korelacji.
Regresję stosuje się do modelowania zależności, np. wpływu ceny na popyt lub stażu pracy na wynagrodzenie. Pozwala opisać trend i często prognozować. Nie służy do ustalania udziału procentowego grupy w ogóle zatrudnionych.
Najczęściej są to wykresy, które dobrze prezentują udziały w całości: wykres kołowy, słupkowy skumulowany albo słupkowy z procentami. Na takich wykresach zwykle widzisz, ile % przypada na każdą kategorię.
Częsty błąd to mylenie "udziału" z "zmianą udziału". Uczniowie wybierają dynamikę, gdy widzą procenty, mimo że nie ma porównania okresów. Drugi błąd to uznanie, że wykres automatycznie oznacza korelację lub regresję, bez analizy, co przedstawia miara.
Analiza struktury zatrudnienia pomaga przygotować zestawienia dla kierownictwa: udział działów, stanowisk, kwalifikacji czy grup zawodowych w ogólnej liczbie pracowników. Ułatwia planowanie kadr, kosztów wynagrodzeń oraz ocenę, czy firma ma właściwe proporcje personelu.
Ćwicz rozpoznawanie, czy wykres pokazuje strukturę (udziały w całości), czy dynamikę (zmiany w czasie). Zwracaj uwagę na opisy osi i jednostki. Rób krótkie notatki: "udział/odsetek = struktura", "porównanie okresów = dynamika", a "zależność X-Y = korelacja/regresja".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik struktury służy do opisu, jaki jest udział części w całości, najczęściej w procentach (np. udział pracowników danej grupy w zatrudnieniu ogółem).

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Struktura_statystyczna (dostęp: 2026-02-27)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wska%C5%BAnik_dynamiki (dostęp: 2026-02-27)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Korelacja (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: statystyka opisowa w ekonomii (wskaźniki struktury i dynamiki)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z interpretacji wykresów i wskaźników procentowych
  • Notatki z definicjami: struktura, dynamika, korelacja, regresja + przykłady zastosowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego