Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2017


PYTANIE NR 5.
Na wykresie strzałką zaznaczono proces
Ilustracja przedstawia wykres fazowy, który jest używany w kontekście chemii i fizyki do przedstawienia stanów skupienia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sublimacja to przemiana, w której substancja przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy, z pominięciem cieczy.
Topnienie oznacza stałe→ciecz, parowanie ciecz→gaz, a resublimacja gaz→stałe. O kierunku decyduje to, między jakimi stanami wskazuje strzałka.

Pełne wyjaśnienie:

Przemiany fazowe rozróżnia się przede wszystkim po tym, między jakimi stanami skupienia zachodzi przejście oraz czy po drodze występuje faza ciekła.

Sublimacja to przejście ze stanu stałego do gazowego bez etapu cieczy. Na wykresach (np. pokazujących stany skupienia w funkcji temperatury/ciśnienia albo schematyczne przejścia między fazami) odpowiada temu strzałka łącząca obszar/stan "ciało stałe" bezpośrednio z obszarem/stanem "gaz".

Pozostałe odpowiedzi opisują inne kierunki przemian, dlatego są nieprawidłowe:

  • Topnienie zachodzi, gdy ciało stałe zmienia się w ciecz (stałe→ciecz). Jeżeli strzałka nie prowadzi do stanu ciekłego, nie można tego procesu tak nazwać.
  • Parowanie to przejście cieczy w gaz (ciecz→gaz). Jest poprawne tylko wtedy, gdy punkt wyjścia stanowi faza ciekła.
  • Resublimacja jest procesem odwrotnym do sublimacji: gaz przechodzi w ciało stałe (gaz→stałe). Typowym błędem jest wybór tej odpowiedzi, gdy widzi się te same dwa stany, ale nie zwraca uwagi na kierunek strzałki.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zrobić szybki "test kierunku": najpierw nazwij stan początkowy i końcowy, a dopiero potem dopasuj nazwę procesu. To minimalizuje pomyłki między sublimacją i resublimacją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest sublimacja w chemii i fizyce?
Sublimacja to przemiana fazowa, w której substancja przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy, z pominięciem stanu ciekłego. Na schematach i wykresach odpowiada temu przejście "stałe → gaz". Przykładowo, niektóre substancje mogą ulatniać się ze stałej próbki podczas ogrzewania.
Jaka jest różnica między sublimacją a resublimacją?
Różnica dotyczy kierunku przemiany. Sublimacja to "stałe → gaz", natomiast resublimacja (depozycja) to "gaz → stałe". Na wykresach łatwo je pomylić, gdy widzi się te same dwa stany, dlatego zawsze sprawdzaj kierunek strzałki.
Dlaczego topnienie nie jest tym samym co sublimacja?
Topnienie dotyczy przejścia stałe → ciecz, a sublimacja to stałe → gaz bez pojawienia się cieczy. Jeśli na wykresie strzałka nie prowadzi do stanu ciekłego, nazwanie procesu topnieniem jest błędem wynikającym z utożsamiania "ogrzewania" z "topnieniem".
Kiedy na wykresie wybiera się parowanie jako proces?
Parowanie wybiera się wtedy, gdy proces zaczyna się w stanie ciekłym i kończy w stanie gazowym (ciecz → gaz). Jeżeli strzałka startuje ze stanu stałego lub kończy w stałym, to nie jest parowanie. Kluczowe jest więc poprawne rozpoznanie faz na wykresie.
Jak rozpoznać na schemacie, że zachodzi sublimacja?
Najpierw nazwij stan początkowy i końcowy. Jeśli strzałka łączy "ciało stałe" z "gazem" i nie ma etapu cieczy, jest to sublimacja. W zadaniach egzaminacyjnych pomaga też zapamiętanie par: stałe ↔ gaz odpowiada sublimacji (w jedną stronę) i resublimacji (w drugą).
Czy sublimacja ma znaczenie w przygotowaniu próbek do analizy?
Tak, bo może wpływać na straty składników próbki podczas suszenia lub ogrzewania. Jeśli analit lub składnik matrycy łatwo przechodzi ze stałego w gaz, masa i skład próbki mogą się zmieniać, co pogarsza wiarygodność wyniku. Dlatego dobiera się warunki przygotowania próbki świadomie.
Dlaczego w zadaniach myli się sublimację z resublimacją?
Najczęściej działa mechanizm "widzę te same dwa stany, więc nazwa też pasuje". To błąd nieuwzględnienia kierunku procesu. Żeby go uniknąć, czytaj strzałkę od początku do końca i dopiero potem dopasuj nazwę. Pomaga też szybka notatka: sublimacja = stałe→gaz.
Jakie są typowe przykłady substancji ulegających sublimacji?
W praktyce edukacyjnej często podaje się substancje, które potrafią przechodzić ze stałego w gaz bez topnienia w typowych warunkach. Na egzaminie ważniejsze od przykładów jest jednak rozpoznanie definicji i kierunku przemiany, bo to decyduje o poprawnej interpretacji wykresu.
Jakie osie na wykresie mogą pomóc rozpoznać przemiany fazowe?
Najczęściej spotkasz wykresy z temperaturą oraz (czasem) ciśnieniem albo schematy z podpisanymi stanami "stałe, ciecz, gaz". Niezależnie od typu, zasada jest stała: identyfikujesz, między jakimi fazami prowadzi strzałka. Jeśli brakuje opisów osi, rośnie ryzyko niejednoznacznej interpretacji.
Jak na egzaminie szybko odróżnić topnienie, parowanie i sublimację?
Użyj reguły "trójki przejść": topnienie = stałe→ciecz, parowanie = ciecz→gaz, sublimacja = stałe→gaz. Następnie sprawdź, czy na rysunku/wykresie występuje faza ciekła po drodze. To prosty krok, który ogranicza pomyłki przy zadaniach z wykresami.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Sublimacja to przemiana, w której substancja przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy, z pominięciem cieczy.Topnienie oznacza stałe→ciecz, parowanie ciecz→gaz, a resublimacja gaz→stałe."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sublimacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sublimacja (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Resublimacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Resublimacja (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Przemiana fazowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przemiana_fazowa (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do chemii/fizyki: dział o stanach skupienia i przemianach fazowych
  • Notatki/ściąga pojęć: definicje i kierunki przemian (stałe↔ciecz↔gaz)
  • Zadania treningowe z interpretacji wykresów przemian fazowych (krzywe ogrzewania/ochładzania, wykresy fazowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego