KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 26.
Na wywiezienie 20 ton humusu poniesiono koszty:
- zużycia paliwa 100 zł,
- wynagrodzenia 40 zł,
- smarów i konserwacji sprzętu 30 zł,
- amortyzacji sprzętu 20 zł.

Ile wyniesie koszt wywiezienia 1 tony humusu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć koszt wywiezienia 1 tony, najpierw sumuje się wszystkie koszty poniesione na 20 ton:
100 zł + 40 zł + 30 zł + 20 zł = 190 zł.
Następnie koszt całkowity dzieli się przez ilość ton:
190 zł / 20 t = 9,50 zł za 1 t.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano koszty poniesione łącznie na wykonanie usługi wywiezienia 20 ton humusu. Aby policzyć koszt wywiezienia 1 tony, trzeba wyznaczyć koszt jednostkowy, czyli:

koszt jednostkowy = koszt całkowity / ilość.

Krok 1: zsumuj koszty całkowite. Wszystkie wymienione pozycje są składnikami kosztu usługi, więc należy je dodać:

Zużycie paliwa: 100 zł
Wynagrodzenia: 40 zł
Smary i konserwacja: 30 zł
Amortyzacja sprzętu: 20 zł

Suma: 100 + 40 + 30 + 20 = 190 zł.

Krok 2: podziel przez liczbę ton. Skoro 190 zł dotyczy 20 t, to na 1 t przypada:

190 zł / 20 = 9,50 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje wyników są błędne?

  • Wyniki zbyt niskie (np. 5,00 zł lub 7,00 zł) zwykle biorą się z pominięcia części kosztów (np. amortyzacji lub smarów) albo z błędnej sumy.
  • Wynik 8,50 zł wskazuje najczęściej na pomyłkę rachunkową w dodawaniu (np. przyjęcie 170 zł zamiast 190 zł) lub dzielenie przez niewłaściwą wartość.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens wyniku. Skoro sam koszt paliwa to 100 zł na 20 t, to już daje 5 zł/t, więc pełny koszt (z robocizną, serwisem i amortyzacją) musi być wyraźnie większy niż 5 zł/t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy to koszt przypadający na jedną jednostkę efektu, np. 1 tonę, 1 hektar lub 1 km. Liczy się go jako koszt całkowity / ilość. Dzięki temu łatwiej porównywać opłacalność usług, ustalać ceny i kontrolować, które składniki kosztów najbardziej obciążają usługę.
Najpierw zsumuj wszystkie podane koszty, aby dostać koszt całkowity dla 20 ton. Potem podziel tę sumę przez 20. To klasyczny schemat: suma kosztów / liczba ton = koszt na 1 tonę. Warto na końcu sprawdzić, czy wynik ma sens (nie jest niższy niż sam koszt paliwa na tonę).
W zadaniu wszystkie pozycje są składnikami kosztu wykonania usługi. Paliwo i smary to koszty eksploatacyjne, wynagrodzenie to koszt pracy, a amortyzacja odzwierciedla zużycie sprzętu w czasie. Jeśli pominiesz którykolwiek składnik, otrzymasz zaniżony koszt jednostkowy i błędny wynik kalkulacji.
Tak. Amortyzacja w kalkulacjach traktowana jest jako koszt zużycia środka trwałego (np. maszyny) w czasie. Nie musi oznaczać jednorazowego wydatku, ale wpływa na realny koszt wykonywania prac, bo sprzęt się zużywa i trzeba go kiedyś naprawić lub wymienić. Pomijanie amortyzacji zniekształca ocenę opłacalności.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego składnika (np. amortyzacji), błędne dodanie kosztów, podzielenie przez złą wartość (np. przez 2 zamiast 20) oraz zaokrąglanie "na oko" bez kontroli. Pomaga zapis: najpierw suma kosztów, potem jedno dzielenie przez liczbę jednostek.
Wykonaj szybki test sensowności: policz minimalny koszt na tonę z największego składnika, np. paliwo/20. Jeśli sam ten składnik daje np. 5 zł/t, to pełny koszt (z wynagrodzeniem, serwisem i amortyzacją) musi być większy niż 5 zł/t. Gdy wyjdzie mniej, to sygnał pomyłki w rachunkach.
Przeliczenie na tonę stosuje się m.in. w transporcie i usługach związanych z masą ładunku: wywóz obornika, wapna, humusu, ziarna, pasz czy odpadów. Ułatwia to porównanie ofert, planowanie budżetu i negocjowanie stawek. Dla prac polowych częściej spotyka się przeliczenie na hektar.
Typowo ujmuje się paliwo, materiały eksploatacyjne (oleje, smary), serwis i konserwację, części zużywalne, koszty pracy operatora oraz amortyzację sprzętu. W praktyce mogą dojść także koszty pośrednie (np. ubezpieczenie, garażowanie), ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle podaje się zamkniętą listę składników do zsumowania.
Tak, matematycznie daje to ten sam wynik, bo (a+b+c+d)/20 = a/20 + b/20 + c/20 + d/20. W praktyce na egzaminie bezpieczniej jest jednak najpierw policzyć jedną sumę, a potem wykonać jedno dzielenie. Zmniejsza to ryzyko pominięcia składnika lub błędu w wielu drobnych obliczeniach.
Ćwicz schematy: koszt całkowity (suma składników) → koszt jednostkowy (dzielenie przez ilość). Rozwiązuj krótkie zadania na tonę, hektar i godzinę pracy maszyny. Po każdym wyniku rób kontrolę sensowności (czy wynik nie jest niższy niż największy składnik podzielony przez ilość).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Dzielenie" – opis działania i własności, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzielenie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Rachunek kosztów" – ogólne pojęcia kosztów w ujęciu ekonomicznym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunek_koszt%C3%B3w (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Amortyzacja" – definicja i sens ekonomiczny, https://pl.wikipedia.org/wiki/Amortyzacja (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw rachunku kosztów (koszty całkowite i jednostkowe)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z obliczeń procentowo-kosztowych i kosztu jednostkowego
  • Materiały szkolne z ekonomiki i organizacji pracy w rolnictwie (kalkulacje kosztów usług)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego