KWALIFIKACJA SPC2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 1.
Na zamieszczonej ilustracji przedstawiono
Ilustracja przedstawia kilka strąków groszku z widocznymi zielonymi ziarnami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Groszek rozpoznaje się po drobnych, kulistych nasionach o dość wyrównanej wielkości.
Fasola ma zwykle większe, nerkowate ziarna, bób jest wyraźnie spłaszczony i duży, a soczewica ma kształt małych "krążków". Dlatego poprawna jest odpowiedź "groszek".

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe jest rozpoznanie surowca po cechach morfologicznych widocznych na ilustracji: kształcie, wielkości, stopniu spłaszczenia oraz typowym wyglądzie powierzchni nasion.

Odpowiedź "groszek" jest właściwa, gdy widoczne są małe, w miarę jednolite, kuliste ziarna/nasiona. Groszek (w praktyce produkcyjnej często spotykany jako surowiec świeży, mrożony lub konserwowy) ma charakterystyczną formę "kulek", co odróżnia go od innych strączkowych wymienionych w odpowiedziach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego obrazu?

  • "Fasola" – nasiona fasoli są zwykle większe i mają kształt bardziej nerkowaty/owalny, często z wyraźnym "znaczkiem" (hilum) i większą zmiennością kształtu między odmianami. Na zdjęciach fasola rzadko wygląda jak drobne, równe kulki.
  • "Bób" – ziarna bobu są wyraźnie duże i spłaszczone, zwykle mają bardziej "płytkowy" kształt. Nawet przy różnych odmianach bób jest na ogół masywniejszy niż groszek i nie tworzy małych kulek.
  • "Soczewica" – soczewica ma typową postać małych, spłaszczonych krążków (soczewkowatych). To jedna z najłatwiejszych do odróżnienia roślin strączkowych właśnie dzięki spłaszczeniu i "dyskowemu" kształtowi.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach obrazkowych warto odruchowo sprawdzić trzy cechy: (1) czy ziarno jest kuliste czy spłaszczone, (2) czy jest duże czy drobne, (3) czy kształt jest jednolity. Taki "szybki filtr" zwykle pozwala bezbłędnie odróżnić groszek od bobu i soczewicy, a następnie od fasoli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej decyduje kształt i wielkość. Groszek zwykle jest drobny i kulisty, a fasola jest większa, bardziej owalna/nerkowata i częściej ma widoczny "znaczek" (miejsce przyczepu). Przy słabej jakości zdjęcia szukaj przede wszystkim spłaszczenia i skali.
Bób rozpoznasz po tym, że ziarna są duże i spłaszczone, zwykle bardziej "płytkowe" niż kuliste. Nawet bez skali na zdjęciu bób wygląda masywnie i ma większą powierzchnię niż groszek. To cecha bardziej stała niż kolor, który bywa zmienny.
Soczewica ma charakterystyczny kształt małych, płaskich krążków (soczewkowatych), a groszek jest kulisty. To różnica geometryczna, którą widać nawet na słabszych zdjęciach. Mylenie zdarza się głównie wtedy, gdy ziarna są zasłonięte lub zdjęcie jest bardzo nieostre.
Najlepiej stosować prostą listę kontrolną: kształt (kulisty/spłaszczony), wielkość (drobne/duże), jednorodność (równe czy zróżnicowane) i powierzchnia (gładka/pomarszczona). Dopiero na końcu bierz pod uwagę kolor.
Nie. Kolor zależy od odmiany i stopnia przetworzenia (np. suszenie, obróbka cieplna). W zadaniach lepiej opierać się na kształcie kulistym i typowej wielkości ziaren, a nie wyłącznie na barwie. Zielony kolor bywa wskazówką, ale nie jest regułą.
Jest ważna na etapie przyjęcia surowca, sortowania i doboru parametrów obróbki. Różne strączkowe różnią się twardością, wielkością i zachowaniem podczas moczenia czy blanszowania. Pomyłka może pogorszyć jakość wyrobu (tekstura, rozgotowanie, nierównomierność).
Najczęstszy błąd to ocenianie "na oko" bez porównania spłaszczenia. Bób jest bardziej płaski i większy, a fasola częściej ma kształt nerkowaty. Drugi błąd to sugerowanie się nazwą potoczną lub własnym doświadczeniem kuchennym zamiast analizą cech widocznych na zdjęciu.
Tak, ilustracje egzaminacyjne często pokazują surowce w postaci spotykanej w przemyśle: mrożonej, suszonej lub jako składnik mieszanek. Wtedy groszek nadal powinien zachować kulisty kształt, choć może być bardziej matowy lub mieć zmienioną barwę w porównaniu do świeżego.
Ćwicz na zestawach zdjęć i próbkach: porównuj groszek, fasolę, bób i soczewicę obok siebie. Twórz własne notatki: po 2–3 cechy rozpoznawcze dla każdego surowca. Na egzaminie stosuj stałą procedurę oceny: kształt → spłaszczenie → wielkość → szczegóły.
Często spotyka się m.in. groszek, fasolę, bób i soczewicę w wyrobach konserwowych, mrożonkach, daniach gotowych oraz mieszankach warzywnych. W praktyce technologicznej ważne jest też rozróżnianie ich postaci (suche, mrożone, gotowane), bo wpływa to na parametry procesu.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Groszek rozpoznaje się po drobnych, kulistych nasionach o dość wyrównanej wielkości."

Źródła:

  • Wikipedia: "Groch siewny" (opis gatunku i nasion) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Groch_siewny (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Fasola zwyczajna" (opis nasion) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Fasola_zwyczajna (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Bób" (opis nasion) — https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C3%B3b (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Atlasy i katalogi surowców roślinnych dla technologii żywności (działy: rośliny strączkowe)
  • Podręczniki z towaroznawstwa artykułów spożywczych (część o surowcach roślinnych)
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie surowców na zdjęciach i próbkach (różne odmiany i stopnie przetworzenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego