KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 25.
Na zdjęciu pokazano
Ilustracja przedstawia przekrój sprzęgła, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprzęgło rozpoznaje się po typowych elementach zespołu: tarczy ciernej z wielowypustem, docisku (sprężyna talerzowa) oraz współpracy z kołem zamachowym. Przekładnia główna i mechanizm różnicowy są elementami mostu/zespołu napędowego, a przekładnia kierownicza należy do układu kierowniczego.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: "sprzęgło". Sprzęgło jest zespołem układu przeniesienia napędu, którego zadaniem jest czasowe rozłączanie silnika od skrzyni biegów oraz umożliwienie płynnego ruszania i zmiany biegów. Na fotografiach egzaminacyjnych sprzęgło bywa pokazywane jako komplet lub jako charakterystyczne elementy: tarcza sprzęgła (z okładzinami ciernymi i piastą z wielowypustem), docisk sprzęgła (często ze sprężyną talerzową) albo łożysko oporowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "przekładnię główną" najczęściej kojarzy się z parą kół zębatych (np. hipoidalnych) w moście napędowym lub w przekładni głównej transaxle. Jej cechą jest obecność dużego koła talerzowego i wałka atakującego, a nie elementów ciernych jak w sprzęgle.
  • "mechanizm różnicowy" rozpoznaje się po koszu, satelitach i kołach półosiowych; jest to zespół umożliwiający różne prędkości obrotowe kół napędzanych. Konstrukcyjnie i wizualnie różni się od sprzęgła (brak tarczy ciernej i docisku).
  • "przekładnię kierowniczą" (np. listwową) identyfikuje się po obudowie z listwą zębatą, wałku zębnika i miejscach mocowania drążków kierowniczych. To element układu kierowniczego, a nie przeniesienia napędu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się elementy napędu (sprzęgło, przekładnia główna, mechanizm różnicowy) i element sterowania (przekładnia kierownicza), warto najpierw ustalić, czy widoczna część ma elementy cierne/okładziny (sprzęgło), czy zębate i w oleju (przekładnie/różnicowy), czy jest związana z drążkami i zwrotnicami (kierownicza).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprzęgło to zespół układu przeniesienia napędu, który umożliwia czasowe rozłączanie silnika od skrzyni biegów. Dzięki temu można płynnie ruszać, zmieniać biegi i zatrzymać pojazd bez gaszenia silnika. Najczęściej spotkasz tarczę sprzęgła, docisk i łożysko oporowe.
Tarcza sprzęgła zwykle ma okładziny cierne po obu stronach oraz piastę z wielowypustem w środku. Często widać też sprężyny tłumiące drgania w piaście. To odróżnia ją od elementów zębatych przekładni i od części układu kierowniczego.
Mechanizm różnicowy rozdziela moment na półosie i pozwala kołom obracać się z różnymi prędkościami na zakręcie. Ma elementy zębate (satelity, koła półosiowe) pracujące w obudowie. Sprzęgło działa ciernie (tarcza i docisk) i służy do rozłączania napędu, a nie do podziału prędkości.
Przekładnia główna to zespół zwiększający moment obrotowy i zmniejszający prędkość obrotową przed mechanizmem różnicowym (np. w moście napędowym). Zwykle składa się z pary kół zębatych (atak–koło talerzowe). Nie ma tarczy ciernej ani docisku typowych dla sprzęgła.
Typowe objawy to ślizganie się sprzęgła (wzrost obrotów bez przyspieszenia), szarpanie przy ruszaniu, trudności w zmianie biegów oraz hałas przy wciskaniu pedału (np. łożysko oporowe). W diagnozie ważne są też oględziny tarczy i docisku po demontażu.
Przekładnia kierownicza (np. listwowa) jest powiązana z drążkami kierowniczymi i ma obudowę z miejscami mocowania do nadwozia oraz wyjściami na końcówki drążków. Elementy napędu częściej mają obudowy przekładni, koła zębate lub elementy cierne (sprzęgło), a nie punkty dla drążków.
Jednotarczowe jest najczęstsze w autach osobowych ze względu na prostotę i koszty. Dwutarczowe (lub wielotarczowe) spotyka się tam, gdzie potrzebna jest większa zdolność przenoszenia momentu przy ograniczonej średnicy, np. w wybranych rozwiązaniach sportowych lub użytkowych. Na egzaminie rozpoznawaj przede wszystkim cechy tarczy i docisku.
Najczęściej zestaw obejmuje tarczę sprzęgła i docisk, a często także łożysko oporowe (wysprzęglik zależnie od konstrukcji). W niektórych naprawach dochodzi też koło dwumasowe, ale to odrębny element. Na zdjęciach egzaminacyjnych szukaj okładzin ciernych i sprężyny talerzowej docisku.
Bo kilka opcji może dotyczyć jednego obszaru pojazdu (np. napęd), ale różni się zasadą działania: cierna (sprzęgło) vs zębata (przekładnia główna, mechanizm różnicowy). Typowy błąd to wybór "znanej" nazwy bez sprawdzenia, czy na zdjęciu widać okładziny cierne, koła zębate czy elementy układu kierowniczego.
Najlepiej uczyć się z atlasów części i katalogów producentów oraz porównywać zdjęcia zespołów: sprzęgło, skrzynia, most, przekładnia kierownicza. Zrób listę cech rozpoznawczych (np. okładziny i wielowypust dla tarczy). Trening na wielu fotografiach ogranicza zgadywanie i skraca czas odpowiedzi.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Sprzęgło rozpoznaje się po typowych elementach zespołu: tarczy ciernej z wielowypustem, docisku (sprężyna talerzowa) oraz współpracy z kołem zamachowym."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprz%C4%99g%C5%82o_(technika) - dostęp: 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mechanizm_r%C3%B3%C5%BCnicowy - dostęp: 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_g%C5%82%C3%B3wna - dostęp: 2026-03-01

Materiały:

  • Katalogi/rysunki producentów części (schematy sprzęgieł i układu napędowego)
  • Podręczniki z budowy pojazdów samochodowych (dział: przeniesienie napędu)
  • Materiały dydaktyczne i atlasy części samochodowych z fotografiami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego