KWALIFIKACJA TWO9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 39.
Na zdjęciu przedstawiającym okrętowy żuraw pokładowy strzałką wskazano
Na ilustracji znajduje się okrętowy żuraw pokładowy zamontowany na statku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Siłownik hydrauliczny to element wykonawczy układu hydraulicznego żurawia: pod wpływem ciśnienia oleju wysuwa lub wsuwa tłoczysko i wytwarza ruch liniowy, który zmienia położenie części żurawia (np. wysięgnika). Pozostałe odpowiedzi nie opisują typowego elementu roboczego z korpusem i tłoczyskiem.

Pełne wyjaśnienie:

W żurawiu pokładowym ruchy robocze (podnoszenie, zmiana pochylenia wysięgnika, czasem obrót lub wysuw) są często realizowane przez układ hydrauliczny. Kluczowym elementem wykonawczym takiego układu jest siłownik hydrauliczny.

Siłownik hydrauliczny zamienia energię ciśnienia cieczy (najczęściej oleju hydraulicznego) na ruch liniowy. Charakterystycznie składa się z cylindra (korpusu) oraz tłoczyska, które wysuwa się i chowa. Na zdjęciach technicznych zwykle rozpoznaje się go po:

  • wydłużonym, cylindrycznym korpusie,
  • widocznym tłoczysku (często chromowanym),
  • mocowaniach przegubowych/ucha na końcach,
  • przewodach hydraulicznych doprowadzających medium.

Dlatego odpowiedź "siłownik hydrauliczny" jest właściwa, jeśli strzałka wskazuje taki element realizujący wymuszenie ruchu.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, ponieważ nie wskazują elementu wykonującego pracę w postaci wysuwu/ wsuwu tłoczyska. "ostojnica" odnosi się do elementu konstrukcyjnego/nośnego (części stałej), a nie do wykonawczego napędu liniowego. Określenia "rener" oraz "obciążnik renera" nie identyfikują typowego siłownika hydraulicznego; nawet jeśli w danym kontekście oznaczałyby część osprzętu, nie odpowiadają opisowi elementu roboczego z tłoczyskiem.

W praktyce eksploatacyjnej ważne jest, aby umieć rozpoznać siłownik, bo typowe usterki (wycieki na uszczelnieniach, uszkodzenia tłoczyska, zapowietrzenie układu) mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pracy żurawia i mogą powodować niekontrolowane opadanie lub brak możliwości utrzymania ładunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Siłownik hydrauliczny to element wykonawczy, który pod wpływem ciśnienia oleju wykonuje ruch liniowy (wysuw/ wsuw tłoczyska). Ten ruch jest zamieniany na zmianę położenia części żurawia, np. podnoszenie lub opuszczanie wysięgnika.
Szukaj długiego cylindra (korpusu) i wysuwającego się pręta (tłoczyska). Często widać też ucha/przeguby mocujące na końcach oraz przewody hydrauliczne. To odróżnia siłownik od stałych elementów konstrukcyjnych.
Hydraulika pozwala uzyskać duże siły przy stosunkowo kompaktowych wymiarach i płynną regulację ruchu. Ułatwia też sterowanie (zawory, rozdzielacze) i może pracować w trudnych warunkach eksploatacji spotykanych na statkach.
Najczęściej realizuje zmianę pochylenia wysięgnika (podnoszenie/opuszczanie) albo wysuw elementu teleskopowego. W zależności od konstrukcji może też współpracować z innymi mechanizmami, które odpowiadają za określone ruchy robocze żurawia.
Wyciek zwykle wskazuje na zużycie uszczelnień, uszkodzenie tłoczyska lub połączeń przewodów. To sygnał do przerwania pracy i zgłoszenia usterki, bo spadek ciśnienia może powodować utratę siły i ryzyko niekontrolowanego ruchu ładunku.
Do częstych problemów należą: nieszczelności (uszczelnienia), zarysowania lub korozja tłoczyska, zapowietrzenie układu, zabrudzenie oleju oraz zużycie przegubów mocujących. Objawami bywają szarpanie ruchu lub brak utrzymania pozycji.
W praktyce utrzymanie pozycji zależy nie tylko od siłownika, ale i od układu zaworów (np. zwrotnych, bezpieczeństwa) oraz szczelności całego układu. Nieszczelności mogą powodować powolne opadanie, więc wymagane są sprawne zabezpieczenia.
Najczęstsze to mylenie siłownika z osłoną, rozpórką lub częścią konstrukcji, bo wszystkie mogą być podłużne. Pomaga sprawdzenie, czy widać tłoczysko, przeguby oraz przewody hydrauliczne. Warto też ocenić, czy element faktycznie zmienia długość.
Nie wolno wchodzić w strefę ruchu wysięgnika i siłownika ani przebywać pod ładunkiem. Trzeba uważać na punkty zgniotu w przegubach oraz na możliwość nagłego ruchu przy zmianie ciśnienia. Prace serwisowe wykonuje się po odciążeniu i zabezpieczeniu układu.
Ucz się rozpoznawania elementów po funkcji i wyglądzie: siłownik (ruch liniowy), wciągarka (nawijanie liny), wysięgnik (element nośny). Pomagają zdjęcia, schematy i krótkie opisy. Na egzaminie szukaj cech charakterystycznych, nie samej nazwy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi nie opisują typowego elementu roboczego z korpusem i tłoczyskiem."

Źródła:

  • ISO 5598:2020, Fluid power systems and components — Vocabulary (definicje elementów hydrauliki siłowej, w tym siłownika)
  • ISO 4306-1:2016, Cranes — Vocabulary — Part 1: General (terminologia dźwignic/żurawi)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z "hydrauliki siłowej" (budowa i działanie siłowników, typowe uszkodzenia)
  • Instrukcje obsługi/DTR żurawi pokładowych stosowanych w żegludze śródlądowej (schematy elementów)
  • Materiały szkoleniowe z BHP przy obsłudze urządzeń dźwignicowych na statkach (identyfikacja stref i elementów ruchomych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego