KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 18.
Na zdjęciu przedstawiono chorobę bulw ziemniaków. Jest to
Ilustracja przedstawia ziemniaka z widocznymi objawami choroby, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W bakteriozie pierścieniowej po przekrojeniu bulwy widoczny jest charakterystyczny, ciemniejszy pierścień wzdłuż wiązek naczyniowych, położony tuż pod skórką. Parch prószysty daje głównie strupy i wrzody na powierzchni, rak ziemniaka tworzy kalafiorowate narośla, a rdzawa plamistość to rozproszone plamy w miąższu bez pierścienia.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie opiera się na objawie diagnostycznym widocznym na przekroju bulwy: obecności wyraźnego, ciemniejszego (żółtobrązowego/kremowobrunatnego) pierścienia wiązek naczyniowych biegnącego równolegle do skórki. Taki "naczyniowy pierścień" jest typowy dla bakteriozy pierścieniowej ziemniaka i odróżnia ją od wielu innych problemów jakościowych bulw.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do zdjęcia:

  • "parch prószysty" dotyczy przede wszystkim zewnętrznej części bulwy: na skórce pojawiają się strupowate, korkowate zmiany i wrzody. Nie jest to choroba rozpoznawana po jednolitym, ciągłym pierścieniu w miąższu na przekroju.
  • "rak ziemniaka" powoduje charakterystyczne, silnie deformujące kalafiorowate narośla na bulwach. To zupełnie inny obraz niż gładki przekrój z pierścieniem naczyniowym.
  • "rdzawa plamistość miąższu bulw" to zmiana fizjologiczna barwy: pojawiają się nieregularne, rozproszone plamy w miąższu, a nie wąski, równomierny pierścień ułożony pod skórką.

W praktyce terenowej kluczowe jest, aby bulwę przeciąć i ocenić położenie zmiany: bakterioza pierścieniowa "idzie" po wiązkach naczyniowych, więc tworzy obraz pierścienia. To ogranicza typowy błąd polegający na myleniu jej z plamistościami miąższu lub chorobami skórki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To bakteryjna choroba bulw ziemniaka rozpoznawana m.in. po objawach na przekroju. Charakterystyczny jest ciemniejszy pierścień związany z wiązkami naczyniowymi, widoczny tuż pod skórką. Choroba może powodować gnicie tkanek i pogorszenie jakości plonu.
Po przecięciu bulwy szukaj ciągłej lub przerywanej, ciemniejszej obwódki biegnącej równolegle do skórki (pierścień naczyniowy). Zmiana ma układ "pierścienia", a nie przypadkowych plam. To kluczowa cecha odróżniająca od wielu innych uszkodzeń miąższu.
Parch prószysty daje przede wszystkim zmiany na powierzchni bulwy: strupy, wrzody i korkowacenie skórki. Nie jest typowe, aby tworzył wyraźny, równy pierścień w miąższu na przekroju. Dlatego przy widocznym pierścieniu bardziej podejrzewa się chorobę wiązek naczyniowych.
Rak ziemniaka zwykle powoduje silne deformacje: kalafiorowate narośla i guzowate rozrosty tkanek, często widoczne już z zewnątrz. Bakterioza pierścieniowa może nie dawać wyraźnych objawów na skórce, a jej typowy znak to pierścień naczyniowy widoczny dopiero po przekrojeniu.
Rdzawa plamistość to zmiana fizjologiczna, w której w miąższu pojawiają się rozproszone, nieregularne rdzawobrązowe plamy. Nie układają się one w równy pierścień pod skórką. Przy wątpliwościach zwracaj uwagę na kształt i lokalizację zmian: pierścień sugeruje problem wiązek naczyniowych.
Gdy podejrzewasz choroby, które mogą nie dawać jednoznacznych objawów na powierzchni bulwy. W bakteriozie pierścieniowej kluczowy znak jest wewnątrz (pierścień naczyniowy), więc bez przekroju łatwo ją przeoczyć albo pomylić z chorobami skórki czy fizjologicznymi przebarwieniami.
Najczęściej myli się zmiany wewnętrzne z zewnętrznymi: strupy na skórce (parch) traktuje się jak objaw choroby miąższu lub odwrotnie. Częsty błąd to też kierowanie się wyłącznie kolorem przebarwienia, bez analizy kształtu (pierścień kontra plamy) i położenia zmiany pod skórką.
Ponieważ wskazuje, że problem dotyczy wiązek naczyniowych, czyli "układu przewodzącego" w bulwie. Choroby naczyniowe często dają charakterystyczny układ zmian w postaci obwódki/pierścienia. Ta cecha jest bardziej rozstrzygająca niż sama barwa, która może być podobna w różnych schorzeniach.
W praktyce kluczowe jest unikanie używania podejrzanego materiału do sadzenia oraz dbanie o higienę pracy. Patogeny mogą przenosić się wraz z materiałem roślinnym i na narzędziach czy maszynach. Dlatego ważne są czyszczenie, dezynfekcja oraz segregacja partii budzących wątpliwości.
Ćwicz na atlasach i zestawach zdjęć: osobno dla objawów na skórce, a osobno dla objawów na przekroju. Ucz się "cech rozstrzygających" (np. pierścień naczyniowy, kalafiorowate narośla, strupy). Na egzaminie najpierw ustal, czy objaw jest zewnętrzny czy wewnętrzny.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W bakteriozie pierścieniowej po przekrojeniu bulwy widoczny jest charakterystyczny, ciemniejszy pierścień wzdłuż wiązek naczyniowych, położony tuż pod skórką."

Źródła:

  • EPPO Global Database: Clavibacter sepedonicus (CMSP), https://gd.eppo.int/taxon/CMSP00 (dostęp: 2026-03-14)
  • CABI Compendium: Clavibacter sepedonicus (potato ring rot) datasheet, https://www.cabi.org/isc/datasheet/15319 (dostęp: 2026-03-14)
  • USDA APHIS: Potato Ring Rot (Clavibacter sepedonicus) – informacje o chorobie i objawach, https://www.aphis.usda.gov/plant-pests-diseases/pests-and-diseases/potato-ring-rot (dostęp: 2026-03-14)

Materiały:

  • Atlasy chorób ziemniaka (materiały zdjęciowe do rozpoznawania objawów)
  • Podręczniki fitopatologii roślin rolniczych (rozdziały o chorobach bakteryjnych)
  • Materiały szkoleniowe inspekcji ochrony roślin dotyczące diagnostyki wizualnej chorób kwarantannowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego