KWALIFIKACJA OGR2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 8.
Na zdjęciu przedstawiono chwast upraw sadowniczych. Jest to
Ilustracja przedstawia zbliżenie na roślinę, która jest pokrzywą zwyczajną (Urtica dioica).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pokrzywa zwyczajna jest rozpoznawana m.in. po charakterystycznych, ząbkowanych liściach ustawionych naprzeciwlegle oraz po obecności parzących włosków. Pozostałe gatunki mają inny pokrój i inne cechy liści (np. rozeta u mniszka, wąskie liście babki), więc nie pasują do rośliny ze zdjęcia.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie chwastu w uprawach sadowniczych opiera się na cechach widocznych na fotografii: pokroju rośliny, ulistnieniu, kształcie i unerwieniu liści oraz ewentualnych cechach szczególnych (np. włoski parzące).

Odpowiedź "pokrzywa zwyczajna" jest właściwa, ponieważ ten gatunek ma cechy diagnostyczne, które zwykle da się uchwycić nawet na zdjęciu: wyraźnie ząbkowane liście, ułożenie liści na łodydze oraz typowy wygląd rośliny zielnej spotykanej na stanowiskach ruderalnych i na obrzeżach upraw. W praktyce sadowniczej jest to chwast konkurujący o wodę i składniki, dlatego jego poprawne rozpoznanie ma znaczenie przy doborze sposobu ograniczania zachwaszczenia.

Odpowiedź "mniszek lekarski" jest nieprawidłowa, bo mniszek zwykle tworzy przyziemną rozetę liści i charakterystyczne kwiatostany-koszyczki, co odróżnia go od pokroju typowego dla pokrzywy.

Odpowiedź "babka lancetowata" jest nieprawidłowa: babka ma długie, wąskie liście z równoległym, wyraźnym unerwieniem, zebrane w rozetę, oraz kłosowate kwiatostany. To zestaw cech inny niż u pokrzywy.

Odpowiedź "iglica pospolita" także nie pasuje, ponieważ jest to roślina o odmiennym wyglądzie liści i pędów; rozpoznaje się ją po innych elementach budowy niż te typowe dla pokrzywy.

Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji ze zdjęcia nie opieraj się na samej "znajomości nazwy". Najpierw sprawdź ulistnienie (układ liści na łodydze), kształt blaszki, brzeg liścia oraz cechy szczególne, a dopiero potem dopasuj gatunek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej po ząbkowanych liściach, typowym pokroju rośliny oraz cechach powierzchni pędów i liści (często widoczne są włoski parzące). Warto porównać: układ liści na łodydze, kształt blaszki i brzeg liścia, a nie tylko ogólne skojarzenie.
Bo mniszek jest bardzo znany i łatwo działa tu "efekt znajomości". Uczniowie wybierają go intuicyjnie, bez analizy cech. Tymczasem mniszek zwykle ma rozetę przy ziemi i charakterystyczne kwiatostany-koszyczki, co odróżnia go od wielu chwastów łodygowych.
Babka ma wąskie, lancetowate liście z wyraźnym równoległym unerwieniem, zwykle w rozecie przy ziemi. Pokrzywa ma inny kształt i brzeg liści oraz typowy wygląd rośliny łodygowej. Analiza unerwienia i ułożenia liści często najszybciej rozwiązuje wątpliwość.
To zależy od stanowiska i sposobu pielęgnacji, ale często spotyka się gatunki ruderalne i łąkowe w międzyrzędziach oraz w pasach herbicydowych. Na egzaminie liczy się umiejętność rozpoznania najpospolitszych chwastów na podstawie cech morfologicznych, nie tylko nazw.
Często tak, bo zdjęcie może nie pokazywać całej rośliny (np. korzenia, kwiatów, owoców) ani skali. Dlatego trzeba umieć pracować na cechach, które widać: liście, ich ułożenie, brzeg, unerwienie i pokrój. Pomaga porównywanie z atlasem chwastów.
Gdy rozrasta się w pasach przy drzewach lub na obrzeżach kwater i konkuruje o wodę oraz składniki pokarmowe. Uciążliwość rośnie także tam, gdzie ograniczone są zabiegi mechaniczne. Identyfikacja gatunku jest pierwszym krokiem do dobrania skutecznej metody ograniczania zachwaszczenia.
Najczęściej: wybór "najbardziej znanej" nazwy bez sprawdzenia cech, ignorowanie ułożenia liści na łodydze, mylenie rozet (mniszek, babka) z roślinami łodygowymi oraz sugerowanie się jednym detalem. Pomaga szybka checklista: pokrój, ulistnienie, brzeg, unerwienie.
Skup się na cechach wegetatywnych: kształt i wielkość liści, brzeg liścia, unerwienie, ułożenie liści (naprzeciwległe/szeregowe), wygląd łodygi. Wiele chwastów da się rozpoznać bez kwiatów, jeśli konsekwentnie analizuje się te elementy.
Bo różne chwasty inaczej reagują na zabiegi (mechaniczne, chemiczne) i mają różną dynamikę odrastania. Rozpoznanie gatunku ułatwia dobór terminu i metody ograniczania zachwaszczenia oraz ocenę ryzyka konkurencji dla drzew. W sadzie wpływa to na plon i jakość.
Ucz się z atlasu/klucza do chwastów i rób własne notatki z cechami: liście, pokrój, kwiatostan. Dobrą metodą jest porównywanie gatunków parami (np. pokrzywa vs babka, pokrzywa vs mniszek). Najlepsze efekty daje praktyka w terenie w różnych fazach rozwoju roślin.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pokrzywa zwyczajna jest rozpoznawana m.in. po charakterystycznych, ząbkowanych liściach ustawionych naprzeciwlegle oraz po obecności parzących włosków."

Materiały:

  • Atlasy/klucze do oznaczania chwastów dla rolnictwa i ogrodnictwa
  • Materiały dydaktyczne ze szkoły branżowej dotyczące chwastów w sadach
  • Zajęcia terenowe: rozpoznawanie chwastów w różnych fazach rozwojowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego