Nachylenie skarpy wykopu w praktyce robót ziemnych często zapisuje się w formie 1:n, gdzie:
- 1 oznacza część pionową (przyrost wysokości),
- n oznacza część poziomą (odsunięcie krawędzi skarpy w poziomie, tzw. rozbieg).
Aby poprawnie odpowiedzieć, należy wykonać dwa kroki na podstawie przekroju poprzecznego wykopu: (1) odczytać z rysunku, o ile skarpa wznosi się w pionie, oraz (2) odczytać, jaki odpowiada temu odcinek w poziomie. Następnie zapisuje się stosunek pion:poziom i w razie potrzeby upraszcza do postaci 1:n.
Odpowiedź "1:2" oznacza, że na każdą 1 jednostkę w pionie skarpa ma 2 jednostki w poziomie. Taki zapis jest typowy dla skarp o umiarkowanym nachyleniu (łagodniejszych niż 1:1).
Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:
- "1:3" odpowiadałoby skarpie łagodniejszej (większy rozbieg poziomy na tę samą wysokość). To częsty błąd wynikający z niedokładnego odczytu poziomego odsunięcia lub nieuwzględnienia wymiarowania.
- "2:1" to w praktyce zapis znacznie bardziej stromy (większy przyrost pionowy niż poziomy) i często pojawia się, gdy ktoś odwróci kolejność w zapisie (poziom:pion zamiast pion:poziom).
- "3:6" formalnie jest równoważne 1:2 po uproszczeniu, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle wymaga się podania nachylenia w najprostszej postaci 1:n. Wybór tej opcji wynika z braku nawyku upraszczania proporcji.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy odpowiedź jest w zapisie pion:poziom i czy da się ją uprościć (dzieląc oba człony przez ich największy wspólny dzielnik).
