KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 19.
Nadmierna aktywność całej psychiki lub pewnych jej funkcji przez dłuższy okres zmiany roboczej nazywana jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przeciążenie psychiki oznacza nadmierną aktywność całej psychiki lub jej funkcji utrzymującą się przez dłuższy czas podczas zmiany roboczej.
Monotonia i monotypia odnoszą się do jednostajności bodźców lub czynności, a niedociążenie dotyczy zbyt małych wymagań psychicznych.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie przeciążenia psychiki odnosi się do sytuacji, w której podczas pracy występuje nadmierna aktywność psychiczna (całościowo lub w wybranych funkcjach, np. uwadze, pamięci, myśleniu), a stan ten utrzymuje się przez dłuższy czas w trakcie zmiany roboczej. W praktyce BHP i ergonomii wiąże się to m.in. z wysokimi wymaganiami poznawczymi, koniecznością stałej kontroli, presją czasu lub dużą odpowiedzialnością.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Monotonia pracy dotyczy przede wszystkim jednostajności czynności lub bodźców oraz spadku pobudzenia i czujności. To inne zjawisko niż "nadmierna aktywność" psychiki wskazana w pytaniu.
  • Monotypia bywa używana w kontekście jednorodności/typowości wykonywanych czynności (jednak w praktyce egzaminacyjnej i szkoleniowej termin ten jest mniej jednoznaczny). Nie opisuje wprost długotrwałej nadmiernej aktywności psychiki.
  • Niedociążenie psychiki jest przeciwieństwem przeciążenia: oznacza zbyt małe wymagania psychiczne, niedobór bodźców i zadań angażujących funkcje poznawcze. W pytaniu wskazano "nadmierną aktywność", więc niedociążenie nie pasuje definicyjnie.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na słowa-klucze w definicji. "Nadmierna aktywność" kieruje do przeciążenia, natomiast "jednostajność" do monotonii, a "zbyt małe wymagania/brak bodźców" do niedociążenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeciążenie psychiki to stan, w którym wymagania psychiczne pracy są zbyt duże i przez dłuższy czas nadmiernie angażują funkcje poznawcze (np. uwagę, pamięć, podejmowanie decyzji). W BHP łączy się je z ryzykiem błędów, spadkiem koncentracji i narastającym zmęczeniem.
Monotonia wynika z jednostajności bodźców i powtarzalności zadań, co często obniża pobudzenie i czujność. Przeciążenie dotyczy sytuacji odwrotnej: zbyt wysokich wymagań psychicznych i długotrwałej intensywnej aktywności umysłowej. To różne mechanizmy i inne działania profilaktyczne.
Niedociążenie psychiki to zbyt małe wymagania mentalne, mała odpowiedzialność, mało bodźców lub długie okresy bezczynności. W praktyce może prowadzić do znużenia, spadku uwagi i wzrostu podatności na rozproszenie, mimo że nie ma dużej presji poznawczej.
Przykłady to praca wymagająca stałej koncentracji i szybkich decyzji (np. nadzór nad procesem, intensywna obsługa klienta, praca z wieloma informacjami jednocześnie). Kluczowe jest utrzymywanie wysokiego poziomu uwagi przez długi czas bez realnej możliwości "odciążenia" zadaniami prostszymi.
Monotonię można rozpoznać po dużej powtarzalności czynności, stałym rytmie i małej zmienności bodźców. Pracownik może odczuwać znużenie, senność, spadek czujności i trudność w utrzymaniu koncentracji. W BHP istotne są przerwy, rotacja i urozmaicenie zadań.
Tak, długotrwałe przeciążenie sprzyja błędom poznawczym: pominięciom, opóźnionym reakcjom i podejmowaniu decyzji "na skróty". W środowisku pracy (BHP) może to zwiększać ryzyko zdarzeń niebezpiecznych, zwłaszcza gdy praca wymaga stałego monitorowania i szybkiego reagowania.
Pomagają m.in.: właściwa organizacja przerw, zmiana zadań (rotacja), racjonalne normy pracy, ograniczanie presji czasu, jasne procedury, wsparcie przełożonych oraz szkolenia z organizacji pracy i radzenia sobie ze stresem. Celem jest zmniejszenie długotrwałej intensywności obciążenia mentalnego.
Na egzaminie stres bywa szerszym pojęciem (reakcja na wymagania i ocenę sytuacji), a przeciążenie psychiki opisuje konkretnie nadmierne wymagania mentalne w samej pracy. Szukaj w definicji słów o intensywnej aktywności funkcji psychicznych przez dłuższy czas — to typowy trop przeciążenia.
Uwzględnia się je, gdy praca wiąże się z dużą odpowiedzialnością, koniecznością stałej kontroli, presją czasu, pracą zmianową lub złożonymi decyzjami. W praktyce technik BHP analizuje organizację pracy, wymagania poznawcze i czynniki psychospołeczne, a następnie dobiera środki profilaktyczne.
Częsty błąd to wybór "monotonii" tylko dlatego, że kojarzy się ze zmęczeniem. Inny błąd to mylenie przeciążenia z niedociążeniem (bo oba mogą powodować spadek koncentracji). Warto zapamiętać: przeciążenie = za dużo wymagań, niedociążenie = za mało bodźców, monotonia = jednostajność.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przeciążenie psychiki oznacza nadmierną aktywność całej psychiki lub jej funkcji utrzymującą się przez dłuższy czas podczas zmiany roboczej."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ergonomii i psychologii pracy dla kształcenia zawodowego
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące czynników psychospołecznych w pracy
  • Notatki z definicji: przeciążenie, niedociążenie, monotonia, stres zawodowy

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego