KWALIFIKACJA MED10 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 23.
Nagły silny ból w dolnym odcinku podudzia, brak ruchu zgięcia podeszwowego stopy z towarzyszącym obrzękiem mogą świadczyć o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nagły, silny ból w dole podudzia z obrzękiem oraz niemożnością wykonania zgięcia podeszwowego stopy to typowy obraz uszkodzenia kompleksu mięśni łydki–ścięgno Achillesa.
Przy zerwaniu ścięgna przeniesienie siły na stopę jest upośledzone, dlatego pacjent nie potrafi "stanąć na palcach".

Pełne wyjaśnienie:

Opis: nagły, silny ból w dolnym odcinku podudzia, obrzęk oraz brak (niemożność) zgięcia podeszwowego stopy najbardziej pasuje do zerwania ścięgna Achillesa. Ścięgno Achillesa łączy mięśnie łydki (głównie brzuchaty i płaszczkowaty) z kością piętową i odpowiada za efektywne zgięcie podeszwowe, potrzebne m.in. do odbicia w chodzie i stania na palcach.

Dlaczego to jest właściwe?
Przy świeżym zerwaniu ścięgna pojawia się ostry ból (często po nagłym ruchu), szybko narasta obrzęk i dochodzi do wyraźnego deficytu funkcji – pacjent ma trudność lub nie jest w stanie wykonać zgięcia podeszwowego przeciw oporowi albo wspiąć się na palce. Taki zestaw objawów jest bardziej charakterystyczny dla uszkodzenia ścięgna niż dla samego przeciążenia mięśnia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zapalenie stawu skokowego górnego – zwykle daje ból i obrzęk w okolicy stawu, często z ograniczeniem zakresu ruchu, ale "nagły" mechanizm z jednoczesnym typowym brakiem zgięcia podeszwowego sugeruje raczej problem w aparacie ścięgnistym łydki.
  • Przeciążenie mięśnia płaszczkowatego – może powodować ból łydki i dyskomfort przy obciążaniu, jednak całkowita niemożność zgięcia podeszwowego jest mniej typowa dla samego przeciążenia; deficyt funkcji bywa mniejszy i bardziej zależny od bólu niż od przerwania ciągłości ścięgna.
  • "Złamanie stawu śródstępno‑paliczkowego palucha" – brzmienie tej opcji jest anatomicznie wątpliwe (staw śródstopno‑paliczkowy dotyczy palucha w obrębie przodostopia), a dolegliwości z tej okolicy nie tłumaczą typowego obrazu ostrego bólu w dole podudzia z utratą zgięcia podeszwowego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się jednocześnie: ostry ból łydki + obrzęk + utrata funkcji zgięcia podeszwowego, myśl o ścięgnie Achillesa. Dla masażysty to także sygnał bezpieczeństwa: w ostrym urazie masaż jest niewskazany, a klient powinien zostać skierowany do diagnostyki medycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ścięgno Achillesa to silne ścięgno łączące mięśnie łydki z kością piętową. Przenosi siłę potrzebną do zgięcia podeszwowego stopy, czyli ruchu "w dół", używanego przy chodzeniu, biegu i staniu na palcach. Uszkodzenie ścięgna zwykle wyraźnie pogarsza tę funkcję.
Najczęściej jest to nagły, silny ból z tyłu podudzia lub nad piętą, szybko narastający obrzęk oraz trudność albo niemożność wykonania zgięcia podeszwowego (np. problem ze staniem na palcach). Często pacjent opisuje wrażenie "strzału" lub "kopnięcia" w łydkę.
Zgięcie podeszwowe wymaga przeniesienia siły z mięśni łydki na stopę przez ścięgno Achillesa. Gdy ścięgno jest przerwane, mechaniczne połączenie słabnie lub zanika, więc nawet jeśli mięsień się kurczy, stopa nie wykonuje prawidłowego ruchu albo ruch jest bardzo osłabiony.
Nie. Przy podejrzeniu świeżego zerwania ścięgna Achillesa masaż w okolicy urazu jest zwykle przeciwwskazany, bo może nasilić ból i obrzęk oraz opóźnić właściwe leczenie. Bezpieczniejsze jest przerwanie zabiegu, ograniczenie obciążania i skierowanie klienta do pilnej diagnostyki medycznej.
Przeciążenie częściej daje ból nasilany wysiłkiem i uciskiem mięśnia, ale zwykle bez całkowitej utraty funkcji. Zerwanie ścięgna częściej ma początek nagły, z wyraźnym obrzękiem i dużym deficytem: problemem ze zgięciem podeszwowym i staniem na palcach. Ostateczne rozpoznanie wymaga oceny medycznej.
Zgięcie podeszwowe to ruch kierowania stopy "w dół", jak przy naciskaniu pedału gazu lub wspinaniu się na palce. W badaniu funkcjonalnym można je oceniać np. próbą wspięcia na palce. Osłabienie tego ruchu jest ważną wskazówką w urazach łydki i ścięgna Achillesa.
Nie. Obrzęk może wynikać z wielu przyczyn: urazu więzadeł, uszkodzenia ścięgna, stłuczenia, przeciążenia, a także zapalenia. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest łączenie objawów: lokalizacji bólu, mechanizmu nagłego urazu oraz tego, jaki ruch jest ograniczony.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie jednego objawu (np. "obrzęk = zapalenie"), bez analizy deficytu funkcji. Inny błąd to mylenie struktur: staw skokowy vs. ścięgno Achillesa. Warto zapamiętać, że utrata zgięcia podeszwowego szczególnie kieruje uwagę na aparat mięśniowo‑ścięgnisty łydki.
Gdy pojawia się nagły ból po urazie, szybko narasta obrzęk, występuje wyraźne osłabienie funkcji (brak zgięcia podeszwowego, niemożność stania na palcach) lub trudność w chodzeniu. Dla masażysty są to "czerwone flagi" – lepiej wstrzymać zabieg i zalecić szybką diagnostykę.
Ucz się w schemacie: lokalizacja bólu (łydka, pięta, staw), mechanizm (nagły uraz vs. przeciążenie), objawy funkcjonalne (jaki ruch jest niemożliwy) oraz obrzęk/krwiak. Takie podejście pomaga szybciej wybrać prawidłową odpowiedź w testach.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • MSD Manual (Professional) – "Achilles Tendon Rupture" (objawy i obraz kliniczny), https://www.msdmanuals.com/professional/injuries-poisoning/sports-injury/achilles-tendon-rupture - dostęp 2026-02-18
  • OrthoInfo (American Academy of Orthopaedic Surgeons) – "Achilles Tendon Rupture" (symptoms, diagnosis), https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/achilles-tendon-rupture/ - dostęp 2026-02-18
  • StatPearls (NCBI Bookshelf) – "Achilles Tendon Rupture" (clinical presentation), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik anatomii funkcjonalnej kończyny dolnej (ścięgna, mięśnie łydki, biomechanika stopy)
  • Materiały z ortopedii/medycyny sportowej dotyczące urazów ścięgna Achillesa
  • Notatki z fizjologii wysiłku i przeciążeń mięśniowo-ścięgnistych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego