KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 9.
Najbardziej stromy stok jest na odcinku oznaczonym rzymską cyfrą
Ilustracja przedstawia mapę topograficzną z zaznaczonymi poziomicami, które wskazują ukształtowanie terenu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej stromy stok rozpoznaje się po największym nachyleniu terenu, czyli największej zmianie wysokości na możliwie krótkim dystansie.
Na mapie warstwicowej odpowiada temu najmniejszy odstęp między warstwicami (największe zagęszczenie). Na rysunku taki układ występuje na odcinku II.

Pełne wyjaśnienie:

Stromość (nachylenie) stoku oznacza, jak szybko zmienia się wysokość terenu wraz z odległością w poziomie. Im większa zmiana wysokości na krótszym dystansie, tym stok jest bardziej stromy.

W praktyce szkolnej najczęściej ocenia się to na podstawie mapy warstwicowej lub podobnego rysunku rzeźby terenu:

  • warstwice gęsto ułożone (małe odstępy) oznaczają duże nachylenie,
  • warstwice rzadko ułożone (duże odstępy) oznaczają łagodne nachylenie.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "II" – to ten odcinek, na którym w materiale graficznym widać największe "zagęszczenie" informacji o zmianach wysokości (najkrótsze odległości między kolejnymi poziomicami lub najszybszy wzrost/spadek na profilu).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ odpowiadają odcinkom o mniejszym nachyleniu: odstępy między warstwicami są tam większe (zmiana wysokości rozłożona na dłuższym dystansie), więc stok jest łagodniejszy. To typowy błąd: mylenie wysokości bezwzględnej z nachyleniem albo ocenianie "na oko" bez porównania gęstości warstwic na wszystkich odcinkach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównaj odcinki według jednej miary (odstęp warstwic / tempo zmiany na profilu), a nie według wrażenia czy tego, który fragment jest "wyżej" na mapie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbardziej stromy stok jest tam, gdzie warstwice (poziomice) leżą najbliżej siebie. Mały odstęp oznacza dużą zmianę wysokości na krótkim dystansie, czyli duże nachylenie. Przy większych odstępach stok jest łagodniejszy.
Warstwice pokazują linie o tej samej wysokości. Jeśli kolejne wysokości pojawiają się bardzo blisko siebie, to znaczy, że wysokość zmienia się szybko na małej odległości poziomej. Szybka zmiana wysokości względem odległości to właśnie duże nachylenie.
Często myli się wysokość bezwzględną (np. "to jest wyżej") ze stromością. Stromość zależy od tego, jak szybko zmienia się wysokość na odcinku, a nie od tego, jaka jest sama wysokość. Dlatego trzeba porównywać odstępy warstwic, a nie "wysokość terenu".
Kluczowe jest porównanie, na którym odcinku widać największą zmianę wysokości na najmniejszej odległości. Na mapie będzie to największe zagęszczenie warstwic, a na profilu terenu – najbardziej "pionowy" fragment linii profilu (największy spadek/wzrost na krótkim odcinku).
Tak. W wielu zadaniach wystarcza porównanie wizualne zagęszczenia warstwic lub kształtu profilu terenu. Obliczenia (np. procent spadku) są potrzebne dopiero wtedy, gdy zadanie podaje odległości i różnice wysokości do policzenia, a tutaj zwykle chodzi o wybór właściwego odcinka.
Uważaj, gdy nie porównujesz tych samych kierunków lub odcinki mają różną długość i przebieg. Stromość trzeba oceniać wzdłuż spadku stoku, a nie "w poprzek". Błędem jest też ignorowanie skali mapy i przyjmowanie, że "na oko" każdy mały odstęp jest zawsze równie mały w terenie.
Wysokie wzniesienie oznacza dużą wysokość n.p.m., ale może mieć łagodne zbocza. Stromy stok oznacza duże nachylenie (szybki przyrost/spadek wysokości na krótkim dystansie) i może występować także na niewysokich formach terenu, jeśli zbocze jest ostre.
Nachylenie wpływa na bezpieczeństwo i logistykę: dojście do odsłonięć, transport próbek, ustawienie sprzętu i wybór trasy przejścia. Stromsze stoki częściej sprzyjają procesom osuwiskowym i erozji, dlatego w terenie wymagają ostrożniejszego planowania prac.
Ćwicz rozpoznawanie nachylenia na mapach: wyszukuj miejsca z gęstymi i rzadkimi warstwicami oraz porównuj odcinki oznaczone różnymi symbolami. Warto też przećwiczyć rysowanie i czytanie profilu terenu, bo ta sama umiejętność bywa sprawdzana w dwóch formach.
Zwykle tak, ale trzeba uważać na kontekst: jeśli warstwice są bardzo gęste tylko na krótkim fragmencie, a pytanie dotyczy całego odcinka, należy ocenić dominujące nachylenie na całej długości. Kluczowe jest porównanie zgodnie z treścią pytania (odcinek, a nie punkt).
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Na rysunku taki układ występuje na odcinku II."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kartografii topograficznej (warstwice, profil terenu)
  • Ćwiczenia z interpretacji map topograficznych i hipsometrycznych
  • Zadania treningowe: wyznaczanie kierunku spadku i porównywanie nachyleń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego