KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 27.
Najefektywniejszym środkiem transportu bloków granitowych z dna wyrobiska wgłębnego o głębokości 60 m jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bloki granitowe są ładunkiem wielkogabarytowym i wymagają bezpiecznego chwytu oraz podnoszenia.
W wyrobisku wgłębnym najczęściej efektywniejszy będzie transport z użyciem dźwignicy, dlatego wskazano żuraw typu Derrick. Przenośnik taśmowy, wagon i wodzidło są typowe dla innych rodzajów ładunku/organizacji przewozu.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie, że bloki granitowe nie zachowują się jak urobek sypki. To ładunek o dużej masie i gabarytach, który wymaga podnoszenia i kontrolowanego przemieszczania, zwykle z użyciem zawiesi, chwytaków i procedur przeładunkowych.

Żuraw typu Derrick jest rozwiązaniem dźwignicowym, które w praktyce może być wykorzystywane do wynoszenia/wyładunku ciężkich bloków z poziomu dna wyrobiska na wyższy poziom lub do strefy przeładunku. W kontekście takiego ładunku "efektywność" wynika nie tylko z wydajności, ale też z wykonalności operacji i bezpieczeństwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Przenośnik taśmowy jest typowy dla transportu ciągłego urobku drobnego lub kruszyw, a nie dla pojedynczych ciężkich bloków; problemem jest sposób załadunku, stabilność ładunku i ryzyko uszkodzeń.
  • Wodzidło technologiczne sprawdza się w transporcie kołowym materiałów masowych lub urobku w skrzyni, natomiast dla bloków granitowych kluczowym ograniczeniem może być załadunek/rozładunek i unieruchomienie ładunku oraz bezpieczeństwo na pochylniach.
  • Wagon kolejowy wymaga infrastruktury torowej i zwykle jest opłacalny przy odpowiedniej skali i organizacji przewozu; samo wydobycie bloków z dna wyrobiska nadal wymaga przeładunku i nie rozwiązuje problemu pionowego podnoszenia.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze najpierw określić: jaki to ładunek (sypki vs bryłowy/blokowy), jaka jest geometria trasy (w tym różnica wysokości) oraz jakie operacje są niezbędne (podnoszenie, przeładunek, zabezpieczenie ładunku). To prowadzi do wyboru rozwiązania dźwignicowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobisko wgłębne to wyrobisko odkrywkowe prowadzone poniżej poziomu terenu, gdzie front robót i dno znajdują się na znaczącej głębokości. Wymusza to specyficzną organizację zjazdów/wyjazdów oraz często konieczność podnoszenia lub wywozu materiału po rampach.
Najważniejsze są: masa i gabaryty bloku, możliwość bezpiecznego chwytu (zawiesia, chwytaki), ryzyko przetoczenia i uszkodzeń, oraz sposób załadunku/rozładunku. Dla bloków liczy się nie tylko przewóz, ale też przeładunek i stabilizacja ładunku.
Taśmociąg jest projektowany głównie do transportu ciągłego materiałów drobnych lub kruszyw. Pojedyncze ciężkie bloki są trudne do równomiernego podania na taśmę, mogą uszkadzać taśmę i bębny oraz stwarzają ryzyko zsunięcia. Kluczowy problem to bezpieczny załadunek i stabilność.
Derrick to żuraw o konstrukcji masztowej z wysięgnikiem, który umożliwia podnoszenie i przestawianie ładunków przy użyciu układu lin. W zastosowaniach górniczych może służyć do wynoszenia ciężkich elementów (np. bloków kamiennych) ze strefy robót do miejsca składowania/przeładunku.
Może być użyte, ale zwykle wymaga odpowiedniego osprzętu i zabezpieczenia ładunku oraz bezpiecznych warunków trasy (rampy, nachylenia, stan nawierzchni). Dla bloków często wąskim gardłem jest załadunek/rozładunek i stabilizacja, więc sam środek kołowy nie zawsze jest "najefektywniejszy".
Transport kolejowy bywa uzasadniony przy dużych masach przewozowych i stałych trasach, gdy opłaca się utrzymywać infrastrukturę torową. Dla pojedynczych bloków kluczowe stają się operacje przeładunkowe i dostępność torów. Bez odpowiedniej organizacji przeładunku kolej nie rozwiązuje problemu wydobycia z dna wyrobiska.
Najczęściej chodzi o rozwiązanie, które w danych warunkach najlepiej łączy wykonalność, bezpieczeństwo i sprawność pracy (czas/cykl). Jeśli pytanie nie podaje kryterium (koszt, czas, wydajność), warto oceniać "efektywność" jako możliwość wykonania zadania przy typowej organizacji robót i minimalnym ryzyku.
Najczęstsze ryzyka to: zerwanie zawiesi lub niewłaściwy dobór osprzętu, uderzenie pracownika ładunkiem, niekontrolowany obrót lub zsunięcie, oraz praca w strefie niebezpiecznej pod ładunkiem. Kluczowe są procedury wygradzania strefy i kontrola osprzętu dźwignicowego.
Pomocne są: jaki jest rodzaj ładunku (sypki czy blokowy), jaka jest różnica wysokości i długość trasy, gdzie będą punkty przeładunku, jaki sprzęt jest dostępny na miejscu oraz jakie są ograniczenia bezpieczeństwa (nachylenia, podłoże, przestrzeń manewrowa). To porządkuje tok rozumowania na egzaminie.
Ucz się przez porównywanie: taśmociąg vs transport kołowy vs kolej vs dźwignice, zawsze w kontekście rodzaju materiału i geometrii trasy. Ćwicz rozpoznawanie "wąskich gardeł" (załadunek, przeładunek, podnoszenie, zabezpieczenie). Rozwiązuj testy, w których zmienia się ładunek i warunki wyrobiska.
info

Około 30% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Przenośnik taśmowy, wagon i wodzidło są typowe dla innych rodzajów ładunku/organizacji przewozu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu transportu w górnictwie odkrywkowym (skrypty szkolne/branżowe)
  • Instrukcje eksploatacji i BHP dla żurawi oraz urządzeń przeładunkowych stosowanych w kamieniołomach
  • Podstawy mechanizacji robót górniczych w odkrywkach (rozdziały o transporcie i przeładunku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego