Jakość pokarmowa zielonki z traw silnie zależy od fazy rozwojowej roślin. W miarę starzenia się traw zmienia się proporcja części rośliny: maleje udział liści, a rośnie udział źdźbeł i tkanek podporowych. Skutkiem jest wzrost zawartości włókna (zwłaszcza frakcji trudniej strawnych) i spadek strawności oraz wartości energetycznej paszy.
Odpowiedź "strzelania w źdźbło i początku kłoszenia" jest uznawana za najlepszą z punktu widzenia jakości, ponieważ jest to etap, w którym:
- roślina ma jeszcze dużo części miękkich i łatwostrawnych,
- nie nastąpiło jeszcze silne "zdrewnienie" tkanek,
- jakość (strawność, białko) jest zwykle wysoka, a jednocześnie plon jest już istotny.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "krzewienia roślin" – rośliny są bardzo młode, często bardzo dobre jakościowo, ale w praktyce nie zawsze daje to "najlepszą" jakość w sensie użytkowym, bo plon bywa zbyt niski, a ruń bywa mniej ustabilizowana. W testach egzaminacyjnych najczęściej wskazuje się etap tuż przed kłoszeniem jako optymalny dla zielonki/sianokiszonki.
- "dojrzałości woskowej ziarniaków" – to określenie typowe dla dojrzewania ziarna (zboża), a nie dla oceny zielonki z traw koszonych na paszę zieloną. Na tym etapie masa wegetatywna jest już zwykle stara i mniej strawna.
- "kwitnienia roślin" – to faza późniejsza. Rośnie wówczas udział łodyg i włókna, a strawność spada, co pogarsza wartość żywieniową zielonki dla zwierząt (szczególnie wysokowydajnych przeżuwaczy).
W praktyce rolniczej dobór terminu koszenia to kompromis między jakością a plonem. Do egzaminu warto zapamiętać regułę: im późniejsza faza (kłoszenie/kwitnienie), tym zwykle więcej włókna i niższa strawność, dlatego optymalny pokos na dobrą paszę jest zwykle w okolicy początku kłoszenia.
